IV SA/Wa 76/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r. pr. P. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. K., K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: odmówić przyznania kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Postanowieniem z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/WA 2011/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącym K. K. i K. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnił ich od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego Pismem z dnia 3 września 2014 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała, że wyznaczyła r. pr. P. W. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżących. W dniu [...] września 2014 r. wyznaczony pełnomocnik z urzędu stawił się w sądzie w celu zapoznania się z aktami sprawy. W dniu 7 października 2014 r. r. pr. P.W. złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy pranej udzielonej z urzędu i oświadczył, że udzielona pomoc nie została ani w całości ani w części opłacona. Poinformował jednocześnie, że merytoryczne stanowisko w sprawie zajmie po otrzymaniu wyjaśnień strony skarżącej. Pismem z dnia 16 marca 2016 r. pełnomocnik z urzędu skarżących ponownie wniósł o przyznanie wynagrodzenia, w związku z czym został poinformowany, że wniosek taki podlega rozpoznaniu po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/WA 76/15 (uprzednio sprawa zarejestrowana pod I SA/Wa 2011/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K.K. i K. K. Pismem z dnia 28 grudnia 2016 r. r. pr. P. W. powtórzył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, który referendarz sądowy rozpoznający przedmiotowy wniosek w pełni podziela, przywołany powyżej przepis art. 250 ppsa nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 ppsa, należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 ppsa, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej powoduje bowiem, że to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09 – www.cbois.nsa.gov.pl). Nie budzi przy tym większych wątpliwości, że w ramach oceny czy pomoc prawna w sprawie została rzeczywiście udzielona mieści się nie tylko zbadanie dokonania przez pełnomocnika z urzędu jakichkolwiek czynności procesowych, ale również ocena czy działania te wykonywane były z zachowaniem należytej staranności. Pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi bowiem podstawy do przyznania wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10). W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze wyżej wskazane stanowisko judykatury stwierdzono, że wniosek r. pr. P. W. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne na zasadzie prawa pomocy, nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że pełnomocnik z urzędu skarżących złożył jedynie 3 pisma zawierające wnioski o przyznanie mu wynagrodzenia oraz jeden raz stawił się w sądzie i przeglądał akta. Analizując zakres podjętych przez pełnomocnika czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej. Pomoc taka polega na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu wniosków procesowych i opinii prawnych, wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem. W rozpoznawanej sprawie tak rozumiana pomoc nie została udzielona. Mając powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.