IV SA/Wa 751/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, podlega ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa zmianie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, nie podlega ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa zmianie, gdyż wcześniejsze postanowienie pozostaje w mocy. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że poniesienie kosztów związanych z profesjonalnym pełnomocnikiem narazi ją na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżąca G. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wcześniej została już zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego. Po wydaniu wyroku oddalającego jej skargę, skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jej jedynym źródłem utrzymania jest renta, a ponosi stałe wydatki.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 6 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt IVSA/Wa 751/10, skarżąca G. S. została zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Po wydaniu w dniu 25 sierpnia 2010 r. wyroku oddalającego jej skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.e z dnia [...] lutego 2010 r., skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz dodatkowo o ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego).
W ponownie złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca wskazała, że jej sytuacja materialna nie uległa poprawie od czasu wydania postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że skarżąca w dalszym ciągu prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jedynym jej źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości 1003 zł miesięcznie. Skarżąca posiada dom o pow. 50 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 19 a. Nie ma innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani zgromadzonych oszczędności. Na stałe miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni składają się: koszty zakupu węgla (150 zł), opłaty za energię elektryczną (50 zł), opłaty za telefon (30 zł), koszty zakupu gazu ( 50 zł), koszty wywozu śmieci i odbioru ścieków (30 zł), podatek i ubezpieczenie (50 zł), a także zakupów leków (200 zł). Pozostająca do dyspozycji skarżącej kwota 430 zł miesięcznie przeznaczana jest na zakup wyżywienia, ubrań i środków czystości.
Rozpoznając wniosek należy zważyć co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 P.p.s.a.).
Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarżąca w dniu 30 maja 2010 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 r. przyznał skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to w dniu 23 czerwca 2010 r. uzyskało przymiot prawomocności. Należy zatem stwierdzić, że pozostaje ono w mocy, a możliwość jego uchylenia lub zmiany przez Sąd mogłaby zajść jedynie w przypadku wyznaczonym dyspozycją normy zawartej w art. 165 P.p.s.a., tj. wskutek zmiany okoliczności sprawy. W rozważanym przypadku sytuacja taka nie zachodzi.
Powyższe oznacza, że od dnia wydania postanowienia przyznającego wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżąca nie ma obowiązku uiszczania żadnych kosztów sądowych, aż do prawomocnego zakończenia sprawy, czyli również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W sytuacji wcześniejszego zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych na mocy prawomocnego orzeczenia referendarza sądowego, nie jest ona zobowiązana do ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, jeżeli ma zamiar dokonać w postępowaniu czynności podlegającej opłacie.
Konkludując należy stwierdzić, iż w rozpoznawanym przypadku skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem merytoryczne rozpoznawanie kolejnego wniosku w tym samym zakresie, poprzez dokonywanie oceny oświadczeń skarżącej odnoszących się do jej sytuacji majątkowej byłoby niecelowe.
Rozpoznając natomiast wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, należy uznać, iż zasługuje on na uwzględnienie.
Oceniając wniosek o ustanowienie radcy prawnego stwierdzić bowiem należy, że skarżąca wykazała, iż spełnia wymogi określone w art. 246 § 1
pkt 2. Trudna sytuacja materialna skarżącej (niskie dochody, brak oszczędności oraz stałe wydatki na leczenie oraz utrzymanie domu) daje podstawę przypuszczać, iż poniesienie przez nią kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, narazi skarżącą na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych powyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło