IV SA/Wa 772/13
WyrokWSA w Warszawie2013-07-04
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym przedłożony przez stronę wyciąg z banku zagranicznego, przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności oraz obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie ocenił on należycie przedłożonego przez stronę wyciągu z banku zagranicznego, który mógł stanowić dowód posiadania stabilnych i regularnych dochodów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Argumentacja organu przedstawiona dopiero w odpowiedzi na skargę nie może zastąpić wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wojewoda odmówił zezwolenia, wskazując na brak zezwolenia na pracę i tym samym brak udokumentowania stabilnych i regularnych dochodów. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że dochody skarżącego (450-750 PLN brutto miesięcznie) oraz kwota na koncie bankowym (953 PLN) nie pozwalają na pokrycie kosztów pobytu. Skarżący podniósł, że zagraniczny wyciąg bankowy potwierdza posiadanie środków wystarczających na pokrycie kosztów pobytu przez okres ważności zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. - zaskarżoną skargą przez N. C. (dalej także, jako: skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012r. o odmowie udzielenia zgody cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wymienioną decyzją z dnia [...] września 2012r. - na zasadzie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2011r, Nr 264, poz. 1573 ze zm.) Wojewoda odmówił skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stwierdzając, że nie dołączył zezwolenia na pracę i tym samym nie udokumentował, że posiada stabilne i regularne dochody. Nadto nie zostało dołączone zaświadczenie o wywiązywaniu się z zobowiązań wobec Skarbu Państwa.
Odwołanie od tej decyzji wniósł N. C., podnosząc, że ze względu na wyjazd nie mógł złożyć żądanych przez wojewodę dokumentów, co uzupełnia na tym etapie. Następnie przed organem II instancji złożył dokumenty bankowe, w tym wyciąg bankowy wydany przez [...], z którego wynika, że na koncie posiada kwotę [...].
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że skarżący nie wykazał, że posiada stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające do pokrycia kosztów pobytu w Polsce, a zatem nie zachodzą wobec niego przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 53b ust. 5 ustawy dochód cudzoziemca po odliczeniu kosztów zamieszkania, gdy jest osobą samotną musi przekraczać kwotę 542 PLN.
Organ podniósł, że koszty mieszkania wskazane przez skarżącego wynoszą ok. 300 PLN, natomiast dochody z tytułu wykonywanej pracy – wbrew zapisom wynikającym z umowy o wykonywanie usług – we wrześniu wyniosły 450 PLN brutto, natomiast w październiku 750 PLN brutto. Z wyciągu zaś bankowego wynika, że w dniu 20.10 2012r. posiadał kwotę 953 PLN. Dochody w tej wysokości – zdaniem organu nie pozwalają na przyjęcie, że koszty pobytu cudzoziemca w Polsce będą pokrywane z tych źródeł.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniósł N. C. podnosząc, że organ odmawiając mu zgody na pobyt czasowy stwierdził, że nie wykazuje on odpowiednio wysokich dochodów na terenie Polski, które mogłyby pokryć koszty jego pobytu.
Zdaniem skarżącego przepisy nie wymagają, aby źródło dochodu musiało być położone na terenie Polski oraz, że należy przez to rozumieć jedynie dochód z tytułu wykonywania pracy - też tylko na terenie Polski. Dalej wskazuje, iż przedłożył zaświadczenie z banku amerykańskiego, z którego wynika, że suma środków tam zgromadzonych w USD w przeliczeniu na okres ważności wydanego mu zezwolenia na pobyt tj. 12 miesięcy po odjęciu kosztów zamieszkania będzie wynosiła 1215,63 PLN miesięcznie, co wypełnia wymogi ustawowe.
Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W kwestii możliwości uznania rachunku bankowego jako stabilnego i regularnego źródła dochodów wskazano fragment wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 października 2008r. sygn. akt V SA/Wa 1187/08.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozpoznając skargę – w granicach sprawy i nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi – Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów procesowych, z których najważniejsze znaczenie ma podstawowa zasada postępowania administracyjnego sformułowana w art. 15 kpa. Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że zadaniem organu drugiej instancji nie jest kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony oraz ustosunkowanie się do wszystkich dowodów przedłożonych przez stronę na etapie postępowania odwoławczego. Do istoty dwuinstancyjności postępowania administracyjnego należy bowiem dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, co wiąże się z koniecznością dwukrotnego rozważenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym uzupełnionego.
Zasada ta ściśle powiązana jest z regułami postępowania dowodowego tj. art. 7, 77 § 1, art. 80, 78 i 107 § 3 k.p.a.
Strona postępowania ma prawo składać wnioski dowodowe nie tylko przed organem I instancji, lecz także w toku postępowania odwoławczego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Mianowicie w toku postępowania odwoławczego skarżący złożył szereg dokumentów, które w zasadzie zostały przyjęte w poczet materiału dowodowego i ocenione przez Szefa Urzędu. W tym także został przedłożony wyciąg z banku amerykańskiego, który wbrew regułom wynikającym z art. 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie został oceniony przez organ odwoławczy. Skarżący składając ten dowód wykazywał, że posiada źródło dochodów, które pozwolą mu na pokrywanie kosztów pobytu w Polsce. Organ zatem winien na etapie postępowania odwoławczego bądź przeprowadzić ten dowód i dokonać jego oceny zarówno co do wiarygodności, jak i przydatności dla sprawy, ewentualnie odmówić przeprowadzenia z podaniem przyczyny takiego stanowiska. Organy administracji mają bowiem prawo odmówić przeprowadzenia dowodu w określonych okolicznościach, co wynika choćby z art. 78 § 2 k.p.a. jednak organ w takim wypadku winien wskazać konkretne motywy swojego stanowiska, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego aktu administracyjnego (art. 107 § 3 k.p.a.). Ponadto w toku postępowania odwoławczego obowiązują reguły zawarte w art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa. nakładające na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oceny danej okoliczności faktycznej w oparciu o całokształt tego materiału. Jeśli zatem strona wnioskuje o poszerzenie tego materiału, ustosunkowanie do tego wniosku ma znaczenie z racji, że w ten sposób zostaje kształtowany zakres tego materiału i w konsekwencji nie można wykluczyć, że także treść rozstrzygnięcia.
Powyżej przedstawione rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku, że w każdym wypadku organ odwoławczy ma obowiązek ustosunkować się do wniosków dowodowych strony i okoliczności faktycznych wskazywanych przez stronę dla wyjaśnienia swojego postępowania. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. organ jest zobowiązany do wskazania w uzasadnieniu dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie zajął stanowiska co do tego ewentualnego źródła dochodu skarżącego – uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę – tj. czy przedłożony wyciąg bankowy stanowi dowód, iż skarżący posiada regularne i stabilne źródło dochodów w takiej formie i dochody z takiego źródła należy dodać do tych uzyskiwanych z tytułu prowadzenia działalności usługowej.
Na tym etapie rozważań konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem oceny sądu administracyjnego jest akt administracyjny, on bowiem jako taki zostaje wprowadzony do obiegu prawnego, nie zaś argumentacja przedstawiona w odpowiedzi na skargę na potrzeby postępowania przed sądem. Tym samym wywody zawarte w tym ostatnim dokumencie, nawet jeśliby miały znaczenie dla sprawy, nie mogą zastępować rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Specyfika rozstrzygnięcia administracyjnego polega m.in. na tym, że akt ten stanowi całość łącznie z uzasadnieniem. Argumenty zatem w nim przedstawione stanowią element tego rozstrzygnięcia.
Uznając zatem, że doszło do naruszenia wymienionych wyżej przepisów procesowych, a uchybienie im mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd doszedł do wniosku, że konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c) P.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji znajduje oparcie w art. 152 P.p.s.a., natomiast o kosztach sąd orzekł na zasadzie art. 200 P.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło