IV SA/Wa 753/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] o odmowie udostępnienia danych adresowych rodziców, małżonka i dzieci A. T. i A. S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że M. G. pismem z dnia [...] października 2009 r. wystąpił o udostępnienie ze zbioru PESEL danych adresowych rodziców, małżonka i dzieci A. T., K. K., M. W. oraz A. S., zamieszkałych na terenie L. i Z.. Uzasadniając potrzebę uzyskania owych danych, powołał się na listę sporządzoną w oparciu o sądowe akta sprawy o sygn. [...] w Sądzie Rejonowym w L., przesłaną do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przy innej sprawie. W piśmie z dnia [...] października 2009 r. M. G. wskazał, że żądanie udostępnienia danych adresowych ogranicza do A. T. i A. S.. W kolejnym piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. wnioskodawca odpowiadając na wezwanie organu o wykazanie, iż postępowanie sądowe o sygn. [...] nadal się toczy i dotyczy osób wskazanych we wniosku, podał jedynie, że nie jest zainteresowany danymi rodziców i dzieci A. S. w przypadku, gdyby miał żonę K. J.. Odnośnie A. T. wskazał, iż być może występuje ona jako A. P. - uczestnik postępowania w postępowaniu prowadzonym przez Sądem Okręgowym w L. [...] Wydział Cywilny, sygn. [...] z dnia [...] września 2009 r. Minister podniósł, iż wnioskodawca, pomimo wezwania, nie przedłożył dokumentów potwierdzających, iż toczą się postępowania sądowe w których jest zobowiązany do podania danych adresowych osób, o których wnioskuje. Natomiast zawnioskował, aby organ zwrócił się do Sądu o udzielenie tego rodzaju informacji, przesyłając przy tym kopię wniosków skierowanych do Sądu Okręgowego w L. za pośrednictwem Sądu Rejonowego w L. o zmianę prawomocnych postanowień wydanych w sprawach o sygn. [...]. sygn. akt [...] oraz [...]. Organ wskazał, iż w dniu [...] marca 2010 r. otrzymał pismo z Sądu Rejonowego w L. [...] Wydział Cywilny, zaś w dniu [...] marca 2010 r. pismo z Sądu Okręgowego w L., stanowiące odpowiedzi na jego wnioski 0 udzielenie informacji. Sądy udzieliły informacji, iż w chwili obecnej nie toczą się żadne postępowania w sprawie zmiany postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po J. G., ani inne postępowania sądowe zainicjowane przez M. G., w których jest zobowiązany do podania danych dotyczących uczestników postępowania w sprawie o sygn. akt [...]. Minister podniósł, iż zgodnie z art. 44h ust.2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności 1 dowodach osobistych dane ze zbioru PRSEL mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Organ powołując się na wyrok NSA z dnia 26 listopada 1998 r. ( sygn. akt II SA 1390/98) podkreślił, iż o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. W ocenie organu, wnioskodawca tak rozumianego interesu prawnego nie wykazał, nie przedłożył dokumentów, których wskazujących, iż obecnie toczy się jakiekolwiek postępowanie sądowe, w którym Sąd zobowiązałby go do przedłożenia danych adresowych osób wymienionych we wniosku, tj. małżonkach, dzieciach i rodzicach A. T. oraz A. S.. Z informacji przekazanych przez Sąd Rejonowy w L. [...] Wydział Cywilny oraz Sąd Okręgowy w L. jednoznacznie wynika, że obecnie nie toczą się żadne postępowania w sprawie zmiany postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po J. G., ani inne postępowanie zainicjowane przez wnioskodawcę, w którym byłby zobowiązany do podania danych uczestników postępowania w sprawie o sygn. akt [...]. W konstatacji Minister stwierdził, iż skoro wnioskodawca nie przedstawił dowodów na istnienie interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych, jak również istnienie takiego interesu nie potwierdziło prowadzone postępowanie wyjaśniające, to brak było podstaw do zmiany podjętego uprzednio rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. G., domagając się jej uchylenia lub zmianę oraz wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie oświadczył, że precyzuje skargę i podnosi zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa, gdyż organ nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy. Skarżący był wnioskodawcą o wznowienie w sprawach cywilnych o wznowienie postępowania o stwierdzeniu nabycia spadku po pradziadku J. G.. Sąd cywilny zobowiązał go do podania danych adresowych uczestników postępowania, których on nie posiadał, a w posiadaniu których był Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Minister odmówił udzielenia danych przyjmując, że skarżący nie ma interesu prawnego do otrzymania danych adresowych osób wskazanych we wniosku, z tego względu, że w dniu złożenia wniosku nie toczyły się postępowania cywilne. Skarżący ponownie w styczniu 2010 roku występował z wnioskiem do sądu cywilnego o wznowienie postępowania. Pełnomocnik podniósł, iż skoro organ wcześniej udzielał informacji, to w tym postępowaniu mógł podjąć czynności w celu umożliwienia skarżącemu uzyskanie danych osób wskazanych we wniosku, a nie odmawia, wskazując na brak toczącego się postępowania sądowego. Skarżący kilkakrotnie występował do Ministra o udzielenie danych odnośnie osób wymienionych w postanowieniu Sądu Rejonowego w L. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...] lub ich następców prawnych w trakcie toczącego się postępowania i dane te zostały mu udzielone. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, iż pomoc prawna nie została opłacona w całości, ani w części. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podniósł, iż organ przede wszystkim bada interes prawny w oparciu o przepisy prawa materialnego. W sytuacji gdy toczy się postępowanie przed sądem, w tym przypadku przed sądem cywilnym, organ przyjmuje, że interes prawny wnioskodawca wykazał. Skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wynikałby jego interes prawny, lecz jedynie powołał się na toczące się postępowania przed sądami cywilnymi. Organ, mimo że, nie musi wykazywać interesu prawnego, to widząc nieporadność skarżącego, zwrócił się do sądów cywilnych o udzielenie informacji, czy z jego udziałem toczą się postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) w art. 44h ust. 2 pkt 1 stanowi, iż dane osobowe ze zbioru PESEL mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny. Podzielić należy stanowisko organu, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych dotyczących osób wymienionych we wniosku z [...] września 2009r r., zmodyfikowanym pismami z dnia [...] października, z dnia [...] i [...] listopada 2009 r. O tym, czy strona ma interes prawny w uzyskaniu danych osobowych decydują przepisy prawa materialnego. Oznacza to, że z wnioskiem o wskazanie danych osobowych może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Istotą interesu prawnego jest zatem oparcie go na konkretnej normie prawnej. Wymaga podkreślenia, że na organie ewidencyjnym - administratorze danych osobowych nie spoczywa obowiązek poszukiwania dowodów na wykazanie interesu prawnego wnioskodawcy, lecz to osoba ubiegająca się o uzyskanie dostępu do tych danych winna wykazać, że ma interes prawny, podając podstawę prawną i okoliczności uzasadniające żądanie, a organ administrujący może ( nie musi) żądane dane udostępnić. Zatem nawet w przypadku legitymowania się interesem prawnym i wyjaśnieniem okoliczności, które uzasadniają żądanie udostępnienia określonych danych organowi ewidencyjnemu pozostawiona jest fakultatywność w ich udostępnianiu. Wskazuje na to zawarte w tym przepisie sformułowanie " mogą być udostępnione" ( por. uchwała SN z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt III CZP 119/03). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wniosku skarżącego oraz pism składanych w toku postępowania administracyjnego wynika, iż powołując się na potrzebę uzyskania żądanych danych, nie wskazał on żadnej normy prawa materialnego, uzasadniającej ten wniosek. Powołanie się skarżącego na wykaz sporządzony w oparciu o sądowe akta o sygn. akt [...] do innej sprawy bez udokumentowania, iż w tej sprawie toczy się z jego udziałem postępowanie sądowe i iż, Sąd w związku z tym postępowaniem zobowiązał go do podania danych adresowych uczestników tego postępowania, uzasadnia przyjęcie po jego stronie istnienia jedynie interesu faktycznego, a nie interesu prawnego. W ocenie Sądu, organ rozpoznając wniosek skarżącego, wbrew zarzutom podnoszonym na rozprawie przez jego pełnomocnika, nie dopuścił się naruszenia art 7 i art. 77 kpa. Wręcz przeciwnie, organ podjął szereg czynności w celu zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy. Z akt sprawy wynika bowiem, iż zwracał się do skarżącego o przedstawienie dokumentów potwierdzających interes prawny w uzyskaniu wnioskowanych danych, w szczególności poprzez wskazanie, że postępowanie sądowe [...] toczy się nadal, oraz sprecyzowanie czy wnosi o udostępnienie danych personalnych, czy adresów (rodziców, małżonka, dzieci) A. T. oraz A. S. ( pisma: z dnia [...] października 2009 r., [...] listopada 2009 r.). Podkreślenia wymaga, iż organ podjął czynności zmierzające do ustalenia posiadania przez skarżącego interesu prawnego w domaganiu się żądanych danych, aczkolwiek nie miał takiego obowiązku, gdyż jego wykazanie należy do strony postępowania. Niemniej organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w L. - Wydział [...] oraz do Sądu Okręgowego w L. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy o informację, czy toczą się postępowania sądowe z udziałem skarżącego oraz osób, co do których żądał udostępnienia danych. Zasadnie organ uznał, iż brak było podstaw do udostępnienia żądanych przez skarżącego danych adresowych osób w ostatecznie sprecyzowanym wniosku z dnia 22 listopada 2009 r., skoro po pierwsze - wnioskodawca nie wskazał konkretnego przepisu prawa z którego wywodzi interes prawny, po drugie - prowadzone postępowanie wyjaśniające nie ujawniło istnienia takiego interesu, gdyż z informacji wskazanych powyżej Sądów wynika, iż nie toczy się żadne postępowanie sądowe z jego udziałem i osób objętych jego wnioskiem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy.