IV SA/Wa 749/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-14
Skład orzekający: sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie udziału w kosztach utrzymania zbiornika wodnego na podstawie art. 64 ust. 1a Prawa wodnego wymaga wykazania faktycznego zakresu korzystania ze zbiornika przez podmiot zobowiązany do partycypacji w kosztach, a także czy koszty ochrony obiektu, usług komunalnych i płac mogą być uwzględniane przy ustalaniu tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób dostatecznie wyczerpujący faktycznego zakresu korzystania przez skarżącą spółkę ze zbiornika wodnego, co jest kluczowe dla ustalenia jej udziału w kosztach utrzymania. Ponadto, sąd wskazał, że choć koszty ochrony obiektu, usług komunalnych i płac mogą być uwzględniane, organ powinien zweryfikować ich niezbędność i rozmiar.Stan faktyczny
Spółka L. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. zaskarżyła decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (PKZGW), która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa nakładającą na spółkę obowiązek corocznego udziału w kosztach utrzymania zbiornika wodnego. Skarżąca spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując faktyczne korzystanie ze zbiornika i odnoszenie z niego korzyści, a także sposób ustalenia kosztów. Spółka podnosiła, że nie cała pobierana przez nią woda z rzeki pochodzi ze zbiornika, a także posiada alternatywne źródła wody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa, zasądzając jednocześnie od Prezesa PKZGW na rzecz skarżącej spółki kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w L. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udziału w kosztach ponoszonych na utrzymanie zbiornika wodnego 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2016 r. o nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącej spółki kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej także "PKZGW"), po rozpatrzeniu odwołania spółki L. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z/s w L. (dalej także "skarżącej (spółki)", reprezentowanej przez r. pr. I. W. z Kancelarii Radców Prawnych [...] s.c. z/s w L,, od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej także "Marszałka") z dnia [...] października 2016 r., znak: [...]; L.dz. [...], wydanej w przedmiocie ustalenia udziału w kosztach utrzymania urządzenia wodnego, utrzymał decyzję Marszałka w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez PKZGW decyzji odwoławczej z dnia [...] stycznia 2017 r., przedstawia się w następujący sposób:
1. Decyzją z dnia [...] października 2016 r., wydaną na podstawie art.64 ust.1a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz.469) na wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. (dalej także "RZGW") Marszałek orzekł w następujący sposób:
1) zobowiązał skarżącą spółkę do corocznego udziału w ponoszonych przez RZGW we W. kosztach utrzymywania zbiornika "[...]" na rzece [...][...] w kwocie [...] zł (słownie w złotych: [...]);
2) ustalił datę obowiązku uczestniczenia skarżącej spółki w kosztach ponoszonych przez RZGW we [...] na utrzymanie zbiornika wodnego "[...]" tj. od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
2. Pełnomocnik skarżącej wniósł do PKZGW odwołanie od decyzji Marszałka z dnia [...] października 2016 r., zarzucając tej decyzji:
- naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a poprzez to brak wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, polegające na niewykazaniu faktycznego korzystania przez stroną odwołującą ze zbiornika "[...]" na rzece [...][...] oraz zakresu odnoszonych z tego tytułu korzyści przez spółkę, nadto nieudokumentowaniu kosztów utrzymania zbiornika z lat 2013 - 2015 i poprzestaniu na ogólnikowym wskazaniu zakresu kosztów i ich wysokości w łącznym wymiarze rocznym;
- naruszenie przepisu materialnego, tj. art. 64 ust.1a ustawy Prawo wodne, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że udzielenie stronie odwołującej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z rzeki K. implikuje przyjęcie stanowiska, że odwołujący korzysta ze zbiornika "[...]" na rzece [...][...] i odnosi z tego tytułu wymierne korzyści; nadto błędne uznanie, że dla ustalenia i podziału kosztów utrzymania zbiornika wystarczającym jest wskazanie w sposób ogólny i zbiorczy kosztów bez konieczności ich rzetelnego udokumentowania i wskazania stronie odwołującej dowodów ich poniesienia.
III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. PKZGW rozpatrzył odwołanie skarżącej spółki od decyzji Marszałka z dnia [...] października 2016 r., utrzymując tę decyzję w mocy.
Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, PKZGW wskazał w szczególności, następuje:
1. Decyzją z dnia [...] maja 2001 r., znak: [...] (zmienioną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...]) Wojewoda [...] udzielił skarżącej spółce pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód m.in. w zakresie poboru wody z rzeki [...] w km [...] + [...] przy pomocy ujęcia brzegowego zlokalizowanego na prawym brzegu rzeki na wysokości prawego przyczółku jazu [...], o rzędnych progu na wlocie do komory 130,8 m n.p.m. oraz jej płyty górnej 133,0 m n.p.m. i zapewnienie w rz. K. poniżej jazu w km 33+800 przepływu nienaruszalnego w ilości co najmniej 1,22 m3/s przy dokonywaniu zrzutów ze zbiornika [...] do 2,12 m3/s, o zmiennej wielkości, umożliwiających pobór wody w przekroju ww. ujęcia w ilości Qśrd=60 000 m3/d [...].
Jednocześnie decyzją z dnia [...] maja 2001 r., znak: [...] Wojewoda [...] udzielił Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej we [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód m.in. w zakresie:
- poboru wody z rzeki [...][...] i gromadzenie jej w zbiorniku retencyjnym wody pitnej [...] dla wyrównania odpływów ze zlewni rz. [...][...] w celu zagwarantowania odpowiedniej ilości wody na ujęciu rz. K. w P. dla [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w [...] z przeznaczeniem na zaopatrzenie ludności w wodę oraz dla [...][...][...] S.A. Oddział [...][...][...], jak również ochrony przeciwpowodziowej doliny rzeki [...][...] i rzeki K., a w szczególności dla ochrony m. [...] - zgodnie z "Instrukcją eksploatacji dla zbiornika [...]" (punkt I pkt 1) decyzji);
- odprowadzania wody ze zbiornika [...] do rzeki [...][...] w ilości do 2,12 m3/s - dokonywanie zrzutów zasilających o zmiennej wielkości umożliwiających pobór wody w przekroju ujęć [...] przez [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. w [...] w wysokości maksymalnie 0,70 m3/s oraz dla [...] [...] [...] S.A. Oddział [...][...][...] maksymalnie w wysokości 0,20 m3/s (punkt I ppkt 3) decyzji).
W punkcie III tej decyzji ustalony został przepływ nienaruszalny na rzece [...][...] poniżej zbiornika [...], tj. 0,27 m3/s.
2. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. RZGW wystąpił do Marszałka z wnioskiem o ustalenie i podział kosztów utrzymywania zbiornika retencyjnego "[...]" na rzece [...][...], podnosząc że podmiotami odnoszącymi korzyści z piętrzenia zbiornika "[...]" są: 1) skarżąca spółka oraz 2) [...] Sp. z o.o. z/s w [...]. Do wniosku dołączona została dokumentacja w której określone zostały warunki partycypacji w kosztach utrzymywania ww. obiektu. W ocenie organu I instancji zasadnym jest, aby obowiązek partycypacji w kosztach utrzymania zbiornika retencyjnego "[...]" został nałożony na poszczególne spółki w odrębnych decyzjach.
3. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...]Marszałek ustalił udział skarżącej spółki w kosztach utrzymywania zbiornika "[...]" na rzece [...][...], na warunkach określonych w tej decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją PKZGW z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...].
4. Wyrokiem z dnia [...] września 2015 r., sygn. akt: [...], tut. Sąd uchylił ww. decyzje PKZGW z dnia [...] listopada 2014 r. oraz Marszałka z dnia [...] maja 2014 r., zalecając organom ustalenie rzeczywistych kosztów utrzymania urządzenia wodnego, tj. zbiornika "[...]", ponoszonych przez RZGW we [...], z tym zastrzeżeniem iż udział w kosztach utrzymania, konserwacji i remontów zbiornika "[...]" powinien odnosić się do faktycznego korzystania z tego urządzenia wodnego.
5. Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo wodne, utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Natomiast stosownie do zapisów art. 64 ust. 1a ww. ustawy, w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści, a ustalenia i podziału kosztów dokonuje na wniosek właściciela urządzenia wodnego, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Forma powyższego zapisu oznacza, że ponoszenie kosztów utrzymania jest obligatoryjne i jeżeli właściciel urządzenia wodnego złoży taki wniosek, to organ zobowiązany jest do wydania stosownej decyzji. Zakres wniosku o którym mowa w art. 64 ust. 1a Prawa wodnego dotyczy wyszczególnienia urządzeń w utrzymywaniu których ma uczestniczyć podmiot odnoszący z nich korzyści oraz propozycji podziału kosztów utrzymywania i uzasadnienia wielkości proponowanego udziału.
W wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia [...] grudnia 2015 r. tut. Sąd wskazał, że "ustawa Prawo wodne nie precyzuje, o jakich korzyściach stanowi art. 61 ust. la. Zasadnym jest wprowadzenie kryterium uzyskiwania z tych urządzeń bezpośredniej korzyści to pozwoli na określenie podmiotu, który rzeczywiście powinien ponosić koszty utrzymania urządzeń wodnych. Zadaniem organu jest takie ustalenie obowiązku, który pozwalałby na realne zabezpieczenie kosztów. Pojęcie "korzyści" należy odnosić więc do wielkości, zakresu, sposobu i warunków korzystania z urządzeń wodnych. Uczestniczenie w kosztach eksploatacji urządzeń dotyczy faktycznych kosztów eksploatacji, konserwacji i remontów."
Podkreślenia wymaga, iż w przywołanym powyżej wyroku WSA w [...], stwierdził, iż "prawidłowo organy obu instancji uznały, że [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z/s w [...] jest podmiotem odnoszącym korzyści w rozumieniu art. 64 ust. 1a ustawy Prawo wodne. Wynika to z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r., udzielającej pozwolenia wodnoprawnego RZGW we [...] na pobór wody z rzeki [...][...] i gromadzenie jej w zbiorniku retencyjnym wody pitnej [...] w celu zagwarantowania odpowiedniej ilości wody dla skarżącej spółki, jak również z pkt. Ib) decyzji z dnia [...] maja 2001 r. Wojewody [...] udzielającej pozwolenia wodnoprawnego [...] S.A. w [...] na szczególne korzystanie z wód.".
6. W wykonaniu w/w zaleceń Sądu Marszałek Województwa, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., wezwał RZGW do przedłożenia rocznego zestawienia gospodarki wodnej na zbiorniku [...] w latach 2011 - 2015 oraz kosztów utrzymania zbiornika w latach 2014 - 2015 z uwzględnieniem kosztów eksploatacji, konserwacji i remontów niezbędnych do zachowania jego funkcji. Ponadto pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ wezwał skarżącą spółkę do przedłożenia rejestru dobowych ilości pobieranej wody w latach 2011 - 2015, o których mowa w dziale [...] pkt [...] decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2001 r., udzielającej spółce pozwolenia wodnoprawnego. Zarówno RZGW, jak i skarżąca spółka zastosowali się do powyższych wezwań i przy pismach z dnia [...] kwietnia 2016 r. uzupełnili materiał dowodowy.
Skarżąca spółka poddaje w wątpliwość m.in. przedstawiony przez RZGW we [...] kosztorys, a także zasadność nałożenia na spółkę obowiązku partycypacji w kosztach utrzymania zbiornika "[...]", utrzymując iż udzielenie jej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody rzeki K. nie oznacza, że skarżąca korzysta ze zbiornika "[...]" i odnosi z tego tytułu korzyści. Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dowodów na poparcie swoich stwierdzeń.
W decyzji z dnia [...] października 2016 r. Marszałek dokonał analizy zestawienia gospodarki wodnej na zbiorniku "[...]" przedstawiając, jak kształtował się średni dopływ i odpływ z tego zbiornika w latach 2011-2015, a także rejestru przedłożonego przez skarżącą, z wykazaniem średnich poborów wody przez spółkę również w latach 2011 - 2015. Organ wyszczególnił również jakie były koszty utrzymania zbiornika z podziałem na rok 2013, 2014 i 2015 wskazując jednocześnie, iż na ich wysokość składały się koszty energii elektrycznej, ochrony obiektu, usług komunalnych, płac, materiałów do konserwacji, remontów i paliwa. Organ I instancji zwrócił uwagę, iż w celu umożliwienia zakładowi poboru wody w ilości określonej na podstawie przedstawionych przez skarżących wykazów, tj. 22 301 m3/d (średnia z 5 lat), przy zachowaniu przepływu nienaruszalnego poniżej zbiornika 0,27 m3/s, RZGW we [...] musi utrzymywać odpływ w wysokości minimalnej 0,58 m3/s (przepływ nienaruszalny + 0,26 m3/s, tj. średni pobór z 5 lat skarżącej + 0,06 m3/s, tj. średni pobór z 5 lat "[...]" Sp. z o.o.). Organ podkreślił, iż z przedłożonego zestawienia średnich miesięcznych dopływów i odpływów w latach 2011-2015 wynika, że wielokrotnie zaistniały sytuacje, kiedy dopływ kształtował się poniżej tej wielkości i koniecznym było jego zasilanie wodą zgromadzoną w zbiorniku, wskazując jednocześnie przykłady, kiedy takie sytuacje miały miejsce.
Ponadto w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż opierając się o wskazówki zawarte w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku WSA w Warszawie dokonał optymalnego dla obu stron sposobu podziału kosztów utrzymania zbiornika "[...]". Ustalenie podziału kosztów utrzymania zbiornika odnosi się do faktycznego korzystania, dlatego też przyjęty przez organ sposób rozliczenia bazuje na przekazanych przez spółkę wykazach poboru wody, a nie na ilościach ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym. W celu określenia zakresu korzystania ze zbiornika organ ustalił procentowy udział pobieranej przez skarżącą średniej ilości wody w stosunku do średniego odpływu ze zbiornika. Natomiast kwota jaka ma zostać ponoszona przez spółkę, to otrzymany z powyższego wyliczenia procent pomnożony przez średni koszt utrzymania zbiornika z lat 2013 - 2015. Według powyższego obliczenia kwota, jaka stanowi udział spółki w kosztach utrzymania zbiornika "[...]", została właśnie wskazana w punkcie I zaskarżonej decyzji.
Reasumując stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
IV. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., podnosząc przeciwko tej decyzji następujące zarzuty:
I. naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 6, 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie obowiązku dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa, obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyjście poza swobodę oceny dowodów, wyrażającą się w niepodjęciu wszelkich działań celem wykazania okoliczności faktycznego korzystania przez stronę skarżącą ze zbiornika "[...]" na rzece [...][...], i odnoszenia z tego tytułu bezpośrednich korzyści i przyjęciu przez organ ciężaru udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla sprawy po stronie skarżącej, nie będącej podmiotem zainteresowanym ani wnioskodawcą w niniejszym postępowaniu; a nadto przyjęciu obowiązku ponoszenia przez stronę skarżącą całkowitych kosztów utrzymania zbiornika i poprzestaniu na ogólnikowym wskazaniu zakresu i wysokości kosztów za lata 2013 - 2015 przy jednoczesnym braku dowodów, wskazujących w sposób jasny, rzetelny i wyczerpujący na fakt ich poniesienia.
II. naruszenia przepisu prawa materialnego, tj.:
1. art. 64 ust. la w związku z ust. 1 ustawy z dnia 18.07.2001 r. - Prawo wodne
poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż przepis ten nakłada na korzystającego z urządzenia wodnego obowiązek ponoszenia całkowitych i wszelkich kosztów utrzymania urządzenia, rodząc w konsekwencji uznanie, że koszty, które nie dotyczą wyłącznie zachowania funkcji urządzenia wodnego, czyli związane z eksploatacją konserwacją remontem, a tj. koszty ochrony obiektu, usług komunalnych, płac, mieszczą się w hipotezie przywołanego przepisu; nadto nieprzyjęcie, iż udział w kosztach powinien odnosić się do faktycznego korzystania przez stronę skarżącą ze zbiornika "[...]".
V. W odpowiedzi na skargę PKZGW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, co następuje:
Organy popełniły błąd polegający na uwzględnieniu średniego poboru przez skarżącą spółkę całości wody z rzeki [...] jako równoznacznego z poborem ze zbiornika [...] i tym samym z odnoszącymi przez skarżącą rzeczywistymi korzyściami. Podkreśla, że niecała ilość wody pobierana z rzeki [...] jest wodą pochodzącą ze zbiornika [...] a tym samym bezpośrednią korzyścią skarżącej pochodzącą z funkcjonowania zbiornika [...]. Podnosi, że taką hipotetyczną sytuację tj., że całość poboru z rzeki [...] stanowi wpływ ze zbiornika [...] można sobie wyobrazić w przypadku zamierzonych zrzutów ze zbiornika [...]. Zrzuty tego rodzaju są jednak okazjonalne a nie stałe i na etapie postępowania administracyjnego spółka podnosiła, że miały one miejsce tylko w ścisłe określonych kilku miesiącach. Powyższego nie można odnosić do innych okresów, których tego rodzaju zrzuty nie były dokonywane. Oświadcza, że spółka posiada alternatywne źródła awaryjnego uzupełniania wody tj. system stawów (tworzy rezerwę na około miesiąc). Skarżąca spółka nie musi zatem korzystać ze zbiornika [...] w każdej sytuacji, w której trzeba uzupełnić zbiornik wody. Spółka podnosi, że nie powinna ponosić żadnych kosztów z tytułu utrzymania zbiornika albowiem w jej ocenie nie korzysta ona z tego zbiornika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza PKZGW oraz utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2016 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji obie wskazane wyżej decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego.
VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji PKZGW z dnia [...] stycznia 2017 r. prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł PKZGW, było ustalenie i podział kosztów utrzymania urządzenia wodnego – w trybie i na zasadach uregulowanych w art.64 ust.1 a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Przepis ten w pierwszej kolejności stanowi, że w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści; natomiast ustalenia i podziału kosztów dokonuje na wniosek właściciela urządzenia wodnego, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego.
Obecnie kontrolowana decyzja odwoławcza oraz utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka z dnia [...] października 2016 r., wydane zostały w następstwie prawomocnego uchylenia przez tut. Sąd poprzednich orzeczeń obu organów, wydanych w tym samym przedmiocie. Obowiązkiem organów orzekających obecnie, wynikającym z art. 153 p.p.s.a., było zatem wykonanie zaleceń wyroku Sądu z dnia 25 września 2015 r., tj. ustalenie faktycznego zakresu korzystania przez skarżącą spółkę ze zbiornika wodnego "[...]" na rzece [...][...], albowiem to wyłącznie faktyczny zakres takiego korzystania może determinować udział skarżącej w kosztach utrzymania zbiornika. Zgodzić należy się ze skarżącą spółką, że w/w okoliczność faktyczna (tj. faktyczny zakres korzystania przez skarżącą spółkę ze zbiornika, wyznaczający rozmiary odnoszonych w ten sposób przez spółkę korzyści) nie została wyjaśniona przez organy w sposób dostatecznie wyczerpujący.
Ustalając metodologię, która miałaby umożliwić odniesienie faktycznego zakresu korzystania ze zbiornika przez skarżącą spółkę do ogólnych kosztów utrzymania tego zbiornika wodnego, organy przyjęły, że udział skarżącej spółki w kosztach utrzymania zbiornika (tj. średniego takiego kosztu z lat 2013 – 2015) winien odpowiadać proporcji zachodzącej pomiędzy średnią ilością wody pobieranej przez skarżącą z rzeki [...], a średnią ilością wody wypływającej do tej rzeki ze zbiornika. Tym samym skarżąca miałaby ponosić koszty utrzymania zbiornika w takim ich procencie, w jakim ilość wody pobieranej przez skarżącą pozostaje w stosunku do ilości wody wypływającej ze zbiornika. Odnotować w tym kontekście w pierwszej kolejności należy obciążenie decyzji obu instancji uchybieniem, polegającym na formalnym niewskazaniu skonkretyzowanej procentowej wartości przyjętego wskaźnika wody pobieranej przez spółkę z rzeki w stosunku do wody wypływającej do tej rzeki ze zbiornika (uzasadnienia obu decyzji przytaczają w tym zakresie wyłącznie zestawienia średnich wartości odpowiednio poboru i wypływu wody).
Skarżąca spółka podnosi przy tym, że co do zasady ustalenie prostego wskaźnika ilości wody pobieranej przez nią z rzeki [...] w stosunku do ilości wody wypływającej do tej rzeki ze zbiornika [...] jest w rzeczywistości niewystarczające do oceny rozmiarów ewentualnych rzeczywistych korzyści, jakie miałaby ona odnosić ze zbiornika [...] (abstrahując w tym miejscu od tego, iż skarżąca neguje występowanie jakichkolwiek korzyści tego rodzaju). Skarżąca uzasadnia to w ten sposób, iż: (-) z jednej strony nie cała woda pobierana przez skarżącą z rzeki [...] jest jednocześnie wodą wypływającą wcześniej ze zbiornika [...], (-) z drugiej strony nie cała woda wypływająca ze zbiornika [...] do rzeki [...] jest następnie pobierana przez skarżącą. Pełnomocnik skarżącej podniósł przed Sądem, że: (-) taką hipotetyczną sytuację tj., że całość poboru z rzeki [...] stanowi wpływ ze zbiornika [...], można sobie wyobrazić w przypadku zamierzonych zrzutów ze zbiornika [...], (-) zrzuty tego rodzaju są jednak okazjonalne a nie stałe i na etapie postępowania administracyjnego spółka podnosiła, że miały one miejsce tylko w ścisłe określonych kilku miesiącach, (-) powyższego nie można odnosić do innych okresów, których tego rodzaju zrzuty nie były dokonywane, (-) spółka posiada alternatywne źródła awaryjnego uzupełniania wody tj. system stawów (tworzy rezerwę na około miesiąc), w związku z czym nie musi zatem korzystać ze zbiornika [...] w każdej sytuacji, w której trzeba uzupełnić zbiornik wody.
Stwierdzić należy, że w/w zagadnienia nie były przedmiotem szczegółowego badania przez organy obu instancji, co stanowi o naruszeniu w kontrolowanym postępowaniu wskazanych na wstępie przepisów postępowania administracyjnego, mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Z tej racji decyzje te należało wyeliminować z obrotu prawego.
W odniesieniu natomiast do kwestii zakresu wydatków, mających związek z funkcjonowaniem urządzenia wodnego, jakie organ administracji winien uwzględniać przy ustalaniu na podstawie art.64 ust.1a Prawa wodnego udziału w kosztach utrzymania urządzenia wodnego, stwierdzić należy, co następuje: (-) w myśl art.64 ust.1 w/w ustawy utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji, (-) brak jest dostatecznych przesłanek do automatycznego wyłączania z kategorii kosztów eksploatacji urządzenia wodnego kosztów jego ochrony, korzystania usług komunalnych i płac (tak jak sugeruje skarga), co jednakże nie oznacza braku upoważnienia organu do weryfikacji niezbędności, czy rozmiaru takich kosztów.
W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Marszałek ponownie rozpatrzy wniosek DRZGW o wydanie decyzji, o której mowa w art.64 ust.1a Prawa wodnego.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło