IV SA/Wa 757/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-07
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Kaja Angerman, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy z określonym terminem ważności, która wygasła, może stanowić podstawę do wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, jeśli wniosek o wyłączenie został złożony po terminie ważności tej decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy, która wygasła z upływem terminu jej ważności, nie może stanowić podstawy do wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, jeśli wniosek o wyłączenie został złożony po terminie obowiązywania tej decyzji. Właściwy organ może wydać decyzję o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji jedynie wówczas, gdy grunt ma ustalone nieleśne przeznaczenie, co wymaga posiadania aktualnej decyzji o warunkach zabudowy lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie z produkcji leśnej gruntów o powierzchni 0,0388 ha pod budowę dwóch budynków rekreacji indywidualnej. Właściwy organ odmówił wydania zezwolenia, ponieważ decyzja o warunkach zabudowy, na podstawie której wnioskodawca działał, wygasła z dniem 31 grudnia 2005 r., a wniosek o wyłączenie został złożony w 2007 r. Skarżący argumentowali, że inwestycja jest realizowana etapami i że pierwotna decyzja o warunkach zabudowy powinna być aktualizowana. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wygasła decyzja o warunkach zabudowy nie może stanowić podstawy do wydania zezwolenia na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji po terminie jej ważności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. staż. Agnieszka Szymańczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi T. R. i S.R. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych oddala skargę
IV SA/Wa 757/19
UZASADNIENIE
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych decyzją z [...].01.2019 r. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. R. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z [...] marca 2018 r., odmawiającą wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji o powierzchni 0,0388 ha wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...], położonej w [...], planowanych pod budowę dwóch budynków rekreacji indywidualnej wraz z ciągami komunikacyjnymi i infrastrukturą techniczną.
Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.
W dniu 14 sierpnia 2007 r, do Dyrektora RDLP wpłynął wniosek Strony, o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej 0,0388 ha gruntów leśnych, wchodzących w skład działki oznaczonej numerem [...], z obrębu [...], położonej w [...], z przeznaczeniem pod budowę dwóch budynków rekreacji indywidualnej wraz z ciągami komunikacyjnymi i infrastrukturą techniczną.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Dyrektor RDLP odmówił wyrażenia zgody na przedmiotowe wyłączenie, z uwagi na fakt, że Strona przedłożyła decyzję Nr [...] Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2003 r., wydaną w trybie art. 40 ust 1 i 3, art. 42 oraz art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ustalono okres jej ważności do dnia 31 grudnia 2005 r.
S. R. wniósł odwołanie od ww. decyzji.
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Polecił uzupełnienie akt sprawy o brakujące dokumenty oraz wskazał na konieczność umożliwienia Stronie uczestniczenia w postępowaniu.
Postanowieniem z [...] maja 2008 r. Dyrektor RDLP z urzędu zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu uzyskania informacji od Prezydenta Miasta [...] dotyczącej ważności decyzji warunkach zabudowy z [...] grudnia 2003 r.
Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. (sprostowanym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r.), podjął zawieszone postępowanie. Urząd Miasta [...], pismem z 23 stycznia 2018 r., poinformował, że działka oznaczona numerem [...], z obrębu [...], położona w [...]:
- nie jest objęta obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. inwestycji, wydaną w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
- nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania i przestrzennego.
Dyrektor RDLP rozpatrzył sprawę i stwierdził, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
W związku z tym, że przedmiotowa działka nie została objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ani też obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegające na budowie dwóch budynków rekreacji indywidualnej wraz z ciągami komunikacyjnymi i infrastrukturą techniczną, odmówił wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji 0,0388 ha gruntów leśnych, wchodzących w skład działki oznaczonej numerem [...], z obrębu [...], położonej w [...].
S. R. wniósł odwołanie od decyzji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że Dyrektor RDLP może wydać decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji wówczas, gdy grunty te są przeznaczone na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nowe zainwestowanie jest możliwe po uzyskaniu decyzji warunkach zabudowy.
W zaistniałym przypadku Strona działała będąc w posiadaniu decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2003 r., znak [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), dla inwestycji polegającej na budowie domków rekreacyjnych z garażami oraz budowie zajazdu turystycznego przy ul. [...] w [...].
Jak wynika z pisma uzupełniającego odwołanie (pismo z dnia 02 maja 2015 r.), Strona uznała, że inwestycję objętą ww. decyzją przeprowadzi w dwóch etapach. Zatem, w pierwszym etapie uzyskała (dnia [...] maja 2015 r.), decyzję Dyrektora RDLP, zezwalającą na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji dla działek ewidencyjnych [...], [...] [...], a następnie w dniu [...] lipca 2007 r., wystąpiła do Dyrektora RDLP decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji dla działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...].
Organ odwoławczy wskazał, że okres ważności decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2003 r. upłynął z dniem 31 grudnia 2005r. Zatem Dyrektor RDLP prawidłowo odmówił wydania Stronie decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na działce ewidencyjnej nr [...] (wniosek z 2007 r.), ponieważ z końcem roku 2005, wyekspirowała możliwość wykorzystania zapisów decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta [...]. Brak możliwości wykorzystania ww. decyzji potwierdził także Urząd Miasta [...] w piśmie z 30 czerwca 2010 r. Jednak Strona oceniła, że skoro decyzja nie utraciła ważności to w dalszym ciągu zezwala na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na działce ewidencyjnej nr [...]. Tymczasem, zapis cyt. "decyzja ta nie utraciła ważności", należy rozumieć, że decyzja ta pozostaje w obiegu prawnym, a zatem i wskazana data do kiedy można wyłączyć grunt leśny z produkcji, zachowuje moc prawną i jest to dzień 31 grudnia 2005 r.
Zdaniem organu odwoławczego nie można zgodzić się z twierdzeniem Strony, że Dyrektor RDLP nie poczynił starań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Jak wynika z dokumentacji, wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o udzielenie informacji, czy| przedmiotowa działka objęta jest:
- obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. inwestycji, wydaną w trybie art. 53 ust. 4 pkt. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; - obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Fakt, że w 2008 r., organ zawiesił postępowanie do czasu uzyskania powyższych informacji i odwiesił je dopiero w 2017 r, nie może stanowić o bezczynności Dyrektora RDLP. W odniesieniu do zarzutu Strony, że grunty leśne objęte skarżoną decyzją, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ustawy o lasach, nie stanowią lasu, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, to Dyrektor RDLP jest organem właściwym w sprawach dotyczących ochrony gruntów leśnych. Przepis ten nie określa wielkości powierzchni gruntu leśnego, co do której kompetencje w sprawie ochrony ww. gruntów, posiada Dyrektor RDLP.
Zatem rozumowanie Strony, że lasem jest jedynie grunt o zwartej powierzchni do 0,10 ha przeznaczony do produkcji leśnej, stoi w sprzeczności z art. 5 ww. ustawy, który obliguje Dyrektora RDLP do ochrony gruntów leśnych, bez względu na ich powierzchnię.
Organ odwoławczy podkreślił, że o tym czy dany teren stanowi las lub nie stanowi lasu decyduje wypis z rejestru gruntów, a nie sposób użytkowania terenu. Taki wywód potwierdza Wyrok NSA II OSK 3021/13 z dnia 15 lipca 2015 r., w którym przytoczono pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 21 grudnia 2012r., II FSK 984/11, cyt. "O tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów".
T. R. i S. R. wnieśli skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7 oraz art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na podjęciu decyzji pozostającej w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, jednocześnie z brakiem uwzględnienia słusznego interesu obywateli,
2. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na wyłączenie z produkcji 0,0388 ha gruntów leśnych, wchodzących w skład działki oznaczonej nr [...], z obrębu [...], położonej w [...], w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o dopuszczalności wyłączenia wskazanej działki z produkcji leśnej, bowiem stanowiłoby to jedynie zaktualizowanie wydanej uprzednio decyzji przez Prezydenta Miasta [...],
naruszenie przepisów prawa materialnego:
3. art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. art. 3 pkt. 1 lit. a-c) ustawy o lasach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że wystarczające dla stwierdzenia, czy dany grunt jest lasem jest uznanie, że jest to grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony, z pominięciem bezwzględnego spełnienia jednej z trzech dodatkowych przesłanek, tj. faktu, że grunt taki musi być przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowić rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo być wpisany do rejestru zabytków, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej, a następnie utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie przedmiotowych gruntów z produkcji leśnej, a ewentualnie, w razie uznania przez Sąd, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. Ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że z końcem 2003 roku, po przedłożeniu wszelkich niezbędnych dokumentów uzyskali decyzję nr [...], na mocy której zostały ustalone warunki zabudowy i zagospodarowania całego terenu, który następnie miał zostać przeznaczony pod zabudowę domków rekreacji wraz z niezbędnymi ciągami komunikacyjnymi i infrastrukturą techniczną. W niniejszej decyzji inwestycja opisana jest jako cały, jednolity kompleks, a nie zabudowania indywidualnej rekreacji, a także ustalono, że wyłączanie z produkcji leśnej poszczególnych działek będzie następować etapami, zgodnie z ustaleniami Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Z uwagi na to, strona 31 maja 2005 r. decyzją nr [...] uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji działek, będących jednocześnie pierwszym etapem inwestycji, kolejne działki miały zostać odłączone w późniejszym czasie. W dniu 14 sierpnia 2007 roku strona złożyła wniosek o wyłączenie z produkcji leśnej terenu stanowiącego część działki nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 roku Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych odmówił wyrażenia zgody na przedmiotowe wyłączenie, z uwagi na fakt, że stroi tą przedłożyła decyzję Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy z [...] grudnia 2003 roku, w której ustalono okres jej ważności do dnia 31 grudnia 2005 r. W międzyczasie strona otrzymała wszelkie możliwe pozwolenia na budowę obiektu, a pierwotne zagospodarowanie terenu nie uległo zmianie.
Z uwagi na powyżej opisany stan faktyczny sprawy organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazane naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polega na nieuwzględnieniu słusznego interesu obywateli polegającego na zezwoleniu na wyłączenie z produkcji leśnej terenów kolejnych działek, mimo że strona przy uzyskiwaniu zezwolenia na wyłączenie z produkcji gruntów była poinformowana przez Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych, że nie ma potrzeby wyłączenia z produkcji całego zakresu inwestycji i może to zrobić etapami. Wobec tego strona początkowo wystąpiła o wyłączenie z produkcji części działek, uzyskała niezbędne do tego zezwolenia i rozpoczęła prace inwestycyjne na powyższym terenie. Z uwagi na to, skarżący byli w uzasadnionym przekonaniu, iż bez większych problemów otrzymają także zezwolenia obejmujące pozostałe części działek. To przekonanie potęgował fakt, że z decyzji nr [...] z [...] grudnia 2003 roku wynika, iż inwestycja opisana jest jako cały jednolity kompleks, zatem wiadome było iż strona będzie potrzebowała kolejnych pozwoleń, zaś organ zapewnił moich mocodawców, że nie muszą od razu otrzymywać decyzji co do całego gruntu.
Na wskazanej działce od lat realizowana jest inwestycja w oparciu o wydane decyzje o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę, które mają na celu wybudowanie budynków rekreacji wraz z ciągami komunikacyjnymi i infrastrukturą techniczną stanowiące całość kompleksu rekreacyjnego z garażami oraz zajazdem turystycznym. Budowa jest w toku, a działania mające na celu realizację inwestycji do chwili obecnej pochłonęły znaczne nakłady finansowe, ale także pokłady siły i energii włożone w chęć ukończenia inwestycji. Prace budowlane zostały na chwilę obecną przerwane, jednakże zgodnie z brzmieniem art. 37 ust 1. ustawy Prawo budowlane stanowiącym, iż "Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. " - ostatnie zapisy w dzienniku budowy pisma pochodzą z 2016 roku, zatem trzyletni termin na przerwanie prac wciąż nie upłynął i budowa może się wznowić na mocy wydanych uprzednio decyzji.
Wobec tego należy uznać, iż wszelkie działania zmierzające do ograniczenia lub nawet uniemożliwienia kontynuacji prowadzenia inwestycji stoją w sprzeczności chociażby z zasadami współżycia społecznego. Dyrektor Lasów Miejskich - [...] nawet nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do kwestii prowadzonych inwestycji na przedmiotowym gruncie, co wskazuje wyraźnie, że nawet słusznego interesu strony nie rozważył.
Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie o dopuszczalności wyłączenia wskazanej działki z produkcji leśnej, stanowiłoby jedynie zaktualizowanie wydanej uprzednio decyzji przez Prezydenta Miasta [...]. W przeznaczeniu powyższego gruntu nie doszło do żadnych zmian zarówno przyrodniczych jak i funkcjonalnych, wobec tego, nie zaistniały żadne przesłanki przemawiające o słuszności odmówienia pozwolenia na wyłączenie z produkcji leśnej przedmiotowego gruntu. Skarżący od początku przedstawiał swoją inwestycję jako całościowy kompleks i o takie pozwolenia na całościowe zagospodarowanie gruntu wnioskował. W rezultacie otrzymał informację, że nie ma potrzeby występowania o pozwolenie obejmujące wszystkie działki, a do wyłączania terenów z produkcji leśnej może dochodzić etapami. Wobec tego, że nie doszło do żadnych zmian w warunkach, zgodnie z którymi strona otrzymała pozwolenie na wyłączenie z produkcji leśnej przedmiotowego gruntu, nie było żadnych podstaw do wydania decyzji innej niż wydana pierwotnie przez Prezydenta Miasta [...]. Z uwagi na powyższe oraz interpretację treści pisma Urzędu Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., z którego wynika, że "decyzja ta nie utraciła ważność" strona była w przekonaniu, że decyzja w dalszym ciągu zezwala na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji. Organy administracji powinny rozstrzygać kwestie w sposób jednoznaczny, bezsprzeczny i jednolity, natomiast w przedstawionej sytuacji o takim zachowaniu organów nie może być mowy. Niniejsze działanie nie tylko utrudnia dokończenie inwestycji, co wręcz jednoznacznie ją przekreśla i uniemożliwia.
Strona zgłaszała, iż z uwagi na brzmienie art. 3 pkt. 1 Ustawy o lasach przedmiotowy grunt nie spełnia wszystkich przesłanek koniecznych do zakwalifikowania danego terenu jako las. Z uwagi na to nie ma konieczności rozpatrywania potrzeby wyłączania gruntu z produkcji leśnej, ponieważ niniejszy teren nie spełnia wszystkich przesłanek, które muszą zostać spełnione łącznie, aby można było kwalifikować dany teren do gruntów leśnych. Takie stanowisko zostało także poparte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 1 października 2018 roku, w którym SKO podkreśliło, iż o przeznaczeniu terenów do produkcji leśnej decyduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a jeśli takiego planu nie ma - decyzja o warunkach zabudowy, o ile została wydana.
Dla działki [...] została wydana decyzja o warunkach zabudowy, wobec tego zostało jednoznacznie uznane, iż przedmiotowa działka nie może stanowić lasu.
W przedmiocie przeznaczenia w/w działki do produkcji leśnej skarżący wskazali, że nie jest ona wykorzystywana w tym celu i to od wielu lat. Wobec powyższego należy wskazać, iż organ całkowicie pominął konieczność spełnienia jednej z przesłanek określonych w art. 3 pkt. 1 lit. a-c) Ustawy o lasach, która jest konieczna, aby można było dany grunt uznać za las.
Powyższe uwagi znajdują również zastosowanie w zakresie naruszenia przez organ art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co przejawia się w odmówieniu zgody na wyłączenie niniejszych gruntów z produkcji, a następnie utrzymaniu w mocy powyższej decyzji pomimo braku istnienia przesłanek determinujących takie działanie organu.
Zgodnie z powyższym należy uznać, że wobec braku objęcia przedmiotowej działki miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a ponadto wydaniem w roku 2003 decyzji nr [...] o warunkach zabudowy niedopuszczalne jest uznanie, zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, działkę o nr [...] obręb [...] należy zakwalifikować jako grunt stanowiący teren leśny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż decyzja Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z [...] stycznia 2019 r. nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniał wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W ocenie sądu wydana przez organ odwoławczy decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego. Naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. związane jest wyłącznie ze sporządzeniem uzasadnienia decyzji, które zawiera lakoniczną prezentację stanowiska organu, jednak nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zgromadził materiał wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, jednak przez nierzetelną argumentację stanowiska dopuścił się naruszenia powyższych przepisów procesowych, w tym zasady przekonywania.
Kwestią sporu w niniejszej sprawie jest to czy wydana przez właściwy organ decyzja o warunkach zabudowy z [...] grudnia 2003 r. uprawniała do wydania decyzji o wyłączeniu z produkcji leśnej, na wniosek złożony 14 sierpnia 2007 r., gruntów leśnych o powierzchni 0,0388 ha wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], położonej w [...], w obrębie [...].
Decyzja o warunkach zabudowy, w której terenem inwestycyjnym był m.in. obszar wskazanej działki, była decyzją terminową, obowiązującą do 31 grudnia 2005 r. W ocenie skarżącego, skoro decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, może stanowić podstawę do wydania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej mimo, że wystąpił z takim wnioskiem, po upływie terminu jej obowiązywania.
Stanowisko organu jest odmienne. Z tego względu upływ terminu obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy z [...] grudnia 2003 r. oraz nieobjęcie działki obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub aktualnie obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy stanowił przesłankę do wydania decyzji o odmowie wyłączenia gruntów z produkcji leśnej.
W ocenie sądu stanowisko organu jest prawidłowe.
Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2017 r., poz. 1161 j.t.) w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie wydania decyzji, jak też dacie złożenia wniosku przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odniesieniu do gruntów leśnych niezmienną zasadą jest wymóg uzyskania zgody właściwego organu na zmianę przeznaczenia i dokonanie ustalenia przeznaczenia nieleśnego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Od zasady ustalenia przeznaczenia nieleśnego w miejscowym planie jest wyjątek wynikający z ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 j.t.). Według art. 61 ust. 1 tej ustawy wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w tym przepisie warunków, w tym warunku, że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Oznacza to, że możliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania, która zamiast tego aktu prawa miejscowego ustali nieleśne przeznaczenie gruntu wyłącznie w jednym przypadku. Tym przypadkiem jest objęcie danego gruntu zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. poz. 139, z późn. zm.).
Tymczasem treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji sugeruje, że w każdym przypadku, gdy nie uchwalono planu zagospodarowania przestrzennego decyzja o warunkach zabudowy może ustalać inne niż leśne przeznaczenie gruntu. To zbyt duże uproszczenie, które w tej sprawie nie miało istotnego znaczenia, jednak nie realizuje prawidłowo wymogu przedstawienia uzasadnienia podstawy prawnej decyzji.
Według art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.
Ustawa wskazuje więc na konieczność wyczerpania najpierw procedury "przeznaczenia" gruntów na cele nieleśne, a dopiero po jej przeprowadzeniu przewiduje możliwość uruchomienia procedury "wyłączenia" z produkcji leśnej. Postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej jest samoistnym (odrębnym) postępowaniem, toczącym się przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (art. 11 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych).
Decyzja o warunkach zabudowy wydana w 2003 r. mogła więc co do zasady stanowić przesłankę do wydania decyzji o wyłączeniu gruntu leśnego z produkcji leśnej, jeżeli ustalała zgodnie z obowiązującymi przepisami nieleśne przeznaczenie gruntu, a więc była konsekwencją uzyskania zgody właściwego organu przy sporządzaniu uprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Należy wyjaśnić, że istotne jest rozróżnienie pojęć "przeznaczenia gruntów na cele nieleśne", które jest ustaleniem na przyszłość innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych (art. 4 pkt 6), od "wyłączenia gruntów z produkcji", które oznacza rozpoczęcie innego niż leśne użytkowanie gruntów.
Decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej nie daje jednak jeszcze prawa do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Faktyczne wyłączenie nastąpi po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W przypadku przedwczesnego wyrębu drzew właściciel płaci wysokość jednorazowego odszkodowania (art 12 ust. 5 i 5a). Z obowiązku opłat i należności, a także jednorazowego odszkodowania z tytułu wyłączenia z produkcji są inwestorzy budownictwa mieszkaniowego do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego oraz do 0,02 ha na każdy lokal mieszkalny, w przypadku budownictwa wielorodzinnego (art. 12a ustawy).
W przedmiotowej sprawie, choć inwestor przedstawił wraz z wnioskiem z 14 sierpnia 2007 r. o wyłączenie z produkcji leśnej gruntu wchodzącego w skład działki ewid. nr [...], decyzję o warunkach zabudowy obejmującej tą działkę, to jednak decyzja ta ustalająca nieleśne przeznaczenie gruntu obowiązywała tylko do 31 grudnia 2005 r.
W dacie złożenia wniosku nie dysponował więc decyzją o warunkach zabudowy ustalającą na przyszłość inne niż leśne przeznaczenie tego gruntu. Przedmiotowy grunt nie miał więc statusu gruntu przeznaczonego na cele nieleśne, a dopiero ten status uprawniałby organ do wydania pozytywnej decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej. Upływ terminu obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie spowodował jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Decyzja ta w okresie jej obowiązywania stanowiła podstawę do podjęcia dalszych działań na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, a więc do złożenia wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę i w tym przypadku, poprzedzającej ją decyzji o wyłączenie gruntów z produkcji leśnej. Termin obowiązywania decyzji odnosił się więc do terminu, jaki przysługiwał jej adresatowi do złożenia tych wniosków. Decyzja terminowa o warunkach zabudowy traciła więc swą skuteczność po okresie, na jaki została wydana wtedy, gdy adresat nie wystąpił w terminie w niej określonym z wnioskiem o wyłączenie z gruntu produkcji leśnej i o wydanie pozwolenia na budowę. Tak właśnie należy rozumieć pouczenie zawarte w decyzji o warunkach zabudowy z [...] grudnia 2003 r.
W dacie obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy skarżący wystąpił z wnioskami o wyłączenie gruntów z produkcji leśnej w odniesieniu do innych działek. Nie skorzystał więc z uprawnienia przyznanego w określonym w decyzji terminie. Skoro decyzja o warunkach zabudowy po upływie terminu obowiązywania tj. 31 grudnia 2005 r. nie mogła wywoływać skutków na przyszłość, złożony przez skarżącego wniosek w dniu 14 sierpnia 2007 r. nie dotyczył gruntu, którego przeznaczenie ustalono na cele nieleśne. Nie spełnił więc warunku wynikającego z art. 11 ust. 1 ustawy, gdyż wydanie decyzji o wyłączeniu z produkcji leśnej może dotyczyć wyłącznie gruntu o ustalonym nieleśnym przeznaczeniu.
Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia, że skarżący są w trakcie realizacji zamierzenia inwestycyjnego, dla którego na podstawie decyzji o warunkach zabudowy uzyskano decyzję o wyłączeniu z produkcji leśnej, a następnie decyzję o pozwoleniu na budowę, ponieważ wnioski dotyczące innych działek zostały złożone przed upływem okresu obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy. Dla przedmiotowej działki nie złożył w tym terminie wniosku o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej. Skarżący mylą okoliczność związaną z uzyskaniem na wniosek decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej z faktycznym wyłączeniem gruntu z produkcji leśnej związanym z realizacją inwestycji, która rzeczywiście może przebiegać etapami. Jednak zamierzona etapowość realizacji inwestycji nie zwalnia inwestora od wystąpienia w określonym w decyzji o warunkach zabudowy terminie z wnioskami o wyłączenie wszystkich objętych tą decyzją gruntów z produkcji leśnej, a następnie z wnioskiem lub wnioskami o pozwolenie na budowę dotyczącymi wyłączonego z produkcji leśnej terenu.
Skarżący sugerują, że grunt nie jest lasem, a tym samym nie wymagał wyłączenia z produkcji leśnej. Twierdzenie to jest sprzeczne zarówno ze złożonym wnioskiem o wyłączenie gruntu z produkcji leśnej, jak też wypisem z ewidencji gruntów i budynków, a także decyzją o warunkach zabudowy na którą się powołują. W decyzji tej również wskazano na leśny charakter gruntu i w pouczeniu podkreślono konieczność uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej.
Na marginesie tylko sąd wskazuje, że przedmiotowa działka spełnia definicję lasu określoną w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, ponieważ wraz z powierzchnią innych działek stanowi zwarty obszar gruntu pokrytego roślinnością leśną o powierzchni przekraczającej 0,10 ha i jest gruntem przeznaczonym do produkcji leśnej.
Z definicji lasu zawartej w tym przepisie wynika, że nawet grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej pozostaje lasem, jeżeli przeznaczony jest do produkcji leśnej. Przy czym podkreślić należy, że przeznaczenie do produkcji leśnej jest istotną, zasadniczą cechą lasu, o posiadaniu której nie decyduje właściciel gruntu. Utrata tej cechy następuje, jak wskazano wcześniej, w wyniku ustalenia nieleśnego sposobu przeznaczenia gruntu, a następnie wyłączenia go z produkcji leśnej.
Grunt o zwartej powierzchni 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną lub tylko przejściowo jej pozbawiony, który nie utracił cechy przeznaczenia do produkcji leśnej zgodnie z obowiązującymi przepisami jest lasem.
Skarżący twierdzą, że nie prowadzili i nie prowadzą produkcji leśnej na terenie przedmiotowej działki. Tym samym mylą przeznaczenie do produkcji leśnej z pojęciem gospodarki leśnej.
Według art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach gospodarka leśna stanowi działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Brak zamiaru realizacji obowiązków związanych z gospodarką leśną (art. 13 ust. 1 ustawy) nie powoduje, że grunt leśny traci automatycznie swoją istotną cechę, którą jest jego przeznaczenie do produkcji leśnej.
Z powyższych względów nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego sformułowane w skardze. Niewątpliwie postępowanie prowadzone było przez organ I instancji z naruszeniem zasady szybkości postępowania, czego nie dostrzegł organ odwoławczy, jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
W związku z tym sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło