IV SA/Wa 761/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Michał Majcher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zmniejszenia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. z dnia [...] lipca 2006 r. o zmniejszeniu R. K. indywidualnej ilości referencyjnej dostaw o 11 364 kg. W uzasadnieniu decyzji podano, że z informacji zawartych w rejestrze producentów prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w B. wynika, iż R. K. w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. sprzedał do podmiotu skupującego mleko w ilości 43 789 kg, natomiast na dzień 1 kwietnia 2005r. posiadał indywidualną ilość referencyjną w wysokości 75 153 kg. W związku z powyższym w roku kwotowym 2004/2005 wykorzystał 58 % IIR stanowiącej jego własność na dzień 1 kwietnia 2005 r. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 32 ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2081 ze zm.) w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka i przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70% przyznanej mu ilości referencyjnej właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną o jej niewykorzystaną część, natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 5 lit. j Rozporządzenia Rady Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego opłatę w sektorze mleka i przetworów mlecznych, indywidualna ilość referencyjna jest to ilość referencyjna producenta na dzień 1 kwietnia każdego dwunastomiesięcznego okresu. Przepis art. 15 ust. 3 cytowanego Rozporządzenia wylicza sytuacje, kiedy zmniejszenie nie nastąpi. Są to przypadki siły wyższej oraz należycie uzasadnione przypadki mające tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. R. K. wprowadził do obrotu rynkowego 58% posiadanej na dzień 1 kwietnia 2004 r. indywidualnej ilości referencyjnej, ponadto organ wziął pod uwagę, iż skarżący w trakcie roku kwotowego zbył prawo do 20 000 kg IIR, a zatem zmniejszenie IIR wynosi 11 364 kg. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. K. podnosząc, że organy orzekające w sprawie nie uwzględnił1/ jego zastrzeżeń co do zgodności z prawem wydanych decyzji w związku z okolicznością tymczasowego wpływu na zdolność produkcyjną gospodarstwa Sygn. akt IV SA/Wa 761/07 rolnego wywołaną "nadmiernym zapaleniem wymion". Skarżący wskazał, iż z tego tytułu nie wywiązał się z wymogu wprowadzenia do obrotu 70% ilości kwoty mlecznej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto, że jak wynika z załączonego przez skarżącego zaświadczenia, zmniejszenie produkcji spowodowane było stwierdzeniem w produkowanym mleku komórek somatycznych ale jedynie w okresie 2 miesięcy (lipiec i sierpień 2005 r.), jednak w ocenie organu nie jest to okoliczność, którą można by potraktować jako przypadek siły wyższej, czy okoliczności tymczasowo wpływającej na zdolność produkcyjną prowadzonego gospodarstwa. Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżący powołał się na okoliczność niezdolności do pracy swojej żony, z którą, jak oświadczył, prowadzi gospodarstwo rolne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Biorąc pod uwagę powyższe kryterium Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 32 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku rolnego i przetworów (tj. Dz. U. z 2005r, Nr 244, poz. 2081 ze zm.). Należy także wziąć pod uwagę, że stosownie do art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych ( Dz. Urz. UE L 270 z 21 października 2003r.), zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej o jej niewykorzystaną część nie znajduje Sygn. akt IV SA/Wa 761/07 zastosowania w przypadkach siły wyższej i w należycie uzasadnionych, uznanych przez właściwy organ, przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów. Przykładowe przypadki siły wyższej wskazane zostały w art. 40 ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 21 października 2003r), a zaliczono do nich: śmierć rolnika, długookresową niezdolność do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemię dotykającą część lub cały żywy inwentarz gospodarza. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, R. K. już na etapie postępowania przed organem I instancji (pismo z dnia 17 lipca 2006r.) wywodził, że w prowadzonym przez niego stadzie bydła wystąpiły przypadki zachorowań krów (zapalenie wymion), a fakt ten powtórzył w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podnosił, że zmniejszenie ilości wprowadzanego na rynek mleka spowodowane było nadmiernym zapaleniem wymion i chorobą zwierząt, na dowód czego załączył zaświadczenie ze spółdzielni skupującej mleko. Z przedłożonego zaświadczenia wynika, że w mleku pochodzącym od krów skarżącego znajdowała się nadmierna ilości komórek somatycznych. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji, w ogóle nie odniesiono się do tej kwestii, nie poczyniono żadnych ustaleń czy przywołana choroba krów mogła mieć wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa mimo, że na organach administracji orzekających w niniejszej sprawie ciąży obowiązek przestrzegania i stosowania przepisów postępowania administracyjnego, w tym nakładających obowiązek wszechstronnego ustalenia wyjaśnienia sprawy. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie obowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w konkretnym stanie faktycznym. Musi zatem ocenić, czy w tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie, a w przypadku gdy pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości co do poczynionych ustaleń faktycznych powinien prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Na organach administracji publicznej spoczywa bowiem obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w tym też Sygn. akt IV SA/Wa 761/07 przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, przy zastosowaniu środków dowodowych przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie (zob. np. teza pierwsza wyroku NSA OZ w Lublinie z 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93 - LexPolonica; wyrok NSA z 8 stycznia 1999 r.) W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza art. 7, 77 i 80 kpa. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa. Dlatego też powołanie się przez skarżącego na okoliczność choroby posiadanego bydła mlecznego, obligowało organ orzekający do wyjaśnienia tej okoliczności. Należy podnieść także, że dopiero na rozprawie przed Sądem skarżący powołał się na okoliczność niezdolności do pracy swojej żony, z którą, jak oświadczył, prowadzi gospodarstwo. Okazał przy tym kartę jej leczenia szpitalnego i zaznaczył przy tym, że wcześniej woził żonę na leczenie rehabilitacyjne. Wobec powyższego oczywistym jest, że zdarzenie to nie mogło zostać ocenione przez organy administracji. Skoro jednak sprawa wraca do ponownego rozpatrzenia, w ocenie Sądu, także fakt wystąpienia choroby żony skarżącego wymaga rozważenia przez organ odwoławczy i dokonania oceny, czy nie zachodzi przypadek długookresowej niezdolności do pracy rolnika, stanowiący w świetle art. 15 ust. 3 cyt. wyżej Rozporządzenia Rady Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003r. podstawę do odstąpienia od zmniejszenia przyznanej na rok 2004/2005 indywidualnej ilości referencyjnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że ze względu na naruszenie przepisów postępowania zaskarżone decyzje podlegają wyłączeniu z obrotu prawnego. Sąd dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia musi bowiem, dysponować stanowiskiem organu odnoszącym się do wszystkich zarzutów Sygn. akt IV SA/Wa 761/07 podnoszonych przez skarżącego, gdyż nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a ocenia jedynie zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa i nie zawiera odniesienia do wskazanych dowodów podnoszonych przez skarżącego. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczenie przepisów prawa. Dopiero dokładne przeanalizowanie sprawy i wyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez skarżącego pozwolą na stwierdzenie, czy wpłynęły one czy też nie na zdolność produkcyjną gospodarstwa i tym samym czy zachodzą przesłanki do zmniejszenia skarżącemu ilości referencyjnej dostaw. Co prawda Prezes Agencji Rynku Rolnego w odpowiedzi na skargę szerzej uzasadnił swoje stanowisko, odniósł się także do zarzutów skarżącego, jednak sąd administracyjny kontroluje decyzję administracyjną, a nie odpowiedź na skargę. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 135 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy, Sąd orzekł w pkt II sentencji, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.