IV SA/Wa 743/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł., 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Z. R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (zwolnienie od opłat i wydatków sądowych) w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. o ustaleniu warunków zabudowy na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, której jest współwłaścicielką. Na obecnym etapie rozpoznawania tej sprawy skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego należnego z tytułu złożenia skargi, w wysokości 500 zł. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia i dokumentów złożonych przez skarżącą na wezwanie referendarza sądowego wynika, że Z. R. utrzymuje się z emerytury w wysokości 1614 zł. netto Mieszka sama w mieszkaniu o powierzchni 50 m2, na którego utrzymanie przeznacza ok. 446 zł. miesięcznie (czynsz 386 zł., energia – 118 zł za 2 miesiące). Inne wyszczególnione przez stronę miesięczne wydatki to: 100 zł - spłata raty kredytu, 50 zł.. – oplata za telefon, 40 zł – oplata za telewizję kablową, 100 zł – zakup leków, opłaty na rzecz Wydawnictwa [...], (w okresie styczeń- marzec 230 zł.). W styczniu 2015 r. skarżąca przekazała wnuczce 100 zł., Z. R. jest właścicielką mieszkania oraz współwłaścicielką domu, w którym mieszka jej córka i wnuczka. Jak oświadczyła, nie ponosi kosztów jego utrzymania, nie czerpie także pożytków z tej nieruchomości (córka wynajmuje pokój). Stwierdzono, co następuje: Z. R. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tego powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr z 2012r., poz. 270 ze zm.). Przesłanka ta na gruncie orzecznictwa sądowo-administracyjnego jest definiowana jako: pewne zachwianie sytuacji materialnej i bytowej (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FZ 104/08, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl), jak również jako zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2005 r., sygn. akt I FZ 532/05, dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Wydatki utrzymania koniecznego są natomiast w orzecznictwie utożsamiane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, takich jak żywność i mieszkanie. Ocena, czy wskazane okoliczności zachodzą należy do sądu (referendarza) rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwzględnieniem wskazań logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Podkreślić należy, że przesłanki niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie należy utożsamiać z niemożnością poniesienia tych kosztów bez jakiegokolwiek uszczerbku (por. np. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 15/08). Nawet bowiem istotnie odczuwalny uszczerbek związany z poniesieniem kosztów sądowych nie powinien skutkować przyznaniem prawa w zakresie częściowym jeżeli pozostałe po ich pokryciu środki finansowe wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb strony i jej rodziny (por,. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 760/05 dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Zdaniem referendarza sądowego, strona nie poniesie uszczerbku na poziomie swego utrzymania koniecznego, jeżeli uiści wyłącznie 250 zł wpisu sądowego. Skarżąca otrzymuje stałe dochody (1614 zł. miesięcznie), ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek (dom) z którego może czerpać pożytki. Oczywiście wysokość dochodów nie jest znaczna, ale skarżąca nie wykazała aby wysokość wydatków niezbędnych dla utrzymania koniecznego (jak np. opłaty za utrzymanie mieszkania, zakup pożywienia, środków czystości, leków) powodowała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Trzeba podkreślić, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepubl.). Biorąc powyższe pod uwagę, referendarz stwierdza, że strona posiada pewne możliwości współuczestniczenia w kosztach wszczętej przez nią sprawy sądowej. Uiszczenie przez skarżącą 250 zł. stanowiącej równowartość połowy wpisu od skargi, nie odbije się negatywnie na możliwościach zakupu niezbędnych do egzystencji dóbr i usług (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie mieszkania). Zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 250 zł oznacza, że poza tym ciężarem strona nie będzie wzywana do poniesienia w przyszłości w granicach niniejszej sprawy żadnych innych opłat i wydatków sądowych. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.