IV SA/Wa 780/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Marta Laskowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia (...) lutego 2007 r. znak: (...); 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego O. z siedzibą w M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia (...)lutego 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy D. z dnia (...) lutego 2007 r., w którym organ uznał potrzebę sporządzenia przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na zabezpieczeniu lewego brzegu rzeki (...) w miejscowości K. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z wyjaśnień organu I. instancji wynika, że w wydanym przez ten organ postanowieniu nie ujęto zagadnień związanych z obszarem specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 o nazwie ,,(...)", a także projektowanym specjalnym obszarem ochrony siedlisk "(...)", ponieważ raport o oddziaływaniu projektowanych robót zabezpieczających lewy brzeg rzeki (...) we wsi K. w zakresie wpływu na chronione siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt w granicach obszaru Natura 2000, został uzgodniony wcześniej przez Wojewodę (...) ( postanowienie z dnia (...)listopada 2006 r.). Ponadto w opinii organu tematyka sporządzonego raportu uwzględnia wyczerpująco przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów przedsięwzięcia na siedliska ptaków oraz inne, chronione z mocy Dyrektywy Siedliskowej siedliska przyrodnicze i gatunki innych niż ptaki zwierząt oraz rośliny, występujące w O. Nie było zatem konieczne wskazywanie w postanowieniu z dnia (...) lutego 2007 r. konkretnych obowiązków dotyczących opracowania zagadnień związanych z obszarem Natura 2000. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło ponadto, że treść późniejszego postanowienia Wojewody (...) z dnia (...) maja 2007 r., którym organ nałożył obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia i określił, że zakres raportu ma być zgodny z art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, a problematyka w odniesieniu do obszarów Natura 2000 powinna być przedstawiona w formie aneksu do raportu, wskazuje również na bezcelowość powtarzania przez Wójta Gminy D. w postanowieniu z dnia (...) lutego 2007 r. tych samych zapisów. Za wystarczające w ocenie organu odwoławczego należy uznać, iż odnośny przepis ( tj. art. 52 ust 1b ustawy Prawo ochrony środowiska) został powołany w podstawie prawnej tego postanowienia. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyło O. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I. instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącego Towarzystwa nie można zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartym w zaskarżonym postanowieniu, iż odnośnie zakresu raportu w sprawie wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na stan obszaru Natura 2000 wystarczające jest zasięgnięcie opinii Wojewody (...). W ocenie skarżącego wydanie takowej opinii nie zwalnia bowiem organu prowadzącego postępowanie środowiskowe, w tym również ustalającego zakres raportu, od powtórzenia w wydanym w tej kwestii postanowieniu zaleceń wcześniej uzyskanych w opinii innych organów - jeżeli tylko opinie te zostaną uznane za słuszne. Ponadto zdaniem O. w zaskarżonym postanowieniu miała miejsce niewłaściwa kolejność zdarzeń, która była bezpośrednią przyczyną wydania wadliwego postanowienia. Za niewłaściwe należy bowiem uznać, że najpierw do akt sprawy dołączono raport analizujący wpływ przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 " (...)", zaś dopiero potem właściwy organ ustalił w postanowieniu wiążący inwestora zakres raportu. W ocenie skarżącego przeczy to właściwej i logicznej kolejności podejmowania określonych czynności w postępowaniu środowiskowym. Nadto Towarzystwo uważa również za nienormalną sytuację, gdy dla jednego przedsięwzięcia z grupy opisanej w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska mają być wykonane faktycznie dwa i to niezależne od siebie raporty, a tylko jeden z tych raportów ma być opracowany na podstawie koniecznych wytycznych organu I. instancji, zawartych w postanowieniu tego organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto w opinii organu fakt, że przed wszczęciem postępowania w sprawie sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia raport ten został już sporządzony, nie ma znaczenia dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2008 r. jak również postanowienie Wójta Gminy D. z dnia (...) lutego 2007 r. zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a naruszenie to miało w ocenie Sądu wpływ na wynik sprawy. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż przedmiotowe przedsięwzięcie, polegające na zabezpieczeniu lewego brzegu rzeki (...) w miejscowości K., zaliczane jest do przedsięwzięć wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska jako mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których istnieje obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Stosownie do treści art. 51 ust. 2 cyt. ustawy obowiązek sporządzenia raportu dla przedsięwzięcia, o którym mowa m.in. w ust. 1 pkt 2 tej ustawy stwierdza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w drodze postanowienia, określając jednocześnie zakres tego raportu. Właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu, biorąc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, wielkość emisji, usytuowanie oraz rodzaj i skalę jego oddziaływania na środowisko ( ust. 8 pkt 2). Wprawdzie art. 52 ust. 1 i 1b ustawy Prawo ochrony środowiska zakreśla ogólne wymagania jakie spełniać ma raport jednak przepisy nakładają na właściwy organ obowiązek wydania konstytutywnego postanowienia, w którym zostaną zawarte wytyczne organu, wykraczające w ocenie Sądu poza zakres ogólnych wskazówek zawartych w tych przepisach. Skoro zatem postanowienie ma zawierać pewne wytyczne o charakterze konstytutywnym to brak wskazania w postanowieniu konkretnych obowiązków wobec inwestora zobowiązanego do sporządzenia raportu może uniemożliwiać dokonanie pełnej oceny, czy sporządzony raport wykonany jest prawidłowo, z uwzględnieniem szczególnych uwarunkowań związanych ze specyfiką określonego przedsięwzięcia jak i możliwymi oddziaływaniami na dobra objęte ochroną m. in. obszar Natura 2000. Należy bowiem mieć na uwadze, że z uwagi na położenie przedmiotowego przedsięwzięcia w obszarze Natura 2000 ,,(...)", zgodnie z treścią art. 52 ust. 1 lit. b sporządzony raport powinien również uwzględniać przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Samo przywołanie w orzeczeniu organu I. instancji wskazanego przepisu nie może być uznane za zawarcie skonkretyzowanych wytycznych dotyczących oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 ,, (...)". W niniejszej sprawie Wójt Gminy D. postanowieniem z dnia (...) lutego 2007 r. uznał potrzebę sporządzenia raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W postanowieniu tym organ pierwszej instancji nie wskazał jednak żadnych wytycznych dotyczących zakresu raportu w przedmiocie wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż za wystarczające dla właściwego sporządzenia raportu, uwzględniającego zagadnienia związane z obszarem specjalnej ochrony Natura 2000 należy uznać stanowisko Wojewody (...) wyrażone w postanowieniu z dnia (...) listopada 2006 r., a następnie w postanowieniu z dnia (...) maja 2007 r. Postanowienie z dnia (...) maja 2007 r., pomimo wadliwego sformułowania jego treści nie stanowiło o zobowiązaniu do sporządzenia raportu w określonym zakresie. Orzeczenie to stanowić mogło jedynie pewnego rodzaju wytyczne organu uzgadniającego dla organu prowadzącego postępowanie główne, nie mogło natomiast zastąpić, czy uzupełnić zapisów, które zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska powinny się znaleźć w postanowieniu wydanym przez Wójta Gminy D. w dniu (...) lutego 2007 r., wskazującym na zakres raportu. Wydanie w tym zakresie opinii nie zwalniało bowiem organu prowadzącego postępowanie środowiskowe od obowiązku uwzględnienia w wydanym w tej kwestii postanowieniu zaleceń wcześniej uzyskanych od innych organów. Brak wiążących ustaleń w postanowieniu odnośnie zagadnień związanych z obszarem Natura 2000 może utrudnić na właściwym etapie postępowania dokonanie pełnej oceny raportu w zakresie wymogów, jakie powinny względem inwestora zostać określone w przedmiotowym postanowieniu, a tym samym kontroli, czy sporządzony raport został opracowany prawidłowo. Bez znaczenia natomiast pozostaje kwestia, czy sporządzony już w niniejszej sprawie raport jest faktycznie kompletny i omawia wyczerpująco wszystkie zagadnienia związane z obszarem Natura 2000. Ocena tej kwestii byłaby przedwczesna na obecnym etapie postępowania. Nie uwzględnienie wymagań art. 52 ust. 1b w związku z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy, gdyż utrudni w dalszym etapie postępowania ocenę merytoryczną sporządzonego raportu. Stwierdzenie tego naruszenia musiało prowadzić do uchylenia przez Sąd postanowienia utrzymującego w mocy wadliwe rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Z uwagi na potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w znacznym zakresie, Sąd uchylił także postanowienie organu I. instancji. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.