IV SA/Wa 750/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-06

Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać ponownie rozpoznany, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od kosztów prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, a jej sytuacja materialna nie uległa zmianie?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od kosztów prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, a jej sytuacja materialna nie uległa zmianie. Prawo pomocy w tym zakresie pozostaje w mocy do prawomocnego zakończenia sprawy. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, jeśli trudna sytuacja materialna strony daje podstawę przypuszczać, że poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika naraziłoby ją na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
Skarżąca G. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, została zwolniona od kosztów sądowych. Po wydaniu wyroku oddalającego jej skargę, złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, ponownie wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i dodatkowo o ustanowienie pełnomocnika. Skarżąca wskazała, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu wydania poprzedniego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 6 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt IVSA/Wa 750/10, skarżąca G. S. została zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Po wydaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. wyroku oddalającego jej skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r., skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz dodatkowo o ustanowienie pełnomocnika ( adwokata lub radcy prawnego). W ponownie złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca wskazała, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu wydania postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że skarżąca w dalszym ciągu prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jedynym jej źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości 1003 zł miesięcznie. Skarżąca posiada dom o pow. 50 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 19 a. Nie ma innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani zgromadzonych oszczędności. Na stałe miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni składają się: koszty zakupu węgla ( 150 zł), opłaty za energię elektryczną ( 50 zł), opłaty za telefon ( 30 zł), koszty zakupu gazu ( 50 zł), koszty wywozu śmieci i odbioru ścieków ( 30 zł), podatek i ubezpieczenie ( 50 zł), a także zakupów leków ( 200 zł). Pozostająca do dyspozycji skarżącej kwota 430 zł miesięcznie przeznaczana jest na zakup wyżywienia, ubrań i środków czystości. Rozpoznając wniosek należy zważyć co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 P.p.s.a.). Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarżąca w dniu 30 maja 2010 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 r. przyznał skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to w dniu 23 czerwca 2010 r. uzyskało przymiot prawomocności. Należy zatem stwierdzić, że pozostaje ono w mocy, a możliwość jego uchylenia lub zmiany przez Sąd mogłaby zajść jedynie w przypadku wyznaczonym dyspozycją normy zawartej w art. 165 P.p.s.a., tj. wskutek zmiany okoliczności sprawy. W rozważanym przypadku sytuacja taka nie zachodzi. Powyższe oznacza, że od dnia wydania postanowienia przyznającego wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżąca nie ma obowiązku uiszczania żadnych kosztów sądowych, aż do prawomocnego zakończenia sprawy, czyli również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W sytuacji wcześniejszego zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych na mocy prawomocnego orzeczenia referendarza sądowego, nie jest ona zobowiązana do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, jeżeli ma zamiar dokonać w postępowaniu czynności podlegającej opłacie. Konkludując należy stwierdzić, iż w rozpoznawanym przypadku skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem merytoryczne rozpoznawanie kolejnego wniosku w tym samym zakresie, poprzez dokonywanie oceny oświadczeń skarżącej odnoszących się do jej sytuacji majątkowej byłoby niecelowe. Rozpoznając natomiast wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, należy uznać, iż zasługuje on na uwzględnienie. Oceniając wniosek o ustanowienie radcy prawnego stwierdzić bowiem należy, że skarżąca wykazała, iż spełnia wymogi określone w art. 246 § 1 pkt 2. Trudna sytuacja materialna skarżącej ( niskie dochody, brak oszczędności oraz stałe wydatki na leczenie oraz utrzymanie domu) daje podstawę przypuszczać, iż poniesienie przez nią kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, narazi skarżącą na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych powyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło