IV SA/Wa 778/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-11

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Agnieszka Wąsikowska, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji uwzględniającą zarzuty do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic i powierzchni działek, wydana na podstawie analizy dokumentacji geodezyjnej i stanu posiadania, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy administracji prawidłowo rozpatrzyły zarzuty do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków, opierając się na analizie dostępnej dokumentacji geodezyjnej, przepisach prawa oraz stanie posiadania. Modernizacja ewidencji nie jest postępowaniem rozgraniczeniowym, a ustalenia dotyczące granic powinny opierać się na dokumentach archiwalnych i aktualnych pomiarach, z uwzględnieniem przepisów dotyczących ustalania przebiegu granic.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty L. uwzględniającą zarzuty M. K. do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic i powierzchni działek. Skarżąca kwestionowała wykazane granice i powierzchnie swoich działek oraz sąsiednich, podnosząc niezgodność z prawem i stanem faktycznym. Organy administracji po wielokrotnych postępowaniach i analizach dokumentacji geodezyjnej uznały zarzuty za zasadne w części dotyczącej aktualizacji operatu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uwzględnienia zarzutów do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] dotyczącą zarzutów M. K. do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic działek nr [...] i [...] w obrębie K. w gminie N.. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. W trakcie przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu K. w gminie N., po okresie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego do wglądu, M. K. w piśmie z [...] kwietnia 2013 r. zakwestionowała wykazane w opracowaniu granice działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] z obrębu K. oraz granice działki nr [...] z działkami [...], [...], [...] z tego obrębu. W dniu [...] lipca 2013 r. wnioskodawczyni złożyła uwagi do przebiegu granic, powierzchni, opisu użytków działki [...] z obrębu K. zawartych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego dla tej działki. Starosta L. uwag nie uwzględnił. Następnie skarżąca złożyła [...] listopada 2013 r. zarzuty do danych dotyczących granic działek [...] i [...] w tym obrębie ze wszystkimi działkami sąsiednimi jako niezgodnych ze stanem prawnym i faktycznym. K. W. również nie zgodziła się z szerokością jej działki nr [...] od strony ul. [...] oraz przebiegiem granicy z działką nr [...] na całej jej długości. Zgodnie z informacją Starosty L. z [...] listopada 2013 r. umieszczoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] grudnia 2013 r. pod poz. [...]. [...] stycznia 2014 r. Starosta L. zawiadomił M. K. o wszczęciu postępowania w sprawie rozpatrzenia zgłoszonych przez nią zarzutów do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W piśmie z [...] marca 2014 r. M. K. sprecyzowała swoje zarzuty podnosząc, że nie zgadza się z położeniem punktów granicznych działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...] (ul. [...]) i [...] (ul. [...]), ponieważ według niej działka nr [...] jest zwężona od ul. [...] na granicy z działką nr [...] o 3 m, na granicy z działką nr [...] o 4 m. Skarżąca kwestionuje także powierzchnię wymienionej działki, która po modernizacji wyniosła 0,82 ha, natomiast przed modernizacją 0,92 ha. Nie zgodziła się także z położeniem punktów granicznych działki nr [...] od strony ul. [...], gdzie według skarżącej działka jest zwężona i wydłużona w głąb szosy. Po rozpoznaniu zarzutu M. K. Starosta L. wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. decyzję nr [...], która następnie została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] marca 2017 r., a sprawa, wobec braku przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na zlecenie Starosty L. [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne S.A. wykonało w dniu [...] grudnia 2017 r. dokumentację ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i [...] z obrębu K.. Dokumentacja ta została przyjęta do [...] Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] grudnia 2017 r. pod nr [...]. Starosta L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] uznał zarzuty M. K. do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] i [...] z obrębu K.. Odwołanie od tej decyzji złożyli E. W., Z. W., A. W., K. W. oraz M. K.. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Starostę wskazując, że zaskarżona decyzja nie zawiera konkretnego rozstrzygnięcia, zrozumiałego dla stron, jak też dla organu odwoławczego, a w uzasadnieniu decyzji brak jest jakiejkolwiek treści odnoszącej się do rodzaju i zakresu orzeczonej aktualizacji oraz brak odniesienia się do materiału dowodowego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta L. decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] ponownie uwzględnił zarzuty M. K. do operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków przyjętego do państwowego zasobu pod nr [...] odnośnie działek nr [...] i [...] obręb K. gmina N. poprzez: 1. aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy ewidencyjnej działki nr [...] z działką sąsiednią nr [...] na podstawie dokumentacji operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu w dniu [...] grudnia 2017 r. pod nr [...], wykazanie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] wynoszącej 0,1800 ha oraz wykazanie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] wynoszącej 0,8677 ha; 2. aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy ewidencyjnej działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...] i [...] na podstawie dokumentacji operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu w dniu [...] grudnia 2017 r. pod nr. [...], wykazanie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] wynoszącej 0,9051 ha, wykazanie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] wynoszącej 0,7952 ha oraz wykazanie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] wynoszącej 0,8090 ha; 3. wykazanie w operacie ewidencji gruntów i budynków granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...] jako granicy spornej. Odwołania od powyższej decyzji złożyli K. W., A. W., E. W., Z. W. i M. K.. Państwo W. – właściciele działki nr [...] i [...] – wskazują na błędną powierzchnię, ponieważ według nich działka ma 0,84 ha a nie 0,8090 ha. Poza tym kwestionują ustalenia przebiegu granic ich działek z działkami nr [...] i [...] z modernizacji ewidencji gruntów i budynków. M. K. natomiast podnosi, że granica między działkami nr [...] i [...] nie jest sporna oraz nie zgadza się z tym, że aktualizacji przebiegu granic dokonano na podstawie operatu [...], a nie na podstawie materiałów z założenia ewidencji dla wsi K.. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wskazał, że celem modernizacji przeprowadzonej przez Starostę L. było dostosowanie współrzędnych punktów granicznych, które określają przebieg granic działek ewidencyjnych, do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków tak, aby dokładność położenia tych współrzędnych punktów granicznych wynosiła 10 cm. Przebieg granic działki nr [...] i częściowo działki nr [...] (z wyjątkiem granicy z działką nr [...]) z obrębu K. był określony dotychczas na podstawie zwektoryzowanych (przekształconych z postaci papierowej na cyfrową) map z założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...]. Dokładność położenia takich punktów granicznych wynosi 3 m. Aby podnieść dokładność danych należało protokolarnie, na gruncie, z udziałem stron, określić położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg granic działek ewidencyjnych M. K. i działek sąsiadujących. Pierwszą próbę ustalenia przebiegu granic podjął wykonawca modernizacji [...] marca 2013 r. na podstawie operatu z założenia ewidencji gruntów i budynków. K. M. stawiła się na czynnościach przebiegu granic, ale odmówiła podpisania protokołu. Podpisała go natomiast K. W. również obecna na gruncie. Jednak po wyłożeniu do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, w czasie na złożenie zarzutów do danych ewidencyjnych, K. W. zakwestionowała przebieg granic. Z opinii technicznej do operatu modernizacji ewidencji, sporządzonej przez firmę [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wynika, że nie jest możliwe ustalenie jaką granicę okazał wykonawca modernizacji [...] marca 2013 r. Nie wynika to także z protokołu ustalenia przebiegu granic działek, ponieważ jedna z granic jest przekreślona. Nie ma zatem pewności, na który przebieg granicy zgodziła się K. W.. Z uwagi na niejednoznaczne, w żaden sposób nieudokumentowane dane dotyczące przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...] w operacie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu K., należało ponownie dokonać ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych w oparciu o § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zasadnym było zatem wykonanie kolejnego operatu określającego przebieg granic działek ewidencyjnych, który byłby zgody z obowiązującymi przepisami. Ustalenia przebiegu granic nieruchomości M. K. dokonało [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne [...] listopada 2017 r. po przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów mających znaczenie w tym zakresie, co wynika ze sprawozdania technicznego z operatu [...]. Są w nim poddane ocenie wszystkie dokumenty znajdujące się w państwowym ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które mogły mieć znaczenie w ustaleniu przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...], [...]. Stanu spokojnego posiadania między działką nr [...] i [...] nie można było stwierdzić ze względu na gęste zadrzewienie, strony nie złożyły również podpisów w protokole, dlatego geodeta wykonujący operat [...] zasadnie zastosował § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowe określenie przebiegu granic przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne w operacie potwierdza zgodność szerokości wymienionych działek, uzyskanych w wyniku pomiaru bezpośredniego, z szerokością na szkicu nr [...] do założenia ewidencji gruntów i budynków z operatu [...]. Istotny jest fakt, że przebieg granic zawarty w operacie [...] stał się podstawą do wydania aktów własności ziemi na tym terenie m.in. dla rodziców M. K. – A. i F. D., co potwierdza księga wieczysta nr [...]. Prowadzi to do wniosku, że ustalona w operacie nr [...] granica działki nr [...] z działką nr [...] jest prawidłowa tzn. zgodna z dokumentacją archiwalną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i określonym na jej podstawie stanem prawnym. Twierdzenia skarżącej zawartego w piśmie z [...] marca 2014 r., że szerokość jej działki od strony ul. [...] powinna wynosić 30 m, nie potwierdza szkic nr [...] z operatu [...], który posłużył m.in. do wykonania wyrysu z mapy ewidencyjnej przedłożonej przez skarżącą w uzupełnieniu materiału dowodowego w dniu [...] grudnia 2018 r., który jej zdaniem przedstawia prawidłowy przebieg granic. Odnosząc się do granic działki nr [...] organ odwoławczy wskazał, że została wyznaczona prawidłowo w operacie nr [...], ponieważ od strony działki [...] jest zgodna z operatem założenia ewidencji nr [...], natomiast od strony działki nr [...] odpowiada przebiegowi określonemu w operacie [...]. Przebiegi te są również zgodne ze stanem posiadania na gruncie, co potwierdza [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne w sprawozdaniu technicznym do operatu korygującego modernizację. Podobnie przebieg granic działki [...] z działkami [...] i [...], a także działki nr [...] z działkami [...] i [...] jest zgodny ze stanem prawnym i materiałami archiwalnymi (szerokość działek drogowych w operacie założenia ewidencji wynosi 3 m). Wszyscy skarżący kwestionują nową powierzchnię, która została obliczona na podstawie wyżej opisanych czynności ustalenia przebiegu granic w operacie nr [...]. Należy mieć na uwadze, że obliczenia powierzchni działek dokonuje się wykorzystując współrzędne prostokątne płaskie punktów granicznych z zastosowaniem poprawki odwzorowawczej, co wynika z § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ani właściciele działek nr [...] i [...], ani właścicielka działek nr [...] i [...] nie wskazują którędy powinny według nich przebiegać granice. Powierzchnia ściśle łączy się z ustalonym położeniem współrzędnych punktów granicznych. Należy zwrócić uwagę, że w dzienniku obliczenia powierzchni działki nr [...] przy założeniu ewidencji gruntów i budynków geodeta policzył dwukrotnie powierzchnię działki, przy czym przyjął do obliczeń szerokość wynoszącą 25,9 m oraz 25,5 m. Natomiast na szkicu nr [...] określił szerokość 27,8 m. W związku z tym powierzchnia działki nr [...] została obliczona błędnie w operacie nr [...], co zauważa również [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne w sprawozdaniu technicznym, które stwierdziło, że miary na linii pomiarowej widocznej na szkicu nr [...] dowodzą, że szerokość działki nr [...] została prawidłowo wyznaczona, a to wskazuje, że powierzchnia działki została błędnie obliczona podczas założenia ewidencji gruntów. W operacie korekty modernizacji powierzchnie zostały obliczone prawidłowo na podstawie współrzędnych punktów granicznych, określających ustalony w terenie przebieg granic działek ewidencyjnych. Ponadto organ odwoławczy, odnosząc się do wydanego przez Starostę postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów K. W. zauważyło, że organ de facto rozpatruje je w niniejszym postępowaniu, zakończonym zaskarżoną decyzją. Niezasadnym jest prowadzenie równoległego postępowania w tej samej sprawie. Nie ma to jednak wpływu na rozpatrywaną sprawę. Mimo, że organ niezasadnie przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy dotyczące aktualizacji operatu ewidencyjnego w oparciu o § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ dla rozpatrzenia zarzutów do modernizacji jest przewidziany tryb określony w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, to jednak orzeczenie Starosty L. jest prawidłowe. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazany w operacie nr [...] jest zgodny z dokumentacją z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz ze stanem prawnym działek objętych postępowaniem. Starosta L. w decyzji z dnia [...] września 2018 r. oznaczył granicę pomiędzy działkami nr [...] i [...] jako sporną. M. K. już na etapie wnoszenia uwag do operatu modernizacji kwestionowała tę granicę. K. W. wniosła zarzut do przebiegu tej granicy. Strony natomiast nie wskazują w żadnym piśmie ani podczas czynności geodetów na gruncie, jaki przebieg granic będzie dla nich zadowalający, nie podpisały również żadnego protokołu ustalenia tego przebiegu. Oznaczenie tej granicy jako spornej jest zatem uzasadnione. Należy mieć na uwadze cel jakiemu służy modernizacja - dostosowanie danych do wymagań określonych rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Operat nr [...] wykonany w ramach korekty modernizacji ten cel spełnia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podnosząc, że postępowanie to dotknięte było wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że ten będąc obowiązany, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zbadania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, podszedł do tego materiału w sposób wybiórczy, w szczególności poprzez błędne ustalenia dotyczące obszaru i granic działek nr [...] i [...], do których skarżąca wniosła zarzuty oraz sprzeczność ustaleń w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...] i [...] na podstawie dokumentacji operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu w dniu [...] grudnia 2017 r. pod nr. [...] przy jednoczesnym przyjęciu, że granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest granica sporną. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie załatwiające sprawę zarzutów zgłoszonych w postępowaniu modernizacyjnym w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Tak określony zakres sprawy wyznacza przedmiot kontroli. Zatem zakres postępowania dowodowego w niniejszej sprawie był uwarunkowany przepisami regulującymi przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 z późn. zm.) przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 tej ustawy, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Z powyższych regulacji wynika jednoznacznie, że w przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. W toku postępowania prowadzonego w tym przedmiocie organy geodezyjne kierują się także podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, a więc powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa), zapewnić czynny udział stronom w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa) oraz prawidłowo uzasadnić wydane rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 kpa). Szczególnym trybem dokonywania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego, który uregulowany został w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym celu starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (art. 24a ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12). Zgodnie z treścią § 35 rozporządzenia, źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych; 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych; 4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne; 5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne; 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; 7) wyniki oględzin. Z kolei według regulacji § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. W świetle § 37 rozporządzenia, jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, może nastąpić w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli te zobrazowania lub ortofotomapa charakteryzują się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogą mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic. Zgodnie natomiast z § 39 ust. 1 rozporządzenia, ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Jak wynika zaś z pozostałych ustępów tego przepisu, w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (ust. 2). W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (ust. 3). Ustalane punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 (ust. 4). Informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej (ust. 8). Przytoczona wyżej regulacja art. 24a ust. 9 powołanej ustawy przewiduje zgłaszanie zarzutów w określonym w nim terminie od dnia ogłoszenia informacji, o której mowa w ust. 8. W przepisie tym chodzi o operat, powstały w toku postępowania mającego na celu modernizację ewidencji. Przepis ten należy wykładać w ten sposób, że tryb zgłaszania zarzutów przewidziany w art. 24a ust. 9 powołanej ustawy dotyczy tylko danych wynikających z operatu powstałego dla potrzeb przeprowadzenia modernizacji ewidencji i ogranicza zakres wnoszonych uwag i zarzutów do danych stanowiących zapisy nowe. Takie rozumienie znajduje oparcie także w regulacji dotyczącej składania zastrzeżeń do prowadzonej modernizacji na etapie wyłożenia projektu operatu, która przewiduje możliwość składania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu (ust. 6 omawianego przepisu). Za przedstawionym rozumieniem art. 24a ust. 9 powołanej ustawy przemawia zatem nie tylko dyrektywa językowa, ale także systemowa i funkcjonalna. Regulacja postanowień ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje racjonalnych podstaw do przyjęcia poglądu, że zamiarem ustawodawcy było, by przy okazji modernizacji ewidencji można było skutecznie podnieść wszelkie zarzuty będące poza zakresem i przedmiotem prowadzonej modernizacji. W postępowaniu ewidencyjnym nie można rozstrzygać innych spraw związanych z podstawą wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków, w szczególności nie można prowadzić postępowania służącego ustaleniu przebiegu granicy, jeżeli przebieg ten nie wynika z przedłożonych organowi dokumentów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w terminie, o którym mowa w art. 24a ust. 9 powołanej ustawy, wniosła zarzuty do operatu. Zarzuty te – które sprowadzają się przede wszystkim do konsekwentnie prezentowanego stanowiska w skardze, jak i w postępowaniu administracyjnym odnoszącym się do nieprawidłowo ustalonej powierzchni działek nr 3 i 67 oraz przebiegu granicy działki nr 67 z działkami sąsiednimi nr 66 i 68 przy jednoczesnym przyjęciu, że granica między działkami nr 67 i 68 jest sporna – zostały w prawidłowy sposób rozpatrzone przez organy obu instancji. Istotą każdego postępowania administracyjnego jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie, zgodnie z treścią art. 7 i 77 kpa, natomiast mając na uwadze treść art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem między innymi dowodów, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyrażony w art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zakres prowadzonego postępowania dowodowego ograniczony jest w niniejszej sprawie przedstawionym wyżej przedmiotem sprawy. W ocenie Sądu, przy orzekaniu w sprawie organy dochowały obowiązków wynikających z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, tj. w sposób wyczerpujący wyjaśniły stan faktyczny sprawy, zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, a także uzasadniły faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięcia. Przedmiotowa modernizacja nie obejmowała procedury ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, gdyż te były wykazywane na podstawie przyjętych do zasobu opracowań geodezyjnych. W toku prac modernizacyjnych, ustalenia przebiegu granic nieruchomości skarżącej dokonało [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne [...] listopada 2017 r. po przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów mających znaczenie w tym zakresie, co wynika ze sprawozdania technicznego z operatu [...]. Są w nim poddane ocenie wszystkie dokumenty znajdujące się w państwowym ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które mogły mieć znaczenie w ustaleniu przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Stanu spokojnego posiadania między działką nr [...] i [...] nie można było stwierdzić ze względu na gęste zadrzewienie, strony nie złożyły również podpisów w protokole, dlatego geodeta wykonujący operat [...] zasadnie zastosował § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowe określenie przebiegu granic przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne w operacie potwierdza zgodność szerokości wymienionych działek, uzyskanych w wyniku pomiaru bezpośredniego, z szerokością na szkicu nr [...] do założenia ewidencji gruntów i budynków z operatu [...]. Jak słusznie zauważył organ, istotny jest fakt, że przebieg granic zawarty w operacie [...] stał się podstawą do wydania aktów własności ziemi na tym terenie m.in. dla rodziców M. K. – A. i F. D., co potwierdza księga wieczysta nr [...]. To doprowadziło organy orzekające w sprawie do słusznego wniosku, że ustalona w operacie nr [...] granica działki nr [...] z działką nr [...] jest prawidłowa tzn. zgodna z dokumentacją archiwalną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i określonym na jej podstawie stanem prawnym. Twierdzenia skarżącej zawartego w piśmie z [...] marca 2014 r., że szerokość jej działki od strony ul. [...] powinna wynosić 30 m, nie potwierdza szkic nr [...] z operatu [...], który posłużył m.in. do wykonania wyrysu z mapy ewidencyjnej przedłożonej przez skarżącą w uzupełnieniu materiału dowodowego w dniu [...] grudnia 2018 r., który jej zdaniem przedstawia prawidłowy przebieg granic. Rację ma również organ, wskazując, że granica działki nr [...] została wyznaczona prawidłowo w operacie nr [...], ponieważ od strony działki [...] jest zgodna z operatem założenia ewidencji nr [...], natomiast od strony działki nr [...] odpowiada przebiegowi określonemu w operacie [...]. Przebiegi te są również zgodne ze stanem posiadania na gruncie, co potwierdza [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne w sprawozdaniu technicznym do operatu korygującego modernizację. Podobnie przebieg granic działki [...] z działkami [...] i [...], a także działki nr [...] z działkami [...] i [...] jest zgodny ze stanem prawnym i materiałami archiwalnymi (szerokość działek drogowych w operacie założenia ewidencji wynosi 3 m). Skarżąca kwestionuje nową powierzchnię, która została obliczona na podstawie wyżej opisanych czynności ustalenia przebiegu granic w operacie nr [...]. Należy mieć na uwadze, że obliczenia powierzchni działek dokonuje się wykorzystując współrzędne prostokątne płaskie punktów granicznych z zastosowaniem poprawki odwzorowawczej, co wynika z § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ani właściciele działek nr [...] i [...], ani właścicielka działek nr [...] i [...] nie wskazują którędy powinny według nich przebiegać granice. Powierzchnia ściśle łączy się z ustalonym położeniem współrzędnych punktów granicznych. Należy zwrócić uwagę, że w dzienniku obliczenia powierzchni działki nr [...] przy założeniu ewidencji gruntów i budynków geodeta policzył dwukrotnie powierzchnię działki, przy czym przyjął do obliczeń szerokość wynoszącą 25,9 m oraz 25,5 m. Natomiast na szkicu nr [...] określił szerokość 27,8 m. W związku z tym powierzchnia działki nr [...] została obliczona błędnie w operacie nr [...], co zauważa również [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne w sprawozdaniu technicznym, które stwierdziło, że miary na linii pomiarowej widocznej na szkicu nr [...] dowodzą, że szerokość działki nr [...] została prawidłowo wyznaczona, a to wskazuje, że powierzchnia działki została błędnie obliczona podczas założenia ewidencji gruntów. W operacie korekty modernizacji powierzchnie zostały obliczone prawidłowo na podstawie współrzędnych punktów granicznych, określających ustalony w terenie przebieg granic działek ewidencyjnych. W tej sytuacji zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia. Należy wyjaśnić, że modernizacja ewidencji nie może zastępować rozgraniczenia nieruchomości. Przedmiotem modernizacji ewidencji nie jest rozstrzyganie o spornych interesach stron. Przebieg granicy jest kwestią, którą można ustalać w postępowaniu rozgraniczeniowym, a nie w ramach modernizacji. Jeżeli skarżąca nie zgadza się z przebiegiem granic swoich działek, to może wszcząć postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości na swój wniosek złożony przed właściwym organem. Dopiero ustalenia dokonane w tym postępowaniu będą mogły być wprowadzone do zmodernizowanego operatu. Nie ulega wątpliwości, że kwestie te nie mogą być rozstrzygane przy okazji modernizacji. Organy, które wydały zaskarżone rozstrzygnięcia nie naruszyły zatem przepisów normujących modernizacje ewidencji gruntów i budynków, dlatego nie można mówić o niezgodności z prawem wydanych decyzji. Postępowanie modernizacyjne prowadzone jest w określonym trybie i na podstawie wskazanych przepisów prawa, których, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły. Nie jest bowiem obowiązkiem organów w przypadku zaistnienia sporu co do przebiegu granicy, przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w ramach modernizacji. Jak wyjaśniono wyżej, tryb i dokumenty, na podstawie których wykazuje się przebieg granic określa § 36 – § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów tych wynika, że podstawą przeprowadzenia modernizacji są dane przyjęte do zasobu geodezyjnego i tylko w oparciu o nie może być takie postępowanie prowadzone. Prawo dopuszcza korektę niektórych danych ewidencyjnych, ale tylko pod warunkiem, że nie budzą one wątpliwości u stron objętych takim działaniem i są przez prawo dopuszczone. Powołane regulacje mają na celu uniezależnienie założenia ewidencji bądź jej modernizacji od rozpatrzenia sporów własnościowych dotyczących działek, dla których właściwy jest tryb postępowania rozgraniczeniowego przed organami administracji lub sądem powszechnym. Z przedstawionych względów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło