IV SA/Wa 779/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska,, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. W. i S. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenie kary pieniężnej oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania D. i S. W. (dalej "skarżących") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. (dalej "WIOŚ") z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], wymierzającej karę pieniężną, utrzymał decyzję WIOŚ w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie zaskarżonej obecnie decyzji GIOŚ, przedstawia się w sposób następujący: 1. W dniach 28 marca i 6 kwietnia 2011 r. WIOŚ przeprowadził kontrolę działalności Przedsiębiorstwa P. S.C. D. W., S. W. (dalej "przedsiębiorstwa skarżących"), udokumentowaną protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. Kontrola dotyczyła działalności skarżących, prowadzonej przy ulicy [...] w C., gdzie skarżący prowadzą punkt skupu złomu. W protokole kontroli stwierdzono, że skarżący nie dochowali wymogów formalnych, wynikających z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 185, poz.1243 z późn. zm.), niezbędnych do prowadzenia działalności w zakresie zbierania odpadów. Pomimo tego braku skarżący prowadzą działalność, polegającą na zbieraniu odpadów metali żelaznych i mieszaniny metali. Stwierdzono magazynowanie odpadów w kontenerach na terenie zakładu. 2. Pismem znak [...] z dnia 18 kwietnia 2011 r. WIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia skarżącym kary pieniężnej na podstawie art.79b ust.2 pkt 5 ustawy o odpadach z 2001 r. Z uwagi na nieodebranie przez skarżących wskazanego wyżej zawiadomienia zostało ono ponowione w dniu 5 maja 2011 r. (w tym samym dniu doręczone skarżącym). 3. W dniu 13 maja 2011 r. WIOŚ przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem S. W. Skarżący oświadczył, że skup złomu jest jego pierwszą działalnością gospodarczą (działalność tę prowadzi razem z bratem), w związku z czym nie był świadomy istnienia obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów. Właściciel terenu, na którym prowadzona jest działalność, tj. D. S. (teren ten skarżący od właściciela dzierżawią), przedstawił skarżącym postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], stwierdzające brak konieczności wykonywania raportu oddziaływania dla przedsięwzięcia, polegającego na realizacji na przedmiotowym terenie punktu skupu złomu i sprzedaży węgla. Orzeczenie to utwierdziło skarżących o braku konieczności uzyskiwania zezwolenia na planowaną działalność. 4. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. WIOŚ nałożył na skarżących solidarnie, jako właścicieli Przedsiębiorstwa P. S.C. D. W., S. W., prowadzących punkt skupu złomu przy ulicy [...], [...] C., administracyjną karę pieniężną w wysokości 10 000 złotych z tytułu prowadzenia działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia, na podstawie art.79 ust.2 pkt 5 ustawy o odpadach z 2001 r. 5. W dniu 21 czerwca 2011 r. skarżący wnieśli do WIOŚ pismo datowane na 17 maja 2011 r., stanowiące odwołanie od zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] maja 2016 r. Pismem z dnia 28 czerwca 2011 r. WIOŚ poinformował skarżących o braku prawnej możliwości wniesienia odwołania od zarządzenia pokontrolnego. 6. Pismem z dnia 5 lipca 2011 r. skarżący wnieśli do GIOŚ odwołanie od decyzji WIOŚ, podnosząc następujące kwestie: (-) skarżący podtrzymują argumentację zawartą we wniesionym przez nich odwołaniu od zarządzenia pokontrolnego, (-) skarżący wnoszą, w razie nieuwzględnienia wniosku o zaniechanie wymierzenia karty, o daleko idące zmniejszenie jej wysokości z uwagi na fakt, iż uiszczenie kary w wysokości wskazanej przez WIOŚ spowodowałoby bankructwo firmy, prowadzącej działalność w niewielkim zakresie, (-) istotne znaczenie w sprawie ma fakt, że zarządzenie pokontrolne zostało przez skarżących wykonane, (-) skarżący zostali wprowadzeni w błąd przez urzędników urzędu miejskiego, którzy zapewnili skarżących, że nie ciąży na nich obowiązek uzyskiwania żadnych dodatkowych zezwoleń na prowadzenie punktu skupu złomu. III. Zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. GIOŚ rozpoznał odwołanie skarżących od decyzji WIOŚ z dnia [...] maja 2011 r., utrzymując tę decyzję w mocy. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje: 1. Pomimo wejścia w życie z dniem 23 stycznia 2013 r. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz.21), której art.252 uchylił dotychczas obowiązującą ustawę o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r., przepisy ustawy dotychczasowej znajdują w dalszym ciągu zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art.246 ustawy nowej (przepis intertemporalny). 2. Wymierzenie skarżącym kary przewidzianej w art.79b ust.2 pkt 5 ustawy z 2001 r. jest w pełni uzasadnione, albowiem osoby te prowadziły działalność w zakresie zbierania odpadów bez zezwolenia przewidzianego w art.28 ustawy z 2001 r. Fakt prowadzenia takiej działalności jest bezsporny w świetle ustaleń kontroli przeprowadzonej w zakładzie skarżących, stwierdzonych stosownym protokołem, podpisanym przez jednego ze skarżących. 3. Argumentacja skarżących, podniesiona w odwołaniu od decyzji WIOŚ, nie może mieć wpływu na rozstrzygniecie sprawy, albowiem wymierzenie kary jest obligatoryjne w przypadku spełnienia się ustawowych przesłanek do jej wymierzenia. IV. Skarżący wnieśli do Sądu skargę na decyzję GIOŚ, podtrzymując zarzuty i argumenty odwołania i zarzucając organowi odwoławczemu ich pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy. V. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było wymierzenie skarżącym na podstawie art.79b ust.2 pkt 5 ustawy odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia. Przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo wejścia w trakcie trwającego postępowania (z dniem 23 stycznia 2013 r.) nowej ustawy, regulującej kwestie odpadów, tj. ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. Stosownie bowiem do postanowień art.246 ustawy nowej w prawach wszczętych i niezakończonych stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, z zastrzeżeniem art. 237. 2. Wymierzenie skarżącym kary na podstawie art.79b ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. było zasadne, albowiem w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (protokół kontroli) bezspornym jest, że w dacie przeprowadzania u skarżących kontroli prowadzili oni działalność w zakresie zbierania odpadów (odpadów metali żelaznych i mieszaniny metali) bez wcześniejszego uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art.28 ustawy. Orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały zatem zarówno przepisy postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego. Zarzutów skargi podzielić nie można. 3. W szczególności trafnie uznały orzekające w sprawie organy, że w świetle przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań legislacyjnych stwierdzenie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymienionych w art.79 ust.2 pkt 5 ustawy z 2001 r. obliguje organ inspekcji ochrony środowiska do wymierzenia przewidzianej w tym przepisie kary pieniężnej w ściśle określonej wysokości 10.000 zł . Należy wyraźnie zaznaczyć, że przepisy Rozdziału 9a ustawy z 2001 r. ("Kary pieniężne"), w którym zamieszono art.79 ust.2 pkt 5, jak też żaden inny przepis ustawy, nie umocowują organów właściwych do wymierzenia kary ani do różnicowania jej wysokości, ani też do odstąpienia od jej wymierzenia w zależności od okoliczności, w których doszło do uchybienia ustawowym obowiązkom. Ustawodawca stanął zatem w tym zakresie na gruncie rygoryzmu i obiektywnego charakteru odpowiedzialności podmiotu dokonującego naruszenia (odpowiedzialność niezależna od winy podmiotu). Powyższe prowadzi do wniosku, że ani orzekające w sprawie organy, ani Sąd nie mogły wziąć pod uwagę takich okoliczności sprawy, jak: (-) wywodzone przez skarżących błędne poinformowanie ich przez urzędników o braku obowiązku uzyskiwania zezwolenia na zbieranie odpadów, (-) wydanie na rzecz właściciela terenu orzeczenia stwierdzającego brak obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, (-) wykonanie przez skarżących zarządzenia pokontrolnego, (-) niewielki rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej. 4. Zaznaczyć należy, że w myśl art.79 d ust.5 ustawy z 2001 r. w sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w art. 79b i 79c, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz marszałkowi województwa. Tym samym do wskazanych wyżej kar mają zastosowanie przepisy rozdziału 7a Działu III Ordynacji, przewidujące możliwość (art.67a Ordynacji) stosowania na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, następujących ulg w spłacie zobowiązań: 1) odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty; 2) odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej. Tym samym skarżący, którzy podnoszą iż uiszczenie nałożonej kary spowodowałby konieczność likwidacji prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, winni rozważyć ewentualność wystąpienia do właściwego organu o udzielenie którejś ze wskazanych wyżej ulg (aczkolwiek Sąd nie przesądza na tym etapie sprawy, że ulga taka winna być skarżącym udzielona). W świetle powyższych okoliczności skargę należy uznać za niezasadną. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.