IV SA/Wa 778/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-02
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, nawet jeśli nie wszystkie wskazane przez nią wydatki można uznać za konieczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet jeśli nie wszystkie wskazane przez wnioskodawcę wydatki można uznać za konieczne koszty utrzymania, a strona korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych, jej możliwości płatnicze mogą nadal nie pozwalać na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego. Skarżąca wraz z mężem, oboje w podeszłym wieku i o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, utrzymują się z emerytur. Pomimo posiadania pewnego majątku, ich dochody i wydatki wskazują na trudną sytuację finansową, a skarżąca podnosiła, że długoletnie postępowania sądowe doprowadziły do jej znacznego pogorszenia.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla J. W. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: ustanowić w niniejszej sprawie dla J. W. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r. oddalił skargę J. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W dniu 11 listopada 2013 r. skarżąca wystąpiła o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednoczenie zwróciła się przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 10 listopada 2013 r. oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia z dnia 23 listopada 2013 r. wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem. Zarówno ona, jak i mąż są osobami w podeszłym wieku o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Źródła dochodu małżonków stanowią świadczenia emerytalne. Emerytura skarżącej wynosi 1.641,23 zł miesięcznie, a emerytura jej męża wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym 1.601,40 zł miesięcznie. W skład majątku skarżącej i jej męża wchodzą drewniany dom na wsi, który nie jest przystosowany do użytkowania ze względu na przerwanie remontu spowodowane brakiem środków finansowych, mieszkanie o powierzchni 60 m2 oraz dwie nieruchomości gruntowe na wsi o łącznej powierzchni 3.500 m2, które nie przynoszą dochodu, a także działka w rodzinnym ogrodzie działkowym.
Miesięczne koszty bieżącego utrzymania małżonków, jak zakupy środków czystości, żywności, czy ubrania, wynoszą około 1.200 zł. Czynsz za mieszkanie wynosi 600 zł miesięcznie, koszty zakupu niezbędnych leków wnoszą średnio 200 zł miesięcznie, opłaty za energię elektryczną około 65 zł miesięcznie, opłaty za telefon średnio 211 zł miesięcznie, składki na ubezpieczenie 112,17 zł kwartalnie, a opłaty za telewizję 111 zł miesięcznie. Dodatek pielęgnacyjny męża skarżącej w wysokości 203,50 zł miesięcznie przeznaczany jest na koszty rehabilitacji. Wśród wydatków poniesionych w gospodarstwie domowym w październiku bieżącego roku skarżąca wymieniła także koszty zakupu ziemniaków na zimę (120 zł) i koszty zakupu obornika na działkę (180 zł). Podniosła również, że od ośmiu lat uczestniczy w postępowaniach sądowoadministracyjnych w wielu sprawach. Wyliczyła koszty poniesione w związku z udziałem w postępowaniach sądowych w październiku bieżącego roku, wskazała, że udział w procesach sądowych doprowadził do znacznego pogorszenia jej sytuacji finansowej, nadmieniła, że w związku z koniecznością skorzystania z usług prawnych, zmuszona była do zadłużenia się. Wskazała także na obowiązek alimentacyjny wobec córki, w której rodzinie są trzy osoby bezrobotne i jedna studiująca.
Saldo na rachunku bankowym J. W. na koniec października bieżącego roku wyniosło - 2.277,88 zł przy dostępnym limicie kredytowym - 3.000 zł.
Należy nadmienić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 lipca 2013 r. zwolnił J. W. od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, stwierdzając, że strona wykazała, iż pomimo regularnych dochodów budżetu domowego z tytułu emerytur, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Łączny dochód w dwuosobowym gospodarstwie domowym prowadzonym przez skarżącą wspólnie z mężem wynosi 3.242,53 zł miesięcznie. Koszty koniecznego utrzymania małżonków, do których zaliczyć trzeba czynsz za mieszkanie, opłaty związane z eksploatacją mieszkania, jak opłaty za energię elektryczną, opłaty za telefon, koszty zakupu niezbędnych leków, rehabilitacji czy też koszty wyżywienia, ubrania i środków czystości, pochłaniają przynajmniej 2.500 zł miesięcznie. Biorąc przy tym pod uwagę wiek i stan zdrowia skarżącej i jej męża, które uniemożliwiają zapewnienie rodzinie dodatkowych źródeł utrzymania oraz fakt, że wnioskodawczyni zobowiązana jest do pomocy bezrobotnej córce, należy stwierdzić, że chociaż nie wszystkie ze wskazanych w przedmiotowym wniosku źródeł wydatków (np. opłaty za telewizję w wysokości 111 zł miesięcznie, czy zakup obornika na działkę) można uznać z konieczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego, a mocą postanowienia Sądu z dnia 19 lipca 2013 r. skarżąca korzysta już w przedmiotowej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych, to jej możliwości płatnicze nie pozwalają na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło