IV SA/Wa 759/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-08
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, jeśli sprawa dotyczy wyłącznie kwestii procesowych, a nie merytorycznej oceny sprawy, i czy w takim przypadku zastosowanie znajduje art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, czy też art. 33 § 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Jednakże, gdy zaskarżone postanowienie ma charakter stricte procesowy i dotyczy sytuacji procesowej określonych osób, a nie merytorycznej oceny sprawy, organizacja nie może wykazać celów statutowych uzasadniających jej udział. W takim przypadku nie znajduje zastosowania art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a podstawą rozpoznania wniosku jest art. 33 § 2 P.p.s.a., który wymaga wykazania związku sprawy z celami statutowymi organizacji.Stan faktyczny
Mieszkańcy zaskarżyli postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o niedopuszczalności ich odwołania od decyzji zezwalającej na usunięcie dwóch drzew. Towarzystwo Przyrodnicze złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym, powołując się na art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Sąd rozpoznał wniosek na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. i odmówił dopuszczenia Towarzystwa do udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono [...] Towarzystwu Przyrodniczemu z siedzibą w Z. dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B., A. C., H. S. i K.R. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie : rozpoznania wniosku [...] Towarzystwa Przyrodniczego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu p o s t a n a w i a odmówić [...] Towarzystwu Przyrodniczemu z siedzibą w Z. dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.
Kierownik Delegatury w Z. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w L. decyzją z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] udzielił pozwolenia na usunięcie z terenu działek nr [...] i nr [...] położnych w Z. przy ul. [...](tzw. R.), stanowiących własność Miasta Z., dwóch drzew: lipy drobnolistnej o obwodzie pnia 140 cm oraz kasztanowca zwyczajnego o obwodzie pnia 163 cm.
Mieszkańcy kamienicy sąsiadującej z R.: E.R., K.R., A.C., R.S., H.S., M.D., T.J., B.K., S.P., M.B. wnieśli odwołanie od tej decyzji.
Minister Kultury i Dziedzictwa [Narodowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność ww. odwołania.
W dniu [...] marca 2012 r. M.B., H.S., A.C. i K.R. zaskarżyli postanowienie Ministra z dnia [...] lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dniu [...] sierpnia 2012 r. [...] Towarzystwo [...] złożyło wniosek o dopuszczenie go do udziału w charakterze uczestnika postępowania w tym postępowaniu.
W uzasadnieniu wniosku Towarzystwo wskazało, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2012 r. stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez Towarzystwo odwołania od decyzji L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2011 r. zezwalającej Prezydentowi Miasta Z. na usuniecie z terenu Parku [...]. w Z. drzew: lipy drobnolistnej i kasztanowca zwyczajnego. Uzasadniając wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi mieszkańców kamienicy sąsiadującej z R., Towarzystwo powołało się na art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.).
Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. skarżący M.B. działający w imieniu własnym oraz pozostałych skarżących przyłączył się do wniosku o dopuszczenie Towarzystwa do udziału w postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Z. nie mógł zostać uwzględniony.
Kwestia dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym organizacji społecznej została uregulowana w art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako P.p.s.a.,. zgodnie z którym organizacja społeczna może zgłosić swój udział w postępowaniu sądowym, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W myśl tego artykułu w zakresie dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym nie ma znaczenia, to czy wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Ustawodawca w art. 33 § 2 P.p.s.a., jako przesłankę tego udziału sformułował wyłącznie warunek, aby sprawa dotyczyła zakresu statutowej działalności takiej organizacji, a udział w postępowaniu służył kontroli społecznej nad postępowaniem. Powinność działania w interesie publicznym (zbiorowym) organizacji społecznej wynika już z samej istoty tej organizacji.
Wniosek Towarzystwa o dopuszczenie do udziału postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy sprawy zakończonej rozstrzygnięciem o charakterze procesowym - postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. którym stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez E.R., , K.R., A.C., R.S., H.S., M.D., T.J., B.K., S.P. oraz M.B. od decyzji Kierownika Delegatury w Z. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w L z dnia [...] października 2011 r. Organ oceniał w tym postępowaniu jedynie dopuszczalność odwołania wskazanych osób i swoje rozstrzygniecie tej tylko kwestii zawarł w zaskarżonym postanowieniu. Postanowienie z [...] lutego 2012 r. nie zawiera merytorycznej oceny zasadności pozwolenia na usunięcie z terenu działek geodezyjnych nr [...] i nr [...] położonych w Z. przy ul. [...] (tzw. R.), drzewa gatunku lipa drobnolistna o obwodzie pnia 140 cm i drzewa gatunku kasztanowiec zwyczajny o obwodzie pnia 163 cm.
[...] Towarzystwo [...] nie może zatem skutecznie wnosić o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi K.R., A.C., H.S.,i M.B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, albowiem nie może wykazać celów statutowych, co jest przesłanką niezbędną do pozytywnego załatwienia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Zaskarżone postanowienie ma charakter stricte procesowy, dotyczy praw i obowiązków (sytuacji procesowej) wskazanych w nim osób.
Badanie legalności postanowienia rozstrzygającego o prawach i obowiązkach określonych osób, z zatem o ich interesie prawnym, nie może być rozstrzygane w kategoriach interesu społecznego Stowarzyszenia. Głównym celem statutowym [...]Towarzystwa [...] jest ochrona dziedzictwa przyrodniczego (&7 Statutu Towarzystwa) i tylko w tym zakresie możliwe jest uczestnictwo Towarzystwa w postępowaniach sądowych. Reasumując, kwestia oceny interesu prawnego poszczególnych osób nie jest sprawą w której udział Towarzystwa uzasadniony byłby jego celami statutowymi.
W rozpoznawanej sprawie nie może znaleźć zastosowania wskazany przez Towarzystwo art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Podstawą rozpoznania wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w Toczącym się już postępowaniu sądowym jest bowiem art. 33 § 2 P.p.s.a.
Przepis art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, powołany przez Towarzystwo we wniosku o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym, dotyczy zasad uczestnictwa organizacji ekologicznych w postępowaniach administracyjnych wymagających udziału społeczeństwa i zasad wnoszenia przez te organizacje skargi do sądu administracyjnego od, decyzji wydanej w takim postępowaniu. Zgodnie z tym przepisem organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestnictwa w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji (...), a także skarga do sądu administracyjnego ode decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa - również, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Przepis ten nie jest natomiast podstawą do dopuszczenia organizacji do udziały w toczącym się już postępowaniu sądowym i administracyjnym.
Z powyższych względów, na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło