IV SA/Wa 759/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-01
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Anita Wielopolska, Joanna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, wskazujące na techniczne możliwości przyłączenia do sieci po rozbudowie, stanowi wystarczające uzasadnienie dla spełnienia warunku uzbrojenia terenu w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, które wskazuje na techniczną możliwość zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków po rozbudowie sieci, stanowi wystarczające wykazanie spełnienia warunku uzbrojenia terenu dla zamierzenia budowlanego. W związku z tym, organ błędnie odmówił ustalenia warunków zabudowy, mimo że pozostałe przesłanki z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym były spełnione.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla budowy zespołu budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej. Organ I instancji odmówił, wskazując na brak kontynuacji funkcji oraz niewystarczające uzbrojenie terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając za zasadny jedynie zarzut dotyczący uzbrojenia terenu, powołując się na brak umowy lub promesy jej zawarcia. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację pisma przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dzielnicy, a także zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej I.M. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej organ), po rozpatrzeniu odwołania I. M. (dalej skarżąca) utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] maja 2019 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...].
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący.
Wnioskiem z dnia 16 listopada 2017 r. I. M. wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej, z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...]. Do akt sprawy złożono m.in. pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A., z dnia [...] czerwca 2018r. pn. Informacje techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, dotyczące zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania ścieków bytowych z projektowanego zespołu budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego przy ul. [...] na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w dzielnicy [...]. Z treści pisma wynika, że obecnie nie ma możliwości dostawy wody z miejskiej sieci wodociągowej ani odprowadzania ścieków do tej sieci z projektowanego zespołu budynków. Źródłem zaopatrzenia w wodę na cele socjalno – bytowe może być istniejący przewód wodociągowy DN 100 w drodze dojazdowej do ul. [...] (na terenie dz.nr ew. [...] z obrębu [...]) po rozbudowie sieci wodociągowej na terenie inwestycji. Odbiornikiem ścieków bytowych z ww. budynków może być istniejący kanał ogólnospławny w ul. [...] po zaprojektowaniu, wybudowaniu i włączeniu do eksploatacji sieci kanalizacyjnej w rejonie ww. lokalizacji.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, na brak spełnienia art. 61 ust.1 pkt 1 i 3 oraz ust.5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie braku kontynuacji funkcji planowanej inwestycji względem zabudowy w obszarze analizowanym oraz niewystarczającego istniejącego lub projektowanego uzbrojenia terenu dla zamierzenia budowlanego oraz braku zagwarantowania w drodze umowy uzbrojenia terenu zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, a zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stanowisko organu I instancji jest niezasadne w zakresie braku kontynuacji funkcji planowanej inwestycji względem zabudowy w obszarze analizowanym.
Za zasadne organ uznał stanowisko Zarządu Dzielnicy [...] w zakresie braku spełnienia warunku zawartego w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. istnienia lub zaprojektowania uzbrojenia terenu, wystarczającego dla zamierzenia inwestycyjnego. Organ wyjaśnił, że skoro w aktach sprawy brak jest umowy oraz promesy zawarcia takiej umowy w przyszłości, to należało uznać, że warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 ustawy nie został spełniony. Wystąpiła zatem przesłanka do wydania decyzji odmownej przez organ I instancji, pomimo błędnego wskazania w uzasadnieniu jego decyzji również na art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy jako podstawę odmowy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. M. zarzucając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zinterpretowało pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji z dnia [...] czerwca 2018 roku. Organ naruszył art. 7 k.p.a, w myśl którego w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz art. 77 § 1 k.p.a, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skarżąca podniosła również, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że we wniosku nie sprecyzowała wielkości zapotrzebowania na wodę co (obok braku umowy i promesy zawarcia takiej umowy w przyszłości) to powinno uznać, że organ I instancji winien wezwać stronę do uzupełnienia braków wniosku.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Zarządu Dzielnicy [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] znak [...] z dnia [...] maja 2019 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...].
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm. - u.p.z.p.). zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Należy wyjaśnić, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków uregulowanych w art. 61 ust. 1 ustawy, z których pkt 1 wymaga, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Z kolei wymogi określone w pkt 2 – 5 są następujące: teren ma dostęp do drogi publicznej (pkt 2); istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (pkt 3); teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 (pkt 4); decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5).
Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest stwierdzenie, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu jest dopuszczalna. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być przy tym poprzedzone przeprowadzeniem przez właściwy organ postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków, określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588).
Usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym do wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu wystarczającego dla zamierzenia budowlanego. Pod pojęciem uzbrojenie terenu należy rozumieć, zgodnie z przepisem art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147) wszystkie urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne. Warunek uzbrojenia terenu, zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznaje się za spełniony również wtedy, gdy wykonanie wymienionych elementów infrastruktury technicznej lub niektórych z nich - zostanie zagwarantowane w drodze umowy miedzy właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. Celem tego przepisu nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Zagwarantowanie oznacza zapewnienie w drodze umowy - co w ocenie Sądu - nie jest tożsame z obowiązkiem posiadania takiej umowy już w momencie starania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale posiadanie zapewnienia, gwarancji, że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji [...] S.A. z dnia [...] czerwca 2018r. pn. Informacje techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, dotyczące zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania ścieków bytowych z projektowanego zespołu budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego przy ul. [...] na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w dzielnicy [...], którego wynika, że chociaż obecnie nie ma możliwości dostawy wody z miejskiej sieci wodociągowej ani odprowadzania ścieków do tej sieci z projektowanego zespołu budynków, to istnieją inne rozwiązania. Źródłem zaopatrzenia w wodę na cele socjalno – bytowe może być istniejący przewód wodociągowy DN 100 w drodze dojazdowej do ul. [...] (na terenie dz.nr ew. [...] z obrębu [...]) po rozbudowie sieci wodociągowej na terenie inwestycji. Odbiornikiem ścieków bytowych z ww. budynków może być istniejący kanał ogólnospławny w ul. [...] po zaprojektowaniu, wybudowaniu i włączeniu do eksploatacji sieci kanalizacyjnej w rejonie ww. lokalizacji. Zakres rozbudowy sieci kanalizacyjnej i wodociągowej umożliwiający zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków z objętych inwestycją budynków będzie można określić po otrzymaniu planu zagospodarowania sporządzonego na aktualnej mapie sytuacyjno – wysokościowej terenu w skali 1:500 z naniesioną lokalizacją projektowanej zabudowy oraz układem drogowym na terenie inwestycji w nawiązaniu do ul. [...].
W ocenie Sądu treść pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji [...] S.A. z dnia [...] czerwca 2018r. wskazuje, że istnieje techniczna możliwość pokrycia zapotrzebowania projektowanych obiektów w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania ścieków bytowych. Prowadzi to do konkluzji, że w rozpoznawanej sprawie fakt istnienia uzbrojenia terenu, wystarczającego dla zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem został skutecznie wykazany, zatem – przy niekwestionowanym spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p – brak było podstaw do wydania decyzji odmownej.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Ponownie rozpatrując sprawę, organy będą miały na uwadze powyższe wskazania Sądu.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 ostatnio cytowanej ustawy, uznając za nie kwotę uiszczoną z tytułu wpisu sądowego od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło