IV SA/Wa 760/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. sp. z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2006 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 31 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego), działając przez pełnomocnika, W. sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 760/09. Jednocześnie strona zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 25 stycznia 2010 r. (data stempla pocztowego) Spółka uzupełniła brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy, składając go na urzędowym formularzu (PPPr), podpisanym zgodnie z zasadami reprezentacji, ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jak wynika ze złożonego do akt sprawy odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 31 grudnia 2009 r., Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością W. z siedzibą w K. liczy trzech wspólników. Przedmiotem jej działalności jest m.in. wykonywanie robót ogólnobudowlanych, zagospodarowanie i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek oraz zarządzenie nieruchomościami. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000,00 zł. Wedle bilansu sporządzonego na dzień 30 czerwca 2009 r., wartość środków trwałych wnioskodawczyni wyniosła 792.904,80 zł. Zgodnie z oświadczeniem Spółki, na koniec listopada 2009 r. wysokość jej zobowiązań ukształtowała się na poziomie około 17.000.000,00 zł, a koszty obsługi zadłużenia na dzień 30 czerwca 2009 r. wyniosły 209.990,92 zł. Z kolei zgodnie z rachunkiem zysków i strat sporządzonym na dzień 30 czerwca 2009 r., wysokość straty Spółki wyniosła - 713.525,89 zł. Zgodnie z nadesłanymi wyciągami z rachunków bankowych, na koniec listopada ubiegłego roku na rachunkach bankowych wnioskodawczyni w [...] S.A. zdeponowane były środki w łącznej kwocie 7.457,16 zł, saldo na rachunku bankowym w [...] S.A. wyniosło 562,39 zł, a na rachunku bankowym w [...] -21,00 zł. Jak podniosła W. sp. z o.o., z uwagi na bardzo trudną sytuację finansową, nie jest w stanie uiścić nawet niskiego wpisu od skargi kasacyjnej bez ryzyka wystąpienia istotnych strat i utraty płynności finansowej. Spółka nie może pozwolić sobie na poniesienie kosztów postępowania, bowiem wszelkie środki, jakimi dysponuje, muszą być przeznaczane na cele związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Niewykonanie zobowiązań Spółki wynikających z zawartych przez nią umów naraziłoby ją na obowiązek zapłaty kar umownych. Obecnie wnioskodawczyni nie prowadzi inwestycji na tyle zaawansowanych, że mogłyby przynieść przychód w najbliższej przyszłości. Bieżące wpływy na rachunek W. sp. z o.o. pochodzą głównie z pożyczek od podmiotów powiązanych, które w całości przeznaczane są na spłatę wymagalnych zobowiązań i nie jest możliwe ich przeznaczenie na pokrycie kosztów sądowych bez istotnych, negatywnych konsekwencji dla kondycji finansowej Spółki. Wnioskodawczyni wskazała także, że nie dysponuje majątkiem przynoszącym dochody, które można by przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Z kolei zbycie pozostałego majątku spowodowałoby naruszenie substancji przedsiębiorstwa, redukując zakres prowadzonej działalności gospodarczej i możliwości inwestycyjne Spółki. Zdaniem wnioskodawczyni, wobec powyższego, utrata płynności finansowej w następstwie konieczności uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej spowodowałaby co najmniej istotne zakłócenia w bieżącej działalności gospodarczej. W ocenie W. sp. z o.o., nieuwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów Sądowych będzie oznaczać pozbawienie jej sądowej ochrony praw. Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W świetle art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna obowiązana jest więc wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). W przedmiotowej sprawie wydano orzeczenie kończące postępowanie, od którego wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną. Koszty sądowe, do których uiszczenia Spółka aktualnie jest zobowiązana wynoszą 250 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Kwota środków zdeponowanych na rachunkach bankowych Spółki wielokrotnie przekracza wskazaną wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Odpowiednia część tych środków może zostać przeznaczona na uiszczenie należnej opłaty sądowej bez uszczerbku w bieżącej działalności wnioskodawczyni. Zawarte w przedmiotowym wniosku twierdzenie, jakoby uiszczenie wpisu wiązało się z ryzykiem poniesienia przez W. sp. z o.o. istotnych strat i utraty płynności finansowej jest co najmniej wątpliwe, chociażby w kontekście okoliczności, że od czasu wniesienia rozpoznawanego wniosku i skargi kasacyjnej, same koszty opłat pocztowych poniesionych przez pełnomocnika Spółki w związku z wysyłaniem korespondencji do Sądu przekroczyły kwotę 80,00 zł. Przyjmując nawet założenie, że aktualnie Spółka nie dysponuje jakimikolwiek wolnymi środkami na rachunkach bankowych należy zauważyć, że ze względu na niewielką liczbę wspólników uzyskanie ich zgody na wykorzystanie otrzymanych pożyczek w części niezbędnej do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w inny sposób niż spłata zobowiązań nie będzie łączyło się nadmiernymi trudnościami, zwłaszcza, że w świetle art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego udzielenie pożyczki nie następuje w określonym celu, a przeznaczenie otrzymanych pieniędzy zależne jest od woli pożyczkobiorcy. Decyzja ustalająca warunki zabudowy dla będącej przedmiotem postępowania administracyjnego inwestycji została przeniesiona na rzecz wnioskodawczyni. Realizacja tej inwestycji leży w interesie Spółki, a jednocześnie zależy od wyniku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. W tej sytuacji, nie wyrażając zgody na odpowiednie przeznaczenie posiadanych środków finansowych, wspólnicy W. sp. z o.o. musieliby liczyć się z negatywnymi skutkami swojej decyzji. Chociaż więc Spółka odnotowała w pierwszym półroczu ubiegłego roku stratę w wysokości 713.625,89 zł, a wszelkie bieżące wpływy, przeznacza na spłatę zobowiązań, których wysokość na koniec listopada 2009 r. wyniosła około 17.000.000,00 zł, nie sposób przyjąć, że wnioskodawczyni nie jest w stanie wygospodarować 250 zł niezbędnych na pokrycie kosztów wpisu od skargi kasacyjnej. Poczynione powyżej ustalenia pozwalają stwierdzić, że sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze Spółki dają jej możliwość poniesienia pełnych kosztów postępowania. Nie może uchodzić uwadze, że W. sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wykonywania robót budowlanych oraz zagospodarowania i sprzedaży nieruchomości. Chcąc realizować zamierzoną działalność, wnioskodawczyni musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania sądowego - także kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi, których właściwość obejmuje m.in. kontrolę wydawanych przez organy administracji publicznej aktów (decyzji administracyjnych, postanowień) z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Przyznanie prawa pomocy nie może skutkować nieuzasadnionym "przerzuceniem" na Państwo ciężaru funkcjonowania Spółki, która winna funkcjonować na bazie własnego majątku. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, należało orzec jak w postanowieniu.