IV SA/Wa 766/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. M. S. wniósł do Sądu skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2012 r. w sprawie unieważnienia paszportu. Wraz ze skargą skarżący wniósł o przyznanie pomocy prawnej, a na wezwanie Sądu złożył wniosek na urzędowym formularzu PPf. Postanowieniem z 25 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2014 r. Skarżący w dniu 2 września 2014 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw (zatytułowany "odwołanie"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że M. S. wniósł w terminie sprzeciw od postanowienia z 25 września 2014 r. i uzupełnił braki formalne sprzeciwu. W konsekwencji postanowienie referendarza sądowego utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje Sąd. Dalej należy podkreślić, że na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowieniem radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Dokonując oceny oświadczeń M. S. dotyczących jego stanu majątkowego i rodzinnego Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z oświadczeniami złożonymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Nie posiada jednak wiedzy o jej stanie majątkowym. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych i nie posiada dochodów. Wobec tego, że oświadczenia zawarte we wniosku były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Sąd wezwał skarżącego do złożenia, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia wezwania, dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych, tj. do nadesłania wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; wskazania wszystkich źródeł utrzymania skarżącego z ostatnich 6 miesięcy (wraz ze wskazaniem ich wysokości), w szczególności wyjaśnienie, skąd skarżący aktualnie czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych; zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia żony skarżącego z tytułu umowy o pracę, ewentualnie oświadczenia o wysokości jej dochodów z ostatnich 3 miesięcy; dokumentów świadczących o posiadanych przez skarżącego i jego żonę zobowiązań, np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe, alimenty; zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego, ze wskazaniem źródła dochodu i celu wydatku oraz inne, które skarżący uzna za istotne. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 listopada 2014 r. i w zakreślonym terminie skarżący nie udzielił wiążącej odpowiedzi. Za pośrednictwem poczty elektronicznej poinformował jedynie, że w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy już odpowiedział i nic się nie zmieniło. W świetle powyższego Sąd uznał, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi w sposób rzetelny uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej spoczywa bowiem na niej samej. W jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy M. S. i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.