IV SA/Wa 772/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran Sedzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3. lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie obowiązku sporządzenia ekspertyzy – oddala skargę – Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] sierpnia 2002 r. (nr [...]), która nałożono na A. K. obowiązek sporządzenia ekspertyzy w związku z korzystaniem z wód z naruszeniem interesu osób trzecich. W uzasadnieniu decyzji Ministra Środowiska wskazano, iż składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. kwestionował zachodzenie przesłanek do jej wydania. Wnioskujący podnosił, iż nie wykazano aby w konkretnym przypadku naruszono interesy osób trzecich, co jest warunkiem wydania decyzji o obowiązku sporządzenia ekspertyzy (przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Natomiast w odwołaniu od decyzji organu I instancji, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Starosty podniesiono, iż decyzja ta została wydana w kwestii rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Minister Środowiska wskazał, iż oba zarzuty względem decyzji Starosty T. są nieuzasadnione. Wydanie decyzji o obowiązku sporządzenia ekspertyzy znajdowało podstawę w treści art. 133 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) i został on prawidłowo zastosowany w ustalonym stanie prawnym. Kwestia nałożenia na A. K. obowiązku sporządzenia ekspertyzy, która może być wymagana na podstawie przepisów ustawy - Prawo wodne nie była też wcześniej przesądzana inną decyzją. W niniejszej sprawie bez znaczenia pozostaje fakt, iż w stosunku do skarżącego toczyły się postępowania w trybie innych przepisów. W skardze na powyższą decyzję, A. K. podniósł, iż postępowanie zakończone wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty T. zostało przeprowadzone bez jego udziału. Samą decyzję otrzymał on dopiero w styczniu 2003 r. i wówczas wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Wskazał, iż w tej samej sprawie toczą się trzy postępowania przed organami naczelnymi i wydawane są sprzeczne decyzje. Kwestie rozstrzygnięte zaskarżoną decyzją Ministra Środowiska zostały inaczej rozstrzygnięte pismem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. oraz wyrokiem NSA z dnia 8 grudnia 2000 r. (sygn. akt IV SA 2052/98). Wszystkie sprawy dotyczą tych samych gruntów i tych samych urządzeń. Powinny być one rozstrzygnięte jedną decyzją. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji a dodatkowo wyjaśniając, iż odrębne postępowania przywoływane w skardze toczyły się na podstawie innych przepisów i dotyczyły innych kwestii niż zaskarżona decyzja (obowiązek dostarczenia materiałów dowodowych nałożony w trybie przepisów prawa budowlanego oraz obowiązek dowiązania rzędnych obiektów do niwelacji państwowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd oddalił skargę gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Przedmiotem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji jest ocena czy określone rozstrzygnięcie dotknięte jest wadą wymienioną w art. 156 §. 1 K.p.a. Przedmiotem postępowania nie jest natomiast powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną. Skarżący we wniosku o wszczęcie postępowania i w odwołania od decyzji organu I. instancji wskazywał, iż kwestionowana decyzja Starosty T. dotknięta jest wadą określoną w art. 156 §. 1 pkt 2 (zakres rażącego naruszenia prawa) i pkt 3 K.p.a. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §. 1 pkt 2 K.p.a. to kwalifikowana wada decyzji, która ma charakter oczywisty. W rozpatrywanej sprawie o rażącym naruszeniu prawa można byłoby mówić gdyby treść rozstrzygnięcia pozostawała w oczywistej sprzeczności z treścią normy prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia lub w sytuacji, gdyby treść rozstrzygnięcia pozostawała w oczywistej sprzeczności z ustaleniami stanu faktycznego zawartego w zgromadzonym materiale dowodowym bądź oczywistej sprzeczności z wiarygodnymi dowodami przedłożonymi przez wnioskującego o stwierdzenie nieważności decyzji. W ocenie Sądu, w rozpatrywanym przypadku, sytuacja taka nie miała miejsca. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 133 pkt 1 ustawy - Prawo wodne, który upoważnia właściwy organ do nałożenia w drodze decyzji obowiązku sporządzenia ekspertyzy m.in. w przypadku stwierdzenia, iż korzystanie z wód przez podmiot dysponujący pozwoleniem wodnoprawnym narusza interes osób trzecich. W rozpatrywanym przypadku, w stosunku do skarżącego dysponującego pozwoleniem wodnoprawnym na piętrzenie wód, zostało wszczęte postępowanie administracyjne w związku z prowadzeniem nielegalnych prac w potoku rzeki C. Pismem z dnia [...] maja 2002 r. skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania oraz o planowanych na dzień [...] czerwca 2002 r. oględzinach w miejscu przeprowadzenia prac. Pismo w tej sprawie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu, na zasadzie art. 43 K.p.a. (patrz zwrotne potwierdzenie odbioru). W oględzinach jednak skarżący nie uczestniczył (patrz pkt 1 protokołu oględzin). Pomimo awizowania przez pocztę nie podejmował także żadnej dalszej korespondencji w sprawie. Dotyczy to zarówno pisma z dnia [...] czerwca 2002 r. jak i kwestionowanej decyzji Starosty T. (patrz zwrotne potwierdzenia odbioru). W świetle K.p.a., ponieważ Skarżący nie poinformował organu o zmianie adresu nie podjęte pisma uważa się za doręczone (art. 41 i 44 § 2 K.p.a.). Na marginesie trzeba stwierdzić, iż skarżący, jak wynika z informacji adresowej na skardze, faktycznie nie zmienił adresu. Generalnie trzeba podkreślić, iż kwestia prawidłowości doręczenia skarżącemu samej decyzji Starosty T. nie jest przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż nie wiąże się ze wskazanymi w K.p.a. przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji. Stąd zawarte w skardze zarzuty w tym zakresie nie mogą być skutecznie podnoszone w tej sprawie. Po przeprowadzeniu oględzin z udziałem m.in. przedstawiciela zarządcy wody (Rejonowego Zarządu Gospodarki Wodnej) Starosta T. wydał decyzję, w której wskazano, iż zebrany materiał dowodowy potwierdza fakt podsypania przez Skarżącego grodzy ziemnych, przebudowy jazu, wylotu młynówki oraz związanej z tym erozji lewego brzegu rzeki stanowiącej zagrożenie dla domu mieszkalnego osoby trzeciej. Trzeba stwierdzić, iż w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie stoi w sprzeczności z treścią rozstrzygnięcia. Dokonane przez organ administracji ustalenia faktyczne stanowiły podstawę do nałożenia na Skarżącego obowiązku sporządzenia ekspertyzy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie ustalony stan faktyczny słusznie zakwalifikowany został jako naruszenie interesu osoby trzeciej w rozumieniu art. 133 ustawy - Prawo wodne, co mogło stanowić podstawę nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy. W tym zakresie rozstrzygnięcie nie zostało więc wydane w oczywistej sprzeczności z treścią regulacji normatywnych. W tej sytuacji organ orzekający w sprawie słusznie uznał, iż nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Poza ocenę Sądu, jak i orzekających organów, pozostała w tym przypadku kwestia czy prawidłowo ustalono, iż Skarżący faktycznie dokonał samowolnych działań w korycie rzeki C.. Zagadnienia te mogły być rozważane w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty T.. Jak wskazano na wstępie, przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest powtórne rozstrzygniecie sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją. Skarżący nie biorąc udziału w tym postępowaniu - rezygnując pomimo powiadomienia z udziału w oględzinach a potem nie podejmując korespondencji ani nie wykazując żadnej innej aktywności w sprawie (np. nie korzystając z możliwości złożenia wyjaśnień itp.) - nie był w stanie później skutecznie zakwestionować trafności ustaleń dokonanych w jego trakcie. Istotne w sprawie jest także to, iż skarżący na etapie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji nie przedłożył żadnych dowodów, które mogłyby podważyć trafność ustaleń faktycznych w sprawie. Trzeba przy tym podkreślić, iż dowody te musiałyby mieć taki walor aby nietrafność ustaleń dokonanych przez organ administracji wynikała z nich w sposób oczywisty. Nieuzasadniony jest także podnoszony przez skarżącego zarzut, iż decyzja Starosty T. dotknięta jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., czego nie uwzględnił Minister Środowiska orzekając o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Sam fakt wydawania na podstawie odrębnych uregulowań normatywnych decyzji dotyczących tego samego przedmiotu w związku z tym samym stanem faktycznym nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Na przykład odrębne regulacje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), upoważniają organy administracji architektoniczno budowlanej i nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz dotyczących m.in. stanu technicznego obiektu budowlanego. Ponieważ jednak, w ramach odrębnych procedur są określone odmienne przesłanki wydania poszczególnych rozstrzygnięć, organy administracji właściwe w określonej sprawie zobowiązane są do samodzielnej oceny stanu faktycznego, co nie stanowi naruszenia, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Jedyne ograniczenie w tym zakresie stanowi faktyczna przeszkoda do wydania decyzji, których równoczesne wykonanie nie byłoby możliwe (faktycznie sprzecznych), gdyż późniejsze rozstrzygnięcia w sprawie dotknięte byłoby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Sytuacja taka nie wystąpiła jednak w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, Minister Środowiska zasadnie utrzymał w mocy decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T.. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.