IV SA/Wa 752/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-23

Skład orzekający: Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika jest uzasadniona, gdy strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej, a jedynie wskazała na przymus adwokacki w postępowaniu przed sądem drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika, uznając, że strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej, która jest jedynym warunkiem otrzymania prawa pomocy. Przymus adwokacki w postępowaniu przed sądem drugiej instancji nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy, a strona nie może oczekiwać od sądu wyznaczenia konkretnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący J.P. złożył skargę kasacyjną na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika, argumentując, że żaden z pełnomocników, do których się zwracał, nie podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej. Wnioskodawca podał swoje dochody oraz dochody członków rodziny. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, uzasadniając go przymusem adwokackim w postępowaniu przed sądem II instancji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lutego 2007r. Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 752/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.P. na opisaną w sentencji decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący, sygnalizując zamiar jego zaskarżenia, zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawca uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy podał, że żaden z pełnomocników do których się zwracał, nie podjął się sporządzenia od powyższego wyroku skargi kasacyjnej. Dlatego też wnosi o ustanowienie adwokata, który odpłatnie udzieliłby mu pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. W mieszkaniu, którego jest współwłaścicielem mieszka jego żona, wraz z dwójką dzieci. W rubryce 10 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący podał dochody wszystkich członków rodziny - łącznie dochód brutto 5.641,26 zł.(z czego 2.241,26 zł. to dochody skarżącego). Postanowieniem z dnia 27 września 2007r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Pismem z dnia 9 października 2007r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Żądanie ustanowienia zawodowego pełnomocnika wnioskodawca uzasadnił obowiązującym w postępowaniu przed sądem II instancji przymusem adwokackim. Stwierdził, że "skoro prawo wymaga, by adwokat sporządził kasację, to Sąd powinien wyznaczyć - ustanowić adwokata lub radcę prawnego(...)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie w terminie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego spowodowało, iż postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem Sądu skarżący nie znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jedynym warunkiem otrzymania prawa pomocy jest więc sytuacja majątkowa skarżącego i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wprost przenoszą na stronę obowiązek wykazania, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub też, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznawanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez przyznanie adwokata. Nie podał jednak jakichkolwiek okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z kwoty 2.241,26 zł. Jednocześnie brak jest informacji o szczególnych wydatkach, lub ciążących na stronie zobowiązaniach. Oznacza to, zdaniem Sądu, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Powyższą ocenę Sądu potwierdza niejako sam skarżący, który w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego stwierdza, że jest w stanie opłacić wynagrodzenie ustanowionego pełnomocnika. Oczekuje jednak od Sądu wskazania pełnomocnika. Niewątpliwie wiec skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy kierował się chęcią skorzystania z drogi odwoławczej, i jak sam przyznał, złożenie tego wniosku podyktowane było uprzednią odmową sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych pełnomocników. Wyjaśnić więc należy, że przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane rozszerzajaco. Dlatego też Sąd uznał, że odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez określanego pełnomocnika nie uzasadnia ustanowienia takiego pełnomocnika dla strony z urzędu. Trzeba ponadto nadmienić, że przepisy powołanej ustawy nie przewidują dla Sądu uprawnienia do imiennego wyznaczania adwokata i zobowiązania go do sporządzenia środka odwoławczego w imieniu skarżącego. Skarżący nie może oczekiwać od Sądu, że nakaże on określonemu pełnomocnikowi udzielenia mu pomocy prawnej. Oświadczenie skarżącego, iż wynagrodzenie pełnomocnika pokryje osobiście, nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Pomocy w wyborze pełnomocnika (adwokata) strona poszukiwać może natomiast we właściwej Okręgowej Radzie Adwokackiej. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, orzeczono jak sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło