IV SA/Wa 769/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę W dniu 3 października 2012 r. G. K. złożyła wniosek do Prezydenta Miasta P. o zameldowanie jej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że w przedmiotowym lokalu mieszka z rodziną od 2003 r., ma w nim wszystkie swoje rzeczy. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Prezydent Miasta P. orzekł o zameldowaniu wnioskodawczyni na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły współwłaścicielki przedmiotowego lokalu - D. K. i S. W. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące najpóźniej w 30. dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 10 ust. 2 ustawy), stąd nie daje żadnych praw do lokalu, w którym nastąpiło. Organ podniósł, że negatywne stanowisko właściciela lokalu co do zameldowania wnioskodawcy w lokalu nie stanowi negatywnej przesłanki do dokonania tej czynności. Ponadto wskazano, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 2008 r., sygn. akt [...], nakazano m. in. wnioskodawczyni opuszczenie przedmiotowego lokalu, lecz sąd ten wstrzymał jego opróżnienie do czasu złożenia przez Gminę Miejską P. oferty zawarcia najmu lokalu socjalnego. Powyższy wyrok nie ma jednak wpływu na ustalenia organu w przedmiocie zameldowania osoby nim objętej, gdyż komornik nie wykonał eksmisji. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (wyjaśnień S. W., D. K. oraz oględzin lokalu) wynika, że wnioskodawczyni od kilku lat zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła D. K. podnosząc, że wnioskodawczym co prawda od kilku lat zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, niemniej jednak nie ma zamiaru stałego w nim pobytu (brak animus), co nie daje podstaw do jej zameldowania. Zamiar ten należy rozumieć nie jako wewnętrzną wolę, ale wolę dającą się określić na podstawie możliwych do stwierdzenia okoliczności. O braku zamiaru świadczy prawomocny wyrok eksmisyjny, który nie został wykonany jedynie z uwagi na niezłożenie wnioskodawczyni przez Gminę Miejską P. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadą powodującą konieczność wyeliminowania jej z obiegu prawnego. Zgodnie z art 47 ust. 1 ustawy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Natomiast stosownie do art. 47 ust. 2 ustawy jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Powyższa regulacja ustanawia więc zasadę, że zameldowanie jest dokonywane w drodze czynności materialno - technicznej, polegającej na rejestracji danej osoby pod wskazanym adresem. Natomiast w przypadku powzięcia przez organ jakichkolwiek wątpliwości w zakresie danych objętych zgłoszeniem winien on rozstrzygnąć kwestię zameldowania w drodze decyzji administracyjnej poprzedzonej przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r., III AZP 6/91, OSNC 1992/4/51). Należy przy tym zwrócić uwagę na odmienną strukturę postępowań określonych w art. 47 ust. 1 oraz art. 47 ust. 2 ustawy. Przedmiotem obu tych postępowań jest zameldowanie wnioskodawcy. Jednakże o ile w strukturze prostego postępowania rejestracyjnego właściwy organ, niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia, czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych, o tyle zupełnie inne zadanie ma organ decydujący w sprawie zameldowania w postępowaniu administracyjnym. Istotą tego postępowania jest rozstrzyganie według reguł ogólnego postępowania administracyjnego o tym, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania, a nie badanie, czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002 r., III RN 139/01, OSNP 2003/15/347). W niniejszej sprawie organy meldunkowe prowadziły postępowanie w trybie art. 47 ust. 2 ustawy. W sprawie nie było sporne, że wnioskodawczyni fizycznie przebywa w przedmiotowym lokalu (corpus). Odnośnie wyniku oględzin lokalu (k. 32 akt adm.) należy wskazać, że wbrew art. 79 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), D. K. nie została zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu, stąd nie można wziąć pod uwagę ustaleń dokonanych w trakcie oględzin. Nie miało to jednak znaczenia dla wyniku sprawy, ponieważ na przebywanie wnioskodawczyni w przedmiotowym lokalu wskazują zeznania przesłuchanej w charakterze strony wnioskodawczyni (k. 20 akt adm.). Także skarżąca oraz S. W. w nadsyłanych pismach (k. 26 akt adm., odwołania) twierdziły, że wnioskodawczyni fizycznie przebywa w przedmiotowym lokalu. Okoliczność tą potwierdza również treść skargi. Istotą sporną jest kwestia, czy wnioskodawczyni ma zamiar (animus) zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że wnioskodawczyni ma taki zamiar. Zamiar to ukierunkowanie woli na jakiś cel. Powinien on się przejawić w świecie zewnętrznym. W niniejszej sprawie to nastąpiło, ponieważ wnioskodawczyni przebywa w przedmiotowym lokalu, ma tam swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania. Należy więc przyjąć, że ma wewnętrzne nastawienie woli na zamieszkanie w tym lokalu. Pozostawanie w obrocie prawnym prawomocnego wyroku eksmisyjnego nie niweczy zamiaru wnioskodawczyni do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Można stwierdzić, że jeżeli - mimo wyroku eksmisyjnego (ze wstrzymaniem eksmisji do czasu złożenia osobie podlegającej eksmisji oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego) - osoba podlegająca eksmisji nadal przebywa w lokalu, to jeszcze bardziej świadczy to o jej zamiarze zamieszkiwania w nim. O ile co do zasady wyrok eksmisyjny oznacza, że osoba podlegająca eksmisji nie ma praw do lokalu, to dla rozstrzygnięcia kwestii zameldowania istnienie lub nieistnienie praw do lokalu nie ma znaczenia. W sprawie jest bezsporne, że wnioskodawczyni nie ma praw do przedmiotowego lokalu, jednak ewidencja ludności polega na rejestracji stanu faktycznego (zamieszkiwania), a nie rejestracji czy ustalaniu stanu prawnego (własnościowego) danego lokalu. Jeśli z materiału dowodowego wynika, jak w niniejszej sprawie, że osoba podlegająca eksmisji nie ma praw do lokalu, ale w nim zamieszkuje, organ ma obowiązek dokonania rejestracji tego faktu w ewidencji. Nie sprzeciwia się temu prawomocny wyrok eksmisyjny obejmujący wnioskodawczynię, ponieważ nie został on do dnia wydania zaskarżonej decyzji wykonany. W związku z powyższym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).