IV SA/Wa 755/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-27

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Krystyna Napiórkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uszkodzony pojazd, który został nielegalnie sprowadzony na terytorium Polski, stanowi odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, a w konsekwencji, czy jego posiadacz może zostać zobowiązany do przekazania go przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nielegalnie sprowadzony do Polski uszkodzony pojazd stanowi odpad zarówno w rozumieniu ustawy o odpadach z 2001 r., jak i ustawy z 2012 r. Skala uszkodzeń pojazdu, która czyni jego naprawę nieopłacalną i znacznie obniża jego wartość, uzasadnia jego kwalifikację jako odpadu. W związku z tym, posiadacz takiego pojazdu, odpowiedzialny za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie, może zostać zobowiązany do jego przekazania podmiotowi uprawnionemu do jego zagospodarowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, które zobowiązywało R. W. do oddania uszkodzonego pojazdu marki P., nielegalnie sprowadzonego z zagranicy, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów. Skarżący kwestionował, czy pojazd ten stanowi odpad, argumentując, że jest jedynie uszkodzony i nadaje się do naprawy. Organ administracji, opierając się na opiniach biegłych i dokumentacji, uznał pojazd za odpad ze względu na jego znaczny stopień uszkodzenia i nieopłacalność naprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przekazania odpadu - oddala skargę - IV SA/Wa 755/13 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 roku ([...]) Główny Inspektor Ochrony Środowiska w W. po rozpatrzeniu zażalenia R. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2012 roku zobowiązujące R. W. do oddania odpadu o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki P. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], nielegalnie sprowadzonego z [...] na terytorium Polski, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia: I. uchylił postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2012 roku zobowiązujące R. W. do oddania odpadu o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki P. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], nielegalnie sprowadzonego z [...] na terytorium Polski, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów - w części dotyczącej terminu wykonania w/w postanowienia; II. utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2012 roku - w pozostałym zakresie oraz III. określił termin wykonania postanowienia, tj. nie dłuższy niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 22 listopada 201Or. Komendant Placówki Straży Granicznej w S. powiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 19 listopada 201Or. na drodze krajowej Nr [...] w miejscowości K., ujawniono transport uszkodzonego pojazdu marki P. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]. Na podstawie przekazanego przez w/w Komendanta materiału dowodowego Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w dniu 19 stycznia 2011 r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie [...], w postaci w/w uszkodzonego pojazdu, przez R. W., ul. [...],[...] S., będącego odbiorcą w/w odpadu, odpowiedzialnego za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z [...] na terytorium Polski. W toku w/w postępowania, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał R. W. do oddania odpadu o kodzie [...], w postaci w/w uszkodzonego pojazdu, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia. Strona skorzystała z przysługującego uprawnienia i złożyła zażalenie, w całości zaskarżając w/w postanowienie i wnosząc o jego uchylenie. Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r.: 1. uchylił postanowienie zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania w/w postanowienia; 1. utrzymał w mocy postanowienie w pozostałym zakresie; 1. określił termin wykonania postanowienia jako nie dłuższy niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. R. W. nie zgodził się z w/w rozstrzygnięciem i zaskarżył w całości w.w. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucił, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, poprzez błędne przyjęcie, iż uszkodzony pojazd, objęty zaskarżonym postanowieniem,stanowi odpad. Motywując skargę zaznaczył, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska, jako zasadniczą przesłankę do określenia zamiaru "wyzbycia się przedmiotu" przez dotychczasowego właściciela, uznał okoliczność skali uszkodzenia pojazdu nieopłacalność jego naprawy. Zdaniem skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, iż właściciel pojazdu, uznając go za odpad, wyzbył się go na rzecz podmiotu [...] T., a ten z kolei podmiot, również uznając pojazd za odpad, wyzbył się do na rzecz strony skarżącej. Termin "pozbycie się" nie może być rozumiane jako utrata kontroli na przedmiotem, lecz raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać (być przydatnym). O uznaniu danego przedmiotu za odpad decyduje co do zasady wola posiadacza, a to oznacza, że sam fakt sprzedaży spornego pojazdu po niższej cenie i szacowanie na tej podstawie procentowego obniżenia uszkodzeń pojazdu nie wpływa na ustalenie woli posiadacza co do chęci wyzbycia się odpadu. Zdaniem skarżącego organ nie udowodnił wystąpienia przesłanki wyzbycia się przedmiotu przez poprzedniego właściciela, co skutkuje brakiem możliwości uznania tego przedmiotu za odpad. W opinii skarżącego pojazd jest jedynie uszkodzony i nie można mu przypisać waloru "zużytego lub nienadającego się do użytkowania pojazdu", tj. odpadu o kodzie [...], jak również nie jest innym odpadem określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie katalogu odpadów. Skarżący kwestionował ustalenia Straży Granicznej w S. w zakresie rozmiarów uszkodzeń w omawianym pojeździe, które nie osiągają aż tak wysokiego procentowo uszczerbku, jak to zostało wykazane w opinii technicznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., a które miały świadczyć o złej jakości pojazdu. Według Skarżącego fakt, że pojazd jest uszkodzony, nie oznacza braku możliwości jego naprawy, a