IV SA/Wa 75/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego P. B. kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta T. nakazał P. B. wykonanie w terminie do dnia [...] kwietnia 2006 roku rowu opaskowego w celu odwodnienia wykonanego na swojej posesji stawu. Postanowieniem z dnia [...] października 2006 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Burmistrz Miasta T. podjął próbę doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku za pośrednictwem zatrudnionego przez siebie gońca - w trybie przewidzianym w art. 39 kpa po raz pierwszy w dniu 7 grudnia 2005 roku zaś po raz drugi w dniu [...] stycznia 2006 roku. Odwołujący się był pouczony o terminie, w którym należy złożyć odwołanie, gdyż stosowne pouczenie znajdowało się w treści decyzji. Decyzja Burmistrza została doręczona P. B. za pośrednictwem pracownika organu w dniu [...] grudnia 2005 roku. Było to doręczenie zastępcze dokonane na podstawie art. 44 § 4 kpa. Co prawda drugie zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie nastąpiło w dniu [...] stycznia 2006 roku jednakże okoliczność ta nie może obalić domniemania wynikającego z art. 44 § 4 kpa, gdyż i to zawiadomienie nie doprowadziło do odebrania korespondencji przez P. B.. Decyzja trafiła do niego dopiero w lipcu 2006 roku, po kolejnej (lub jednej z kolejnych prób) doręczenia podjętych za pośrednictwem pracownika organu pierwszej instancji. Bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczął się zatem z dniem [...] grudnia 2005 roku zaś termin końcowy do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2006 roku. Nawet gdyby przyjąć, że drugie zawiadomienie było skuteczne, to bieg terminu do złożenia odwołania rozpocząłby się z dniem [...] stycznia 2006 roku zaś koniec terminu do złożenia odwołania upływałby w dniu [...] stycznia 2006 roku. Tym samym uznać należy, że odwołanie wniesione zostało po terminie. Odwołujący się nie zgłaszał w toku postępowania jakichkolwiek zastrzeżeń co do sposobu doręczania pism. W szczególności nie wskazał nowego adresu do korespondencji. Adres w T. podany został jako adres dla korespondencji w samym odwołaniu. Dywagacje o możliwości przesyłania korespondencji na inny adres uznać należy za nieuprawnione. Podnoszone przez odwołującego się takie okoliczności jak zabieg operacyjny i rehabilitacja mogą stanowić co najwyżej przesłankę do przywrócenia terminu, jednakże wniosek taki nie został złożony. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył P. B. podnosząc zarzut, iż w aktach sprawy nie było podstawowych dokumentów potwierdzających dokonanie prawidłowego doręczenia zastępczego. Organ tendencyjnie przyjął, że uchylał się ono od odbioru decyzji, strażacy podniósł, iż w skrzynce służącej doręczeniom umieszczonej przy wejściu na posesję nie zostawiono powiadomienia o wydanej decyzji i miejscu jej odbioru. Skoro istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego jak działał doręczyciel, to doręczenia zastępczego nie można uznać za skuteczne. W odpowiedzi ha skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 44 § 4 kpa. Zgodnie z art. 44 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie do rąk adresata) i 43 kpa (doręczenie zastępcze) pismo przechowuje się ha poczcie lub składa się na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (§ 1), a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). Konieczne jest także - w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, o którym mowa wyżej, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia( § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4 omawianego przepisu). Omawiane uregulowanie pozwala więc na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, mimo że faktycznie pismo do adresata nie dotarło. Należy podkreślić, że w takiej sytuacji, by można było uznać pismo za doręczone w omawianym trybie, nie może budzić wątpliwości, że przesłanki z art. 44 kpa zostały spełnione. W rozpatrywanej sprawie w aktach administracyjnych znajduje się koperta, w której znajdowała się przesyłka adresowana do P. B.. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki wynika, że zawierała ona decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2005 roku oraz, że była awizowana w dniu [...] grudnia 2005 roku. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się druga koperta, wskazująca na drugą próbę doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] listopada 2005 roku. Przesyłka ta jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru była awizowana w dniu [...] stycznia 2006 roku. Organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uznał, że przedmiotowa decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2005 roku (doręczenie zastępcze pisma na podstawie art. 44 § 4 kpa). Następnie SKO podało, że co prawda drugie zawiadomienie o złożeniu pisma w siedzibie urzędu zostało złożone adresatowi dopiero w dniu [...] stycznia 2006 roku, jednakże okoliczność ta nie ma w ocenienie organu wpływu na zastosowanie art. 44 § 4 kpa, "bowiem również i to zawiadomienie było bezskuteczne o tyle, że nie doprowadziło do odebrania przez P. B. skierowanej doń korespondencji". Poza tym Kolegium podniosło, że gdyby nawet liczyć termin do odebrania korespondencji od dnia [...] stycznia 2006 roku, to za dzień doręczenia tej decyzji należałoby uznać dzień [...] stycznia 2006 roku. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upłynąłby w dniu [...] stycznia 2006 roku, a więc złożenie przez P. B. odwołania dopiero w lipcu 2006 roku organ uznał za spóźnione. Z powyższymi ustaleniami Kolegium nie sposób się zgodzić. Należy bowiem podkreślić, że jednym z niezbędnych warunków stwierdzenia skuteczności doręczenia przesyłki w trybie art. 44 kpa, jest pozostawienie powtórnego zawiadomienia - w przypadku gdy adresat nie podjął przesyłki w terminie 7 dni - o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. W rozpatrywanej sprawie wymóg powtórnego zawiadomienia adresata o możliwości odbioru przesyłki nie został spełniony. Bezsporne jest, co wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jak i treści zaskarżonego postanowienia, że o możliwości odbioru pierwszej przesyłki P. B. był powiadomiony tylko raz - w dniu [...] grudnia 2005 roku. Uznanie tej przesyłki za doręczoną byłoby możliwe tylko i wyłącznie w przypadku powtórnego zawiadomienia adresata o możliwości podjęcia pisma, zgodnie z wymogami określonymi w art. 44 § 3 kpa. Skoro zaś nic nie wskazuje na to, że powtórne zawiadomienie zostało dokonane (brak stosownej adnotacji na kopercie), to nie można uznać, że doręczenie było skuteczne. Ponadto organ, niejako alternatywnie, wskazał jako datę doręczenia dzień [...] stycznia 2006 roku. Należy jednak mieć na uwadze, że również ta przesyłka -jak wynika z danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - była tylko raz awizowana - w dniu [...] stycznia 2006 roku. A zatem, podejmując ponowną próbę doręczenia skarżącemu decyzji, po raz kolejny nie dochowano obowiązku powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Należy podkreślić, mając na uwadze treść art. 44 § 3 kpa, że adnotację o awizowaniu drugiej przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji w dniu [...] stycznia 2006 roku, nie sposób potraktować jako powtórne zawiadomienie w rozumieniu powołanego przepisu. Warto w tym miejscu przypomnieć, że art. 44 kpa został zmieniony ustawą z dnia 11 marca 2005 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 78, poz. 682), w związku z koniecznością dostosowania przepisów do stanowiska wyrażonego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 września 2002 roku, SK. 35/01 (Dz. U. Nr157, poz. 1318) w sprawie obowiązku dwukrotnej awizacji pism sądowych ze względu na poszanowanie prawa do sądu zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, istotnego również dla stron postępowania administracyjnego. Z uregulowania zawartego w art. 44 kpa wynika jasno, że pismo przechowuje się w urzędzie gminy (placówce pocztowej) 14 dni, z obowiązkiem pozostawienia pierwszego zawiadomienia w dniu nieskutecznego doręczenia i wyznaczenia terminu odbioru pisma wynoszącego 7 dni. Ponowne zawiadomienie pozostawia się adresatowi po 7 dniach, gdy nie podjął pisma, z wyznaczeniem terminu jego odbioru nie dłuższym niż 14 dni, licząc od pierwszego zawiadomienia. Tylko zachowanie wyżej opisanego trybu (w tym wszelkich terminów) dotyczącego zasad przechowywania pisma i powiadamiania o tym adresata daje podstawy do przyjęcia, że doręczenie można uznać za dokonane (art. 44 § 4 kpa) i w konsekwencji ustalić na tej podstawie początek biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Natomiast w przypadku, gdy pierwsza przesyłka zawierająca pismo była tylko jednokrotnie awizowana, niedopuszczalne jest uznanie, że wymóg powtórnego awizowania został spełniony gdy kilka tygodni później wysłano adresatowi drugą przesyłkę, którą również jednokrotnie awizowano. Podsumowując, należy uznać, że organ wydając zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i uznając za skuteczne doręczenie P. B. decyzji organu I instancji, naruszył art. 44 kpa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji analiza zarzutów skarżącego podniesionych w skardze odnoszących się do sposobu doręczenia decyzji jest zbędna, gdyż pozostaje bez wpływu na treść orzeczenia. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.