IV SA/Wa 762/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-10

Skład orzekający: Wojciech Rowiński, Aneta Dąbrowska, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który zawiera jedynie dwa warianty (inwestorski i alternatywny oparty na zmianie sposobu ogrzewania), spełnia wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w tym wymóg przedstawienia co najmniej trzech wariantów (proponowanego, alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska)?
Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis co najmniej trzech wariantów jego realizacji: proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru i określeniem przewidywanego oddziaływania na środowisko. Raport, który zawiera jedynie dwa warianty, z czego wariant alternatywny polega wyłącznie na zmianie sposobu ogrzewania, nie spełnia tych wymogów i jest pozorny. Akceptacja takiego raportu przez organ administracji narusza prawo materialne, w szczególności art. 66 ust. 1 ustawy o informacji.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która określiła środowiskowe uwarunkowania dla budowy fermy drobiu. Wójt Gminy pierwotnie odmówił wydania takiej decyzji. SKO uchyliło decyzję Wójta i określiło warunki. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wadliwość raportu o oddziaływaniu na środowisko, który miał zawierać jedynie pozorny wariant alternatywny i nie uwzględniać wszystkich oddziaływań.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędziowie: sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. S., R. D., K. S. i U. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. Nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium w Siedlcach solidarnie na rzecz M. S., R. D., K. S. i U. S. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. D., U. S., K.S.i M.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Stan sprawy przedstawia się następująco: D. B. wniósł o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] obręb M. , gmina Z. , powiat [...], województwo [...]. Do wniosku dołączono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wójt Gminy Z. decyzją z [...] maja 2019 r. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu o obsadzie [...]na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w miejscowości M. , gm. Z. . M. B. i D. B. odwołali się od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lutego 2021 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy Z. z [...] maja 2019 r. i określiło środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu o obsadzie [...]wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w miejscowości M. , gm. Z. , w niżej przedstawiony sposób. I. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia: planowane przedsięwzięcie polega na budowie fermy drobiu o obsadzie [...]wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w miejscowości M. , gm. Z. . Inwestycja przewiduje budowę: 4 budynków inwentarskich przeznaczonych do chowu brojlerów kurzych o wymiarach zewnętrznych do 150 m x 20 m każdy, powierzchni hodowlanej 2878,12 m3 i wysokości każdego z budynków w kalenicy do 7,37 m; budynku socjalnego o wymiarach około 15,80 m x 11,60 m; 8 silosów paszowych o maksymalnej pojemności 25 MG każdy; 8 zbiorników na gaz płynny o maksymalnej pojemności 6,4 m3 każdy; 4 zbiorników na odcieki z mycia kurników o pojemności do 6,0 m3 każdy; budynku gospodarczego; wagi samochodowej; konfiskatora na sztuki padłe; pojemnika na śmieci; studni głębinowej; agregatu prądotwórczego zbiornika na ścieki bytowe o pojemności do 5,0 m3; zbiornika ppoż; wewnętrznej sieci wodociągowej; wewnętrznej sieci energetycznej; dróg oraz placów utwardzonych gruntowo. Na fermie prowadzony będzie chów brojlerów kurzych w systemie ściółkowym. W ciągu roku przewiduje się 7 cykli chowu, czas trwania jednego cyklu - 6 tygodni. II. Warunki konieczne do uwzględnienia w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich: 1) na etapie realizacji przedsięwzięcia prace budowlane prowadzić wyłącznie w porze dziennej z zachowaniem zasad BHP; 2) w miejscu budowy zorganizować zaplecze socjalne, zapewnić kabiny sanitarne typu TOI-TOI; 3) przed odhumusowaniem i przed przystąpieniem do robót ziemnych oraz prac budowlanych, dokonać oględzin terenu pod kątem występowania na nim gatunków chronionych, a także analizy przepisów z zakresu ochrony gatunkowej; w przypadku, gdy zastosowanie będą miały przepisy derogacyjne, należy wystąpić do właściwego organu (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] lub Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska) z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na czynności podlegające zakazom; 4) powstające podczas prac budowlanych masy ziemne gromadzić w wyznaczonym miejscu, po zakończeniu robót budowlanych masy ziemne (wyłącznie niezawierające substancji niebezpiecznych) wykorzystać do ukształtowania terenu inwestycji, a ich ewentualny nadmiar przekazać uprawnionym podmiotom do zagospodarowania; 5) podczas prowadzenia prac budowlanych stosować sprzęt sprawny technicznie, eksploatowany i konserwowany w sposób prawidłowy, który zapewni zabezpieczenie środowiska gruntowo- wodnego przed wyciekami płynów technicznych i paliw; 6) na etapie realizacji przedsięwzięcia zabezpieczyć materiały pyliste przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami); 7) zaplecze postojowe maszyn budowlanych zlokalizować na terenie utwardzonym, zabezpieczającym środowisko gruntowo-wodne przed zanieczyszczeniami, np. na płytach betonowych w jak największej odległości od cieku Dopływ z [...]; 8) w przypadku stwierdzenia konieczności odwodnienia wykopów, prace odwodnieniowe prowadzić bez konieczności trwałego obniżania poziomu wód gruntowych; do minimum ograniczyć czas odwadniania wykopu oraz ograniczyć wpływ ww. prac do terenu działki inwestycyjnej; wody z odwodnienia zagospodarować zgodnie z obowiązującymi przepisami; 9) na etapie realizacji inwestycji ścieki bytowe odprowadzać do szczelnych zbiorników bezodpływowych przenośnych toalet; ww. zbiorniki systematycznie opróżniać (nie dopuścić do ich przepełnienia) przez uprawnione do tego celu podmioty, a ich zawartość wywozić do oczyszczalni ścieków; 10) teren inwestycji wyposażyć w środki (sorbenty) do neutralizacji rozlanych substancji ropopochodnych; w przypadku awaryjnego wycieku ww. substancji, zanieczyszczenie niezwłocznie usunąć, a zużyte środki do neutralizacji substancji ropopochodnych przekazać uprawnionym odbiorcom; 11) powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynować selektywnie w wyznaczonym miejscu placu budowy, w sposób zabezpieczający przed pyleniem, rozwiewaniem odpadów oraz zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego; ww. odpady przekazywać uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwiania; 12) powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady niebezpieczne magazynować w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach lub innych opakowaniach odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym, ogrodzonym miejscu o utwardzonym podłożu, w sposób zabezpieczający ww. odpady przed wpływem warunków atmosferycznych; miejsca magazynowania ww. odpadów oznaczyć i zabezpieczyć przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt; ww. odpady przekazywać uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwiania; 13) wprowadzić nasadzenia drzew i krzewów gatunków rodzimych wzdłuż całego ogrodzenia, z wyłączeniem wjazdów na teren fermy; 14) po zakończeniu budowy, nowo-posadzone drzewa i krzewy objąć co najmniej trzyletnią gwarancyjną pielęgnacją, polegającą na odpowiednim ściółkowaniu strefy korzeniowej, podlewaniu, nawożeniu, usuwaniu chwastów i koszeniu traw; 15) powstające na etapie eksploatacji inwestycji odpady inne niż niebezpieczne magazynować w pojemnikach lub innych opakowaniach, w sposób zabezpieczający przed możliwością powstawania odcieków i zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego; ww. odpady przekazywać uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwiania; 16) powstające na etapie eksploatacji przedsięwzięcia odpady niebezpieczne magazynować w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach lub innych opakowaniach odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym, ogrodzonym, o utwardzonym i szczelnym podłożu miejscu, zadaszonym lub w inny sposób zabezpieczający ww. odpady przed wpływem warunków atmosferycznych; miejsca magazynowania ww. odpadów oznaczyć i zabezpieczyć przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt; ww. odpady przekazywać uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwiania; 17) ruch pojazdów po terenie inwestycji związany z obsługą przedmiotowego przedsięwzięcia, za wyjątkiem transportu zwierząt, prowadzić wyłącznie w godzinach od 6.00 do 22.00; 18) na etapie eksploatacji wentylatory szczytowe użytkować wyłącznie w godzinach od 6.00 do 22.00; 19) zapewnić systematyczną konserwację silosów paszowych; 20) odpowietrzniki silosów paszowych zaopatrzyć w worki odpylające; 21) sztuki padłe i ubite z konieczności, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywać w warunkach minimalizujących uciążliwość odorową i zagrożenie chorobotwórcze; 22) zapewnić skuteczne i systematyczne czyszczenie kurników, a także systematyczny wywóz sztuk padłych; 23) transport obornika do miejsc przeznaczenia prowadzić przystosowanymi do tego celu środkami transportu, w sposób w jak największym stopniu ograniczający uciążliwość odorową oraz wtórne pylenie (np. skrzynie ładunkowe pojazdów przykrywać plandekami); 24) obornik kurzy, bezpośrednio po zakończeniu każdego cyklu chowu, przekazywać uprawnionym odbiorcom jako odpad do zagospodarowania; 25) na etapie eksploatacji inwestycji wodę na potrzeby jej funkcjonowania pobierać z planowanego ujęcia własnego (studni głębinowej), ujmującego wodę z utworów czwartorzędowych, w ramach stwierdzonych zasobów eksploatacyjnych; prowadzić rejestr zużycia wody; 26) zastosować system pojenia zwierząt minimalizujący zużycie wody; 27) czyszczenie, mycie i dezynfekcję pomieszczeń inwentarskich wykonywać po usunięciu pomiotu kurzego; ścieki z mycia pomieszczeń inwentarskich (niezawierające środków myjących) odprowadzać do szczelnych, planowanych zbiorników bezodpływowych; ww. zbiorniki systematycznie opróżniać (nie dopuścić do ich przepełnienia), a ich zawartość wywozić do oczyszczalni ścieków; 28) na etapie eksploatacji inwestycji ścieki bytowe odprowadzać do szczelnego, planowanego zbiornika bezodpływowego; ww. zbiornik systematycznie opróżniać (nie dopuścić do jego przepełnienia), a jego zawartość wywozić do oczyszczalni ścieków; 29) wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych oraz powierzchni dachów odprowadzać powierzchniowo na własny teren nieutwardzony, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku i natężenia odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 30) system wodno-ściekowy regularnie i terminowo poddawać próbom szczelności i konserwacjom; wszelkie wykryte nieszczelności bądź awarie niezwłocznie usuwać; 31) każdorazowo po zakończonym cyklu produkcyjnym zapewnić deratyzację oraz dezynfekcję kurnika, linii do pojenia i silosów - jako forma zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem mikrobiologicznym; 32) sieć i urządzenia utrzymywać w należytym stanie technicznym (np. drożny system wentylacyjny); 33) utrzymywać budynki inwentarskie w czystości oraz z zapewnieniem odpowiedniej temperatury i wilgotności wewnątrz budynku poprzez sprawny system wentylacji; 34) posypywać ściółkę preparatami, których zadanie polega na redukcji zawartości amoniaku lub też zmianie odczynu ściółki; 35) spryskiwać ściółkę preparatami zawierającymi efektywne mikroorganizmy hamujące procesy gnilne; 36) budynki inwentarskie wyposażyć w wanienki i maty dezynfekcyjne przy wejściu do hali; 37) na wjeździe na teren fermy zastosować maty dezynfekcyjne. III. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę: 1) zaprojektowanie 4 budynków inwentarskich - kurników, w systemie chowu ściółkowego, każdy o obsadzie maksymalnej 60440 sztuk kurcząt brojlerów do 5 tygodnia życia i 50367 sztuk po 5 tygodniu życia; 2) zainstalowanie w każdym z kurników maksymalnie: 18 wentylatorów dachowych o maksymalnej wydajności 20900 m3/h każdy i o poziomie mocy akustycznej nie większym niż 75,0 dB każdy, z odprowadzaniem zanieczyszczeń 18 emitorami pionowymi, otwartymi o minimalnej wysokości 7,9 m i maksymalnej średnicy 0,80 m każdy; 10 wentylatorów ściennych szczytowych o maksymalnej wydajności 51200 m3/h każdy i o poziomie mocy akustycznej nie większym niż 89,0 dB każdy, z odprowadzaniem zanieczyszczeń 10 emitorami poziomymi o minimalnej wysokości: 3,4 m (dla każdego z 2 emitorów) i 1,5 m (dla każdego z 8 emitorów); 3) zlokalizowanie wentylatorów szczytowych na ścianach szczytowych o północnej ekspozycji; 4) zaprojektowanie na potrzeby ogrzewania każdego planowanego kurnika maksymalnie 4 nagrzewnic gazowych o mocy maksymalnej do 120 kW każda, z odprowadzaniem zanieczyszczeń maksymalnie 4 emitorami pionowymi, otwartymi o minimalnej wysokości 4,0 m i maksymalnej średnicy 0,15 m każdy; 5) posadowienie maksymalnie 8 silosów paszowych o maksymalnej pojemności 25 Mg każdy z podajnikiem spiralnym o załadunku pneumatycznym oraz filtrem workowym na rurze odpowietrzającej (o sprawności 99,9 %); 6) zaprojektowanie awaryjnego agregatu prądotwórczego, olejowego o maksymalnej mocy 200 kW, o poziomie mocy akustycznej do 98 dB z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem poziomym o minimalnej wysokości 2,5 m; 7) posadowienie maksymalnie 8 naziemnych zbiorników na gaz płynny o maksymalnej pojemności 6,4 m3 każdy; 8) zaprojektowanie szczelnego zbiornika bezodpływowego na ścieki bytowe; 9) zaprojektowanie szczelnych zbiorników bezodpływowych na ścieki z mycia pomieszczeń inwentarskich; 10) zaprojektowanie szczelnych posadzek w obrębie obiektów inwentarskich ze spadkiem umożliwiającym odprowadzenie do szczelnego, bezodpływowego zbiornika ścieków technologicznych. IV. Nie ustala się wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczonych do zakładów stwarzających ryzyko wystąpienia poważnych awarii. Przedsięwzięcie nie należy do kategorii zakładów o zwiększonym ryzyku albo zakładów o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej. V. Nie ustala się wymogów przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia w ramach prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie przeprowadzono postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ponieważ przedsięwzięcie z uwagi na odległość od granic państwa nie będzie generować oddziaływań o charakterze transgranicznym. VI. Nie stwierdza się obowiązku wykonania kompensacji przyrodniczej. VII. Nie nakłada się obowiązku zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania szkodliwego wpływu inwestycji. VIII. Nie stwierdza się konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. IX. Nie stwierdza się konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. X. Przedsięwzięcie nie wymaga sporządzenia analizy porealizacyjnej. R. D., U. S., K.S. i M.S. w skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2021r. oraz zasądzenie solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucili wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniami: 1) przepisów postępowania: - rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i § 4, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. poprzez niezasadne uchylenie decyzji organu I instancji i określenie warunków środowiskowych dla planowanej przez wnioskodawcę inwestycji pomimo okoliczności, że organ II instancji naruszył przytoczone powyżej przepisy k.p.a.; poprzez błędne ustalenie, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi z art. 66 ust. 1 pkt. 5 lit a i b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej jako: "ustawa o informacji") podczas gdy: a) zaproponowany przez inwestora racjonalny wariant alternatywny jest pozorny, albowiem jedyną zmianą odróżniającą ten wariant od wariantu proponowanego przez inwestora jest zmiana technologiczna - zmiana systemu ogrzewania planowanej inwestycji, b) przedłożony przez inwestora raport w ogóle nie zawiera prawidłowego opisu analizowanego wariantu korzystniejszego dla środowiska oraz uzasadnienia jego wyboru albowiem wskazano jedynie, że przedstawiony wariant inwestorski jest najbardziej korzystny dla środowiska, c) przedłożony przez inwestora raport nie przewidział ani nie przeanalizował możliwości wystąpienia konfliktów społecznych w związku z planowaną realizacją inwestycji, d) przedłożony przez inwestora raport zawiera szereg braków, które nie zostały uzupełnione pomimo wezwania ze strony organu uzgadniającego, e) przedłożony przez inwestora raport nie uwzględnia kumulacji oddziaływania istniejącej chlewni w m. K. o obsadzie 270,4 DJP położonej na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb K., usytuowanej w odległości 1700 m od planowanej inwestycji, - art. 84 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w sprawie, pomimo iż rozstrzygnięcie w sprawie wymagało informacji specjalnych ustalonych w sposób całkowicie bezstronny np. kwestii weryfikacji emisji poszczególnych substancji do powietrza i kwestii braku ustalenia skumulowanego oddziaływania istniejącej chlewni w m. K. na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb K. położonej 1700 m od planowanej inwestycji, a także oddziaływania planowanego obiektu na nieruchomości sąsiednie i ich mieszkańców, - art. 6 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż planowane przedsięwzięcie nie spowoduje negatywnego oddziaływania na życie i zdrowie okolicznych mieszkańców, podczas gdy planowana Inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na zdrowie i życie okolicznych mieszkańców; poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji postępowania w kierunku tego, czy na skutek planowanej inwestycji sąsiednie nieruchomości stracą na wartości czy też nie ewentualnie o jaką wartość, a także czy w istocie okoliczność utraty wartości przez okoliczne nieruchomości pozwala na realizację planowanej inwestycji, - art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące przeanalizowanie stanu faktycznego sprawy polegające na oparciu wydanych rozstrzygnięć o subiektywne opinie niepoparte konkretnym materiałem dowodnym, podczas gdy w sprawie znajduje się analiza przedłożonego raportu, której treść w ogóle nie została uwzględniona, - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasad bezstronności i równego traktowania poprzez niezasadne umożliwienie realizacji inwestycji, która w istocie stanowi zagrożenie dla ludzi jak i dla środowiska, - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprze niezasadne przyjęcie, że Wnioskodawca dokonał miarodajnej oceny odorów, podczas gdy, analizy dokonane przez Inwestora nie wyjaśniły w pełni wpływu odorów na życie i zdrowie okolicznych mieszkańców; 2) naruszenie przepisu prawa materialnego: - art. 80 ust. 1 pkt. 3 ustawy o informacji poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, - art. 79 ust. 1 ustawy o informacji poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia konsultacji ze społeczeństwem istotnej istotnych zmian w raporcie, - art. 62 ust. 1 pkt. a,b,d i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o informacji poprzez ich niezastosowanie i nie dokonanie ustaleń co do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz na dobra materialne, - art. 66 ust. 1 pkt. 2.5.6.19. oraz ust. 5 ustawy o informacji poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji z pominięciem tego przepisu, podczas gdy z decyzji organu II instancji wynika, że raport był niekompletny, - art. 3 pkt. 11 ustawy o ochronie środowiska w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy o informacji poprzez całkowite pominięcie przez organ II instancji skutków jakie planowana inwestycja będzie niosła dla zdrowia i życia okolicznych mieszkańców, a także dla środowiska i w konsekwencji bezzasadne wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanej inwestycji, - art. 62 ustawy o informacji poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji (określający warunki środowiskowe) postępowania w przedmiocie spadku wartości nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji. W motywach skargi przedstawiono argumentację mającą uzasadniać sformułowane wnioski i postawione zarzuty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej w skrócie: p.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2021 r. narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tym samym stwierdzono przywołane w skardze naruszenia: (1) przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; (2) prawa materialnego, w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko określa treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach [(obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 283 z późn. zm.) – dalej jako: "ustawa o informacji"], które miało wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym była decyzja organu odwoławczego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] – wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzją tą uchylono decyzję organu pierwszej instancji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu o obsadzie [...]na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] w miejscowości M. , gm. Z. i orzeczono co do istoty, tj. ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji powyższego przedsięwzięcia wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym do [...] grudnia 2017 r. w zw. z art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566). Wątpliwości w sprawie nie budził fakt, że planowane przedsięwzięcie należało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji oraz w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71) znajdującego zastosowanie w sprawie na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) wymagających przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia wynikał z art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji. W myśl art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia określa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 1 ustawy o informacji). Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ust. 1 ustawy o informacji). W postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia organy właściwe zobowiązane są do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określenia warunków umożliwiających likwidację lub minimalizację zagrożeń. Oznacza to, że przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bada się możliwość realizacji planowanej inwestycji w zakresie odnoszącym się do zasad ochrony środowiska przed nadmiernym i negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko. Rolą organów powołanych do ochrony środowiska naturalnego jest zrównoważenie zysków i strat związanych z realizacją zamierzonej inwestycji. Oceny tej organy środowiskowe dokonują w oparciu o specjalistyczną wiedzę i dokumentację zgromadzoną w trakcie tego rodzaju postępowania administracyjnego. Kluczowym dowodem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko jest dokument w postaci raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko, którego celem jest identyfikacja zagrożeń związanych z realizacją inwestycji. Wyżej zostało już stwierdzone, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem, dla którego sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko było obligatoryjne. Zatem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest najistotniejszym dokumentem sporządzanym na potrzeby tego rodzaju postępowania i mającym najistotniejsze znaczenie w przeprowadzaniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ze względu na wagę i znaczenie tego dokumentu, prawodawca w art. 66 ust. 1 ustawy o informacji wskazał, jakie elementy raport ten powinien zawierać. Treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest złożona. Innymi słowy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma służyć organowi jako najistotniejszy dowód w przeprowadzaniu ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz, czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Oznacza to, że ocena okoliczności faktycznych sprawy dokonywana jest w oparciu o przygotowany raport, który stanowi miarodajny dla rozstrzygnięcia sprawy dowód i podlegający ocenie zgodnie z zasadami administracyjnego postępowania dowodowego. W tym miejscu zauważyć należy, że sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (wyroki NSA z: 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11; 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13; 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny kontroluje bowiem ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy w trakcie postępowania administracyjnego. Zatem racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawione w raporcie powinny być poddane wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem wymaganym prawem, czyli określonym art. 66 ustawy o informacji. Aby można było uznać, że raport został właściwie sporządzony, organ zobligowany jest dokonać jego rzetelnej oceny. Ocena ta winna być dokonana w aspekcie art. 66 ustawy o informacji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ nie zadośćuczynił temu obowiązkowi. Przystępując do wykazania zasadności postawionej tezy najpierw należy wyjść od regulacji prawnej dotyczącej raportu. I tak, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – według treści art. 66 ust. 1 ustawy o informacji – powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać: - pkt 5 a i b - opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru; - pkt 6 - określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego; - pkt 6a - porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na: a) ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, f) elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ, g) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-f. Z przytoczonej regulacji wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych, co najmniej trzech wariantów jego realizacji. Są to - po pierwsze, wariant proponowany przez wnioskodawcę, - po drugie racjonalny wariant alternatywny, - po trzecie wariant najkorzystniejszy dla środowiska, a także uzasadnienie ich wyboru. Raport musi także określać przewidywane oddziaływanie na środowisko każdego z analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6). Raport powinien także zawierać opis przewidywanych skutków dla środowiska, jeżeli w ogóle niezostanie zrealizowane dane przedsięwzięcie (art. 66 § 1 pkt 4). Niepodejmowanie przedsięwzięcia nie jest wariantem realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt. 5. Należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że "Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zaakceptowany przez organ. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest trzecim z wariantów, którego opis powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy zatem od woli i uznania, a także oceny inwestora. Inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej (wyroki NSA z 17.01.2018 r., sygn. II OSK 813/16; 17.01.2017 r., sygn. II OSK 89/16 - publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Zasada prewencji w ocenie oddziaływania na środowisko wymaga stosowania odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które powinny znaleźć się w opisie wariantów. Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Ustawodawca w żaden sposób nie definiuje racjonalnego wariantu alternatywnego. Pewne jest jednak, że opis analizowanych wariantów powinien być na tyle rzetelny i dokładny, by organ rozpatrujący sprawę mógł zbadać, czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być realizowany. "Racjonalność" wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Racjonalny wariant alternatywny nie może mieć więc charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego. Nie należy więc przedstawiać wariantu, którego faktyczna realizacja jest technicznie lub faktycznie niemożliwa albo jego realizacja jest skazana na niepowodzenie (np. ze względów finansowych)" (wyrok NSA z 21.02.2018 r., sygn. akt II OSK 1871/17 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei "alternatywność" oznacza, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. "Alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń). Nie jest też wykluczone odwoływanie się do innych różnic, wynikających np. z kryteriów ekonomicznych i społecznych. Bezsprzecznie wariant racjonalny nie może mieć charakteru pozornego, tj. nie może się sprowadzać do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych" (wyrok NSA z 21.02.2018 r., sygn. akt II OSK 1871/17 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów lokalizacyjnych, lecz może dotyczyć w szczególności: stosowania różnych technologii, skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia. Należy wskazać, że opis wariantów przedsięwzięcia musi znajdować swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym postępowania, w ten sposób, aby spełniał wymagania określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o informacji. W opisach wariantów powinno znaleźć się jednoznaczne wskazanie sposobu funkcjonowania przedsięwzięcia, które musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w parametrach technicznych opisujących przedsięwzięcie (wyrok NSA z 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1238/11). Wszystkie warianty powinny zawierać analizę oddziaływania na poszczególne elementy środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia. Odnosząc powyższe uregulowania i wywód do treści raportu o oddziaływaniu na środowisko stanowiącego wraz z jego uzupełnieniami podstawowy dowód w sprawie wskazać należy, że w rozdziale 8 raportu stwierdzono, że zawiera on opis analizowanych wariantów inwestycyjnych, tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę (8.1) i racjonalnego wariantu alternatywnego (8.2); w uzupełnieniu nr 3 w pkt. 2 wskazano, że przedstawia ono porównanie wariantów i uzasadnienie wyboru wariantu najkorzystniejszego. W tabeli ujęto wariant inwestorski oraz wariant alternatywny i odziaływanie tych wariantów na poszczególne elementy środowiska. Tak przedstawioną tabelę podsumowano stwierdzeniem, że "Jak wynika z powyższej analizy porównawczej wariant inwestorski jest wariantem najkorzystniejszym środowiskowo ze względu na to, że w wariancie inwestorskim do powietrza wprowadzonych jest mniej substancji związanych ze spalaniem paliw kopalnych. W istocie z opisanych oddziaływań wynika, że warianty te różnią się sposobem ogrzewania. W wariancie inwestorskim do ogrzewania wewnątrz budynków inwentarskich użyto paliwa ekologicznego – gazu płynnego, a w wariancie alternatywnym wskazano użycie jako źródła ciepła kotłów węglowych, które nie są ekologicznym źródłem i w stosunku do wariantu inwestorskiego wprowadzają o około 40 % więcej produktów spalania do powietrza niż wariant inwestorski, zwiększeniu uległaby emisja gazów cieplarnianych do atmosfery co jest niekorzystnym oddziaływaniem, zaś we wszystkich innych elementach stwierdzono brak zmian wariantu alternatywnego w stosunku do wariantu inwestorskiego. Z powyższego zatem wynika, że wariantowość pomiędzy pierwszym a drugim z wymienionych wariantów wynika w istocie z odmiennej technologii ogrzewania, w pierwszym przypadku opartej na nagrzewnicach gazowych zasilanych na gaz płynny propan, a w drugim na kotłach węglowych. Nadto, opis wariantów wraz z uzasadnieniem ich wyboru nie przedstawia opisu trzech niezależnych wariantów spełniających kryteria wymienione w wyżej powołanym przepisie: wariantu inwestorskiego, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Raport wymienia dwa warianty, wariant inwestorski (określony jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska) i racjonalny wariant alternatywny. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że nie można wykluczyć sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty (tak komentarz do art. 66 o.o.ś. Krzysztof Gruszecki, Lex). Podobnie wypowiedział się WSA w Kielcach w wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 663/16. Niemniej dalej, prezentowany jest pogląd, który Sąd orzekający podziela, że art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o informacji jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych co najmniej trzech wariantów jego realizacji (wyrok NSA z 17 stycznia 2017r., sygn. akt II OSK 89/16). Oznacza to, że bezwzględnie raport musi zawierać trzy warianty. Wariant inwestorski i wariant najkorzystniejszym dla środowiska są to dwa warianty, których opis powinien znajdować się w raporcie i zostać poddany analizie przez organ wydający decyzję, jak i przez organy współdziałające. W analizowanym raporcie racjonalny wariant alternatywny, który wobec wariantu inwestorskiego, polega na zmianie technologii ogrzewania pomieszczeń inwentarskich (kurników), nie może zostać uznany za racjonalny wariant alternatywny w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 a ustawy o informacji. Innymi słowy, racjonalnym wariantem alternatywnym dla planowanego przedsięwzięcia nie może być wariant polegający tylko na zmianie sposobu ogrzewania pomieszczeń kurników. Rozwiązanie, które inwestor wskazał jako wariant alternatywny dla proponowanego przez siebie wariantu, jest w istocie inną wersją wariantu inwestorskiego, różniącą się jedynie rozwiązaniem w zakresie systemu grzewczego. W wariancie "alternatywnym" zaproponowano realizację przedsięwzięcia w tym samym miejscu i w tych samych rozmiarach, co w wariancie inwestorskim, a oba warianty praktycznie nie różnią się od siebie, co też wyżej przywołane uzupełnienie nr 3 raportu. Wariant alternatywny względem inwestorskiego jest wariantem technologicznym, zamierzenie inwestycyjne oraz jego wielkość nie ulega zmianie a wariantowaniu podlega sposób wytwarzania energii niezbędnej do ogrzania pomieszczeń inwentarskich. Tymczasem w przypadku omawianej inwestycji to nie instalacja grzewcza jest jedynym i głównym emitentem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Inne oddziaływanie wiąże się np. z odorem emitowanym przez kompleks kurników, czy hałasem. W tym zakresie wariant alternatywny nie jest żadną alternatywą dla wariantu inwestorskiego i ma charakter pozorny. Inwestor nie przedstawił trzech niezależnych wariantów uwzględniających szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania wraz z uzasadnieniem ich wyboru, a dalej określeniem przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko. W ocenie Sądu nawet zasadne będzie stwierdzenie, że w raporcie i jego uzupełnieniach w istocie przedstawiono jedynie wariant inwestorski (określony najkorzystniejszym dla środowiska), ponieważ opis racjonalnego wariantu alternatywnego sprowadza się tylko do wskazania oddziaływania na środowisko spowodowanego emisją spalania węgla kamiennego, a brak odniesienia co do innych oddziaływań (art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy o informacji). Poprzez zaakceptowanie raportu o takiej treści organ w szczególności naruszył przepis prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 5 a i b oraz pkt 6 ustawy o informacji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II OSK 2849/17), podkreślił, że "Przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 a i b jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów wraz z ich uzasadnieniem. Dotyczy to więc nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę lecz także racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska łącznie oczywiście z uzasadnieniem ich wyboru. Dyspozycja art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy wymaga także określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko w aspekcie każdego z analizowanych wariantów (patrz też wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 89/16). Co do zasady, także wariant proponowany przez wnioskodawcę oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska powinny być różne. [...]. Warto odnotować, że orzecznictwie i piśmiennictwie słowo "wariant", w kontekście raportu, jest rozumiane jako inne opracowanie, inne wykonanie, odmiana, modyfikacja, wersja. Kwestie praktyczne związane z treścią raportu obejmują lokalizację przedsięwzięcia, zagospodarowanie terenu, rozwiązania dotyczące obiektów zewnętrznych, sieci transportu, zasilania, organizacji robót, doboru materiałów, czasu realizacji oraz inne (patrz: wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1472/15 oraz powołany tam: G. Dobrowolski, "Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach", Toruń 2011, s. 189). Z uwagi na potrzebę ograniczenia oddziaływania przedsięwzięcia na danym terenie, wariant najkorzystniejszy dla środowiska może polegać na ograniczeniu zasięgu przestrzennego realizowanego przedsięwzięcia, osiągniętym poprzez zmniejszenie ilości lub wielkości obiektów budowlanych, w których planowana działalność będzie wykonywana (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12; wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13). Ograniczenie to nie może prowadzić do zmiany tożsamości przedsięwzięcia. Odpowiedź na pytanie, czy w konkretnej sprawie możliwe jest wyjątkowo przyjęcie tożsamości wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a co za tym idzie jak daleko mogą sięgać korekty w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, zależy w znacznej mierze od rodzaju planowanego przedsięwzięcia. W świetle powyższego należy zgodzić się ze skarżącymi, że organ odwoławczy powielił za inwestorem sformułowania z raportu, że przedłożony w raporcie wariant jest wariantem technologicznym, polegającym na zastosowaniu innego źródła ogrzewania i nie jest wariantem pozornym, nie dokonując szczegółowej analizy w tym zakresie. Racjonalnemu wariantowi alternatywnemu poświęcono bowiem jedynie podrozdział 8.2 raportu, a racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska nawet nie wymieniono wśród wariantów, tym samym i nie zastosowano się do regulacji art. 66 ust. 1 pkt 5, 6 i 6a ustawy o informacji. Podkreślenia wymaga, że proponowane przez inwestora warianty muszą zawierać kompleksowy opis każdego z nich oraz uzasadnienie dokonanego wyboru wariantu. Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z instrumentów stosowania zasady prewencji prawa ochrony środowiska uregulowanej w art. 6 ust. 1 i 2 p.o.ś., które to przepisy wprowadzają obowiązek przestrzegania zasady przezorności i zapobiegania przy podejmowaniu działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie akcentowana jest konieczność przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia. Brak spełnienia tego wymogu oznacza, że raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowej uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12, z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12, z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1729/16, z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2320/17, z 10 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2235/19, CBOSA). W wyroku z 30 lipca 2019 r. (sygn. akt II OSK 1686/18) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dlatego też inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów. Analizowane warianty powinny przy tym różnić się od siebie pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko. Ustawodawca zakłada konieczność analizy przez inwestora wariantów inwestycji i ich przedstawienia w taki sposób, by organ wydający decyzję środowiskową dysponował materiałem do dokonania własnej analizy, który z tych wariantów jest możliwy do realizacji z punktu widzenia zagrożeń dla środowiska. Wszystko powyższe organ II instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu odwołania. Wykazana nieprawidłowość raportu przesądziła o uwzględnieniu skargi, co w konsekwencji przełożyło się na wskazanie, że w sprawie nie doszło do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, a zatem kwalifikującego ją do ostatecznego rozstrzygnięcia. Raport powinien ściśle odpowiadać treści art. 66 ust. 1 ustawy o informacji i być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, zaś pojawienie się wątpliwości - co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych – powinno być asumptem do uzupełnienia materiału dowodowego. Dokonując ponownej analizy sprawy, organ będzie miał też na względzie argumentację skargi. Obowiązkiem organu będzie także zapewnienie stronom postępowania czynnego udziału w sprawie, w tym zastosowanie art. 10 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Sąd uwzględnił skargę i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło