IV SA/Wa 76/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-12

Skład orzekający: Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w sprawie sądowoadministracyjnej przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną, jeśli jego działania ograniczyły się do przeglądu akt sprawy i składania wniosków o przyznanie kosztów, bez merytorycznego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. W sytuacji, gdy działania pełnomocnika ograniczyły się do przeglądu akt sprawy i składania wniosków o przyznanie kosztów, bez merytorycznego udziału w postępowaniu (np. sporządzenia opinii, wniosków procesowych, występowania przed sądem), brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie wynagrodzenia.
Stan faktyczny
R. pr. P. W. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżących w sprawie sądowoadministracyjnej dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Pełnomocnik przeglądał akta sprawy i złożył kilka pism, jednak wszystkie dotyczyły wniosków o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Skarga została odrzucona, a pełnomocnik nie zaskarżył tego postanowienia ani nie złożył opinii o braku podstaw do jego zaskarżenia. Referendarz sądowy odmówił przyznania pełnomocnikowi kosztów, a po wniesieniu sprzeciwu sprawę rozpoznał Sąd.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r. pr. P. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. K., K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: odmówić przyznania kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Postanowieniem z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/WA 2011/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącym K. K. i K. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Pismem z 3 września 2014 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] poinformowała, że wyznaczyła r. pr. P. W. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżących. W dniu 10 września 2014 r. pełnomocnik z urzędu stawił się w sądzie w celu zapoznania się z aktami sprawy. Dnia 7 października 2014 r. r. pr. P. W. złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że udzielona pomoc nie została ani w całości ani w części opłacona. Poinformował jednocześnie, że merytoryczne stanowisko w sprawie zajmie po otrzymaniu wyjaśnień strony skarżącej. Pismem z dnia 16 marca 2016 r. pełnomocnik z urzędu skarżących ponownie wniósł o przyznanie wynagrodzenia, w związku z czym został poinformowany, że wniosek taki podlega rozpoznaniu po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/WA 76/15 (uprzednio sprawa zarejestrowana pod I SA/Wa 2011/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. K. i K. K. Pismem z dnia 28 grudnia 2016 r. r. pr. P. W. powtórzył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania pełnomocnikowi kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na to postanowienie pełnomocnik skarżących, w ustawowym terminie, wniósł sprzeciw. W jego uzasadnieniu podał, że wbrew stanowisku Referendarza zajął stanowisko w sprawie i w dniu 7 października 2014 r. sporządził pismo popierające skargę. Podał również, że przeglądał akta sprawy, ponadto wystosował do Skarżących pismo, które pozostało bez odpowiedzi. Podał również, kierowana przez Sąd korespondencja była przez niego merytorycznie weryfikowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten miał zastosowanie w niniejszej sprawie ponieważ postępowanie w sprawie zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 250 § 1 powoływanej ustawy, ustanowionemu w ramach instytucji prawa pomocy radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 P.p.s.a., należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 P.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną (por. postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13). W ocenie Sądu nie można przyjąć, że pomoc w niniejszej sprawie została rzeczywiście udzielona. R.pr. P. W. został wyznaczony przez OIRP jako pełnomocnik Skarżących w dniu 3 września 2014 r. W dniu 10 września 2014 r. stawił się w siedzibie Sądu i dokonał przeglądu akt sprawy. W dniu 7 października 2014 r. sporządził pismo, w którym poparł skargę oraz wskazał, że merytoryczne stanowisko w sprawie zajmie po otrzymaniu wyjaśnień od strony Skarżącej. W piśmie tym zawarł również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Całe pismo pełnomocnika skarżących liczy 6 linijek i brak jest w nim jakiegokolwiek merytorycznego stanowiska. Kolejne pismo pełnomocnik Skarżących przedłożył w dniu 16 marca (k.502), kiedy to ponownie zwrócił się o przyznanie kosztów niepłaconej pomocy prawnej. Następnie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. Sąd odrzucił skargę K. K. i K. K. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi Skarżących w dniu 5 lipca 2016 r. Pełnomocnik Skarżących nie zaskarżył powyższego postanowienia ani nie złożył opinii o braku podstaw do jego zaskarżenia. W piśmie z 28 grudnia 2016 r. pełnomocnik Skarżących po raz kolejny wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Z powyższego wynika, że pełnomocnik Skarżących przejrzał raz akta sprawy oraz przedłożył trzy pisma – wszystkie dotyczące przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Biorąc pod uwagę zakres czynności podjętych przez pełnomocnika trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronom rzeczywistej pomocy prawnej. Faktyczna pomoc prawna polega bowiem na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu wniosków procesowych, opinii prawnych, czy też występowaniu przed sądem. Musi to być pomoc niezbędna i efektywna. Jak wskazano skarga, wniesiona osobiście przez strony została odrzucona, a pełnomocnik ograniczył się do przejrzenia akt sprawy i wystosowania pism, w których wnosił o przyznanie kosztów niepłaconej pomocy prawnej. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia. Mając powyższe na podstawie art. 260 w zw. z art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło