IV SA/Wa 771/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, w której zawarła wniosek m. in. o zwolnienie od kosztów postępowania. W nadesłanym na wezwanie Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 maja 2010 r. skarżąca podała, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podała, iż sprawa jest skomplikowana i wymaga działania profesjonalnego pełnomocnika, ponadto skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, iż mieszka we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i pełnoletnimi, uczącymi się dziećmi, będącymi na utrzymaniu rodziców. Posiada dom o pow. 147 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. ok. 8 ha. Jako przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro wymieniła samochód, podała także, iż posiada akcje pracownicze (2500 + 880 akcji). Skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości – jak podała – 3000 zł, zaś jej mąż również z tytułu umowy o pracę – ok. 3000 zł. Skarżąca podała także, iż ma problemy z [...], jest osobą [...], [...]. Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2010 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: - zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z posiadanej nieruchomości rolnej, - informacji, czy starała się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to czy otrzymała tę pomoc i w jakiej wysokości, - wyciągów z posiadanych przez nią i jej męża rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące (historii rachunku), (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych) - informacji, na temat wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie (przeciętnie w miesiącu), - dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącą i jej męża (np. zaświadczeń z zakładów pracy o zarobkach). W dniu 13 lipca 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżąca uzupełniła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Podała, iż stałe wydatki miesięczne (opłaty) wynoszą ok. 1000 zł, natomiast przeciętne miesięczne opłaty wynoszą ok. 1800 zł – 2200 zł. Z zaświadczenia o zarobkach męża L. S. wynika, że średnie wynagrodzenie w okresie od 1 kwietnia 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. wyniosło 2694,93 zł (brutto). Skarżąca uzyskuje zaś dochód w wysokości 3 138,43 zł (brutto). Według zaświadczenia z urzędu gminy w C., posiadane przez skarżącą i jej męża gospodarstwo rolne przynosi dochód roczny w wysokości 16 442,86 zł. Skarżący korzystają z pomocy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, i tak decyzją z dnia 17 listopada 2009 r. L. S. została przyznana płatność na rok 2009 r. w wysokości 4929,11 zł. Skarżąca przedstawiła także wyciąg z konta bankowego z okresu od 4 maja 2010 r. do 28 czerwca 2010 r. (saldo początkowe: 6 434,69 zł, saldo końcowe: 10 155,09 zł). Rozpatrując przedmiotowy wniosek uznano, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, dla których sytuacja materialna stanowi barierę dla dochodzenia swych praw przed sądem, np. osobom bezrobotnym, ubogim, dla których wygospodarowanie środków pieniężnych dla opłacenia wymaganych ustawą kosztów postępowania stanowi nieusuwalną przeszkodę. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Składając wniosek o udzielenie prawa pomocy, na wnioskodawczyni spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że w jej przypadku spełniona jest przesłanka skutkująca przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni oraz jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu umów o pracę (na czas nieokreślony) w łącznej wysokości ok. 5 832 zł (brutto). Posiadają także gospodarstwo rolne o rocznej dochodowości ok. 16 442,86 zł, ponadto uzyskują na nie dopłaty z ARiMR (za 2009 r. wysokości 4 929,11 zł). Ponadto skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 28 czerwca 2010 r. znajdowały się na nim środki finansowe w wysokości 10 155,09 zł. Fakt, iż – w ocenie skarżącej – sprawa jest skomplikowana i wymaga udziału profesjonalnego pełnomocnika, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia adwokata. Należy bowiem stwierdzić, że rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, bierze się pod uwagę aktualną sytuację materialną wnioskodawcy, tj. ocenie podlega, czy wnioskodawca w chwili złożenia wniosku rzeczywiście nie jest w stanie opłacić z własnych środków usług profesjonalnego pełnomocnika. W rozpatrywanej sprawie opisana przez wnioskodawczynię sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że sytuacja materialna wnioskodawczyni pozwala na poniesienie kosztów sądowych (na obecnym etapie – wpisu sądowego w wysokości 500 zł) oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika we własnym zakresie, a odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawi wnioskodawczyni prawa do sądu. Z powyższych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.