IV SA/Wa 751/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] Burmistrz Gminy K., działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, odmówił zobowiązania K. K., właściciela nieruchomości nr [...] położonej we wsi L., do przywrócenie stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. G. S., właścicielka nieruchomości nr [...] we wsi L., wskazała, że sąsiad zamieszkujący nieruchomość nr [...] w tejże wsi – K. K., wylewa nieczystości płynne z szamba do rowu przylegającego do jej nieruchomości, co powoduje w efekcie szkodliwe oddziaływanie na jej nieruchomość. Burmistrz Gminy K. wszczął postępowanie na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Zdaniem organu I instancji nie ulega wątpliwości, że aby możliwe było wydanie decyzji nakazującej osobie fizycznej wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do przywrócenie stanu wody na gruncie do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, należy ponad wszelką wątpliwość ustalić, czy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie, a jeżeli spowodował te zmiany to czy wpływają one szkodliwie na grunty sąsiednie. W toku postępowania G. S. wielokrotnie twierdziła, że właściciel nieruchomości [...], K. K., wylewa nieczystości płynne z szamba do rowu przylegającego do jej nieruchomości, co powoduje w efekcie szkodliwe oddziaływanie na jej nieruchomość. W toku wieloletniego postępowania dowodowego organ starał się ustalić, czy faktycznie działania K. K. powodują negatywne oddziaływanie na środowisko. Wielokrotnie przeprowadzano dowody z oględzin nieruchomości [...], jednakże nie stwierdzono, by właściciel tej nieruchomości dokonywał jakichkolwiek czynności, które powodowałyby negatywne oddziaływanie - czy to na stan wody w przylegającym do jego nieruchomości rowie przydrożnym, czy też w jakikolwiek inny sposób. G. S. przekazała organowi cztery zdjęcia, które mają stanowić dowód na to, że K. K. wylewa nieczystości płynne z przydomowego szamba na teren swojej nieruchomości, jednakże organ odmówił uznania tych zdjęć za dowód, bowiem zdjęcia te Sygn. akt IV SA/Wa 751/10 przedstawiają jedynie ziemię porośniętą roślinnością uprawną. W ocenie organu ziemia na zdjęciach nie wygląda na podtopioną, nie widać na zdjęciu również jakichkolwiek urządzeń, które potwierdzałyby wylewanie na nią nieczystości ciekłych. Brak jest informacji o tym, kiedy zdjęcia zostały zrobione. Organ wskazał nadto, że K. K. każdorazowo przedkładał aktualną umowę na wywóz tychże ścieków, jak również faktury potwierdzające, że ścieki te były faktycznie regularnie wywożone z terenu jego nieruchomości. Wielokrotnie przeprowadzany dowód z oględzin rowu przydrożnego nie wykazał, by w rowie tym zalegała woda, jak również ścieki bytowe lub inne, które zostały tam przez niego wprowadzone. Odwołanie od tej decyzji złożyła G. S. wskazując, iż nieczystości w dalszym ciągu wylewane są do rowu melioracyjnego znajdującego się przy granicy jej działki. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 201Or. uchyliło decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] grudnia 2009r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w sprawie. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że decyzja przewidziana w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne może zostać wydana jedynie w razie zaistnienia określonych w nim przesłanek. Jeśli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ nie stwierdzi zmian stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie, to postępowanie prowadzone w sprawie nałożenia obowiązku powinno zostać jako bezprzedmiotowe umorzone. Postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło zasadności twierdzeń G. S. co do wylewania szamba przez właścicieli sąsiednich nieruchomości do rowu melioracyjnego, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 § 3 ustawy Prawo wodne. Na marginesie rozważań organ wskazał, że gdyby twierdzenia te znalazły potwierdzenie, to i tak nie zaistniałyby przesłanki do wydania decyzji nakładającej obowiązki, gdyż wylewanie szamba na grunt sąsiedni nie może zostać uznane za zmianę stanu wód na gruncie. Skargę na powyższą decyzję wniosła G. S. podnosząc, iż prace związane z pogłębieniem rowu nie były potrzebne, ścieki jeszcze intensywniej gromadzą się w rowie. Właściciele posesji nr [...] i [...] maja wybetonowane podwórka Sygn. akt IV SA/Wa 751/10 z rowkami prowadzącymi do tego rowu. Cała zawartość zanieczyszczeń oraz woda deszczowa spływa do tego rowu. W ten sposób właścicielowi z posesji nr [...] zafundowano oczyszczalnię na koszt podatnika. Oczekuje, że rów zostanie doprowadzony do takiego samego stanu po obu stronach jezdni. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 29 § 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) właścicielowi gruntu nie wolno podejmować na swoim gruncie takich działań, które powodowałyby zmianę stosunków wodnych, zmianę kierunku odpływu wody opadowej i ze źródeł, o ile działania te miałyby spowodować szkodę dla gruntów sąsiednich. Zakaz działań właścicielskich obejmuje także zgodnie z treścią pkt 2 w/w przepisu odprowadzanie wód i ścieków na grunty sąsiednie niezależnie od tego czy działanie to mogłoby wywołać szkodę. Przepis art. 29 ust. 2 ustawy nakłada na właściciela obowiązek dbałości o wyeliminowanie szkodliwości zachodzących na jego gruncie zdarzeń poprzez usuwanie przeszkód oraz zmian w odpływie wody powodujących szkodę dla gruntów dla gruntów sąsiednich, niezależnie od tego czy są one następstwem przypadkowego zdarzenia, czy też działania osób trzecich. Przepis ten stanowi więc źródło nie tylko określonych zakazów dla właściciela gruntu, ale też źródło nakazu stałej kontroli stanu gruntu w zakresie stosunków wodnych. Spowodowanie przez właściciela nieruchomości zmiany stosunków wodnych powodujących szkodę na gruntach sąsiednich jest podstawą do nałożenia przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta sankcji w postaci nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom. Wydanie decyzji o nałożeniu określonej w art. 29 ust. 3 ustawy sankcji wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych Sygn. akt IV SA/Wa 751/10 na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Niewątpliwie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału stanowiącego wynik przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w sposób lakoniczny. Jednak dostrzeżone braki uzasadnienia nie miały w tym przypadku wpływu na wynik sprawy. Sąd podziela stanowisko organu, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie pozwala na ustalenie, iż zachowanie K. K. wyczerpało obie przesłanki określone w art. 29 ust. 3 w/w ustawy. W aktach sprawy znajdują się po pierwsze rachunki dokumentujące wykonanie usługi wywozu ścieków z nieruchomości K. K., po drugie protokół oględzin rowu melioracyjnego i nieruchomości należącej do G. S. wskazuje, iż na nieruchomości tej nie powstała szkoda w wyniku oddziaływania gruntu sąsiedniego. Zdaniem Sądu prawidłowa ocena dokonana przez organ odwoławczy, iż materiał dowodowy zgromadzony w toku kilkuletniego postępowania nie potwierdza zasadności twierdzeń wnioskodawczyni o wylewaniu szamba do rowu melioracyjnego, tym samym brak jest podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy, nie powinna stanowić podstawy do umorzenia postępowania. Niespełnienie przesłanek określonych w art. 29 ust. 3 ustawy powinno stanowić podstawę do nieuwzględnienia żądania, a zatem odmowy nałożenia na właściciela gruntu określonych w tym przepisie obowiązków. O zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego nie powinien decydować tak naprawdę jego wynik końcowy, w sytuacji, gdy sprawa od początku była i pozostała sprawą administracyjną, istniała podstawa prawna uzasadniająca wszczęcie postępowania i ewentualny stan faktyczny podlegający konieczności oceny i ewentualnej regulacji przez organ administracji publicznej. Należy też zauważyć, że twierdzenie organu, że właściwie bez znaczenia była okoliczność, że postępowanie dowodowe nie potwierdziło faktu wylewania szamba na grunt sąsiedni, bowiem zachowanie tego rodzaju i tak nie stanowi działania, które mogłoby doprowadzić do zmiany stanu wód na gruncie, nie jest zasadne. W ocenie Sądu przepis art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne może stanowić podstawę do działania organu administracji publicznej w takiej sytuacji, gdyż nie można z góry wykluczyć, że działanie polegające na Sygn. akt IV SA/Wa 751/10 odprowadzaniu ścieków na grunty sąsiednie może mieć wpływ na zmianę stosunków wodnych na gruncie. Jednak w przedmiotowej sprawie stanowisko wyrażone przez organ po dokonaniu oceny materiału dowodowego, w istocie jest stanowiskiem merytorycznym, gdyż ocena prawna sprowadza się do konkluzji, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie pozytywnej decyzji nakładającej obowiązki określone w art. 29 ustawy prawo wodne. Zatem wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 105 kpa nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jakim jest nie nałożenie na K. K. obowiązku przywrócenia stanu wody na gruncie i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, gdyż te same względy które stanowiły podstawę do wydania skarżonego rozstrzygnięcia stanowiłyby podstawę wydania tożsamej decyzji merytorycznej. Z uwagi na powyższe uchylenie zaskarżonej decyzji nie byłoby uzasadnione. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.