o braku sprawności nie świadczy cena nabycia. Pojazd objęty postępowaniem nie posiada uszkodzeń, których nie dałoby się wymienić bez uszczerbku dla przewidzianej dla niego dotychczasowej funkcji. Z tej przyczyny według skarżącego w/w pojazd nie stanowi odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 200lr. o odpadach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga musiała zostać oddalona. Nielegalnie sprowadzony do Polski przez Skarżącego pojazd stanowi odpad, zarówno w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (obowiązującej w dacie wydania postanowienia z dnia [...] stycznia 2012r.), jak i rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (obowiązującej w dacie wydania zaskarżonego postanowienia). Według ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest zobowiązany, natomiast według ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Ocenę, iż w sprawie mamy do czynienia z odpadem, organ oparł na dowodach w postaci protokołu kontroli Nr [...] z dnia [...] listopada 2010r., przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w S., dokumentacji fotograficznej, niemieckiego dowodu, faktury sprzedaży pojazdu, oceny technicznej nr [...] wykonanej przez R. R. na zlecenie Strony, pisma z dnia [...] listopada 201Or. Komendanta Placówki Straży Granicznej w S., opinii nr [...] wykonanej przez Pana M. Z. na zlecenie Komendanta w/w Placówki Straży Granicznej, pisma Skarżącego z dnia [...] listopada 201Or. Według opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego M. Z. przedmiotowy pojazd posiada zniszczenia: 1. nadwozia-98% 2. wyposażenia - 98% 3. silnika z osprzętem - 60% 4. układu napędowego - 20% 5. zawieszenia przedniego z układem kierowniczym - 40% 6. zawieszenia tylnego - 20% 7. reszty-70%. Łącznie stopień uszkodzenia przedmiotowego pojazdu w/w rzeczoznawca określił na 79%, gdyż nadwozie oraz wyposażenie spornego pojazdu zostały zniszczone niemal w całości i wymagałyby całkowitej odbudowy. Stosownie do treści art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, z racji rozległości uszkodzeń pojazdu, jego odbudowa byłaby niezgodna z prawem. Biegły rzeczoznawca określił wartość przedmiotowego pojazdu w stanie jak przed szkodą na kwotę 81.300 zł oraz wartość tego pojazdu w stanie uszkodzonym na kwotę 5.800 zł, zatem stopień ubytku wartości przedmiotowego pojazdu wynosi 93%. Przy tym rzeczoznawca ustalił całkowity koszt naprawy w/w pojazdu na kwotę 180.564 zł, czyli ponad dwukrotnie wyższą od wartości tego pojazdu w stanie nieuszkodzonym. Organ podkreślił również, że według faktury cena sprzedaży przedmiotowego pojazdu wynosiła 1100 euro, co według tabeli kursów średnich z dany nabycia odpowiada kwocie 4331,91 zł. Na podobnym poziomie - bo na kwotę 5800 zł- wartość przedmiotowego uszkodzonego pojazdu określił w swojej opinii rzeczoznawca samochodowy. Biorąc powyższe pod uwagę, Główny Inspektor Ochrony Środowiska trafnie uznał, że przedmiotowy pojazd, w dacie wydania postanowienia, należało zakwalifikować do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym oraz Q4 - substancje lub przedmioty, które zostały rozlane- rozsypane, zgubione lub takie które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej, według załącznika Nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 201 Or. Nr 185, poz. 1243 ze zm.). Analizując natomiast wystąpienie przesłanki "pozbycia się", Główny Inspektor Ochrony Środowiska odwołał się do faktury wystawionej przez niemieckiego zbywającego na rzecz skarżącego. W w/w fakturze znajduje się adnotacja "samochód powypadkowy". Zgodnie z uwierzytelnionym tłumaczeniem pisma w/w [...] podmiotu, z dnia 2 października 2012r., zbywający poinformował, że przedmiotowy pojazd jest normalnym pojazdem powypadkowym i nie jest przewidziany do pozyskiwania części zamiennych. Prawidłowo zatem organ wywnioskował, że skala uszkodzenia pojazdu, opisana w opinii biegłego wskazująca, że naprawa spornego pojazdu dwukrotnie przewyższa jego wartość w stanie jak przed szkodą dowodzi, że naprawa przedmiotowego pojazdu była dla zbywającego nieopłacalna. Biorąc pod uwagę całkowity koszt naprawy omawianego pojazdu, stanowiący ponad dwukrotną wartość takiego samego pojazdu nieuszkodzonego, w dacie sprzedaży pojazd posiadał wartość ujemną. Z treści art. 5 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, organ wywiódł, że Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki, aby zapewnić, że dostarczanie pojazdów do uprawnionych zakładów przetwarzania zgodnie z ust. 3 odbywa się bez żadnych kosztów obciążających ostatniego posiadacza i/lub właściciela ze względu na to, że pojazd nie posiada żadnej wartości rynkowej lub jest ona ujemna. (...) Państwa Członkowskie mogą postanowić, że dostarczenie pojazdów wycofanych z eksploatacji nie jest całkowicie wolne od opłat, jeżeli dostarczane pojazdy nie zawierają istotnych części pojazdu, w szczególności silnika i nadwozia lub zawierają odpady, które zostały dodane do pojazdu wycofanego z eksploatacji. W opinii organu, sprzedaż przedmiotu postępowania kolejnemu nabywcy - w tym wypadku skarżącemu- została podyktowana zamiarem odzyskania kwoty, odpowiadającej wartości pozostałości z przedmiotowego powypadkowego pojazdu. Zdaniem Sądu prawidłowo uznały organy, że przedmiotowy pojazd stanowi odpad zarówno w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, obowiązującej w dacie wydania postanowienia I instancji, jak i w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012r., obowiązującej w dacie wydania postanowienia II instancji. W takich okolicznościach oraz w związku z faktem, iż przedmiotowy pojazd jako odpad stanowił przedmiot nielegalnego międzynarodowego przemieszczania, zasadnym było zastosowanie wobec Skarżącego, jako osoby odpowiedzialnej za w/w nielegalne przemieszczenie, przepisów powołanych w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do terminu wykonania postanowienia należy uznać, że został on określony prawidłowo przez organ II instancji. Wyznaczony przez organ instancji I termin został określony nieprawidłowo. Majac na uwadze powyższe rozważania orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło