IV SA/Wa 782/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-28
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marta Laskowska-Pietrzak, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe dotyczące wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem nakazującym eksmisję oraz postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania ziemi?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe dotyczące wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem nakazującym eksmisję oraz postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania ziemi, ponieważ brak jest związku przyczynowo-skutkowego między tymi postępowaniami, a rozstrzygnięcia sądów cywilnych nie wpływają na byt prawny aktu nadania ziemi.Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania ziemi z 1947 r. Wojewoda odmówił zawieszenia, wskazując, że toczące się postępowania sądowe o wznowienie postępowania i uzgodnienie treści księgi wieczystej nie mają wpływu na postępowanie administracyjne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Wojewody, argumentując brak związku przyczynowego między postępowaniami. A. M. złożył skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania ziemi oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu zażalenia A. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania ziemi nr [...] z dnia [...] grudnia 1947 r., wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską w W., na podstawie którego S. S. otrzymał w wyniku parcelacji majątku P. grunt o powierzchni 10,6527 ha, w części dotyczącej nadania działki gruntu zabudowanej budynkiem mieszkalnym "czworaki" - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Wnioskiem z dnia 14 maja 2009 r. zgłoszonym ustnie do protokołu A. M. wniósł o zawieszenie powyżej opisanego postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewoda [...] odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania, uzasadniając iż powołane przez wnioskodawcę postępowanie sądowe przez Sądem Okręgowym w P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2009 r., sygn.akt [...] oraz przed Sądem Rejonowym w W., sygn.akt [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie mają wpływu na przedmiotowe postępowanie.
Rozpatrując zażalenie A. M. po powyższe postanowienie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, powołując się na treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa wskazał, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym.
Tymczasem - zdaniem organu - rozstrzygnięcie postępowania o stwierdzenie nieważności aktu nadania ziemi nr [...] z dnia [...] grudnia 1947 r, wydanego przez Powiatową Komisję Ziemską w W., na podstawie którego S. S. otrzymał w wyniku parcelacji majątku P. grunt o powierzchni 10,6527 ha, w części dotyczącej nadania działki gruntu zabudowanej budynkiem mieszkalnym "czworaki", którego rozstrzygnięcie nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia postępowań toczących się przed sądami.
Postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w P. dotyczy bowiem wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn.akt [...], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W., sygn.akt [...], nakazujący eksmisję A. M. z lokalu znajdującego się w spornym budynku, zaś postępowanie przed Sądem Rejonowym w W., sygn. akt [...], toczy się o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Na okoliczność, czy akt nadania ziemi jest dotknięty wadami, o których mowa w art. 156 § 1 kpa nie wpłynął bowiem orzeczenia wydane w w/w postępowaniach przed sądami powszechnymi. Brak jest bowiem związku przyczynowego pomiędzy tymi postępowaniami.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. M. Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez błędną wykładnię, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że toczące się postępowania przed sądami powszechnymi będą miały wpływ na postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania ziemi.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wymienionej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w takim właśnie zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i to zarówno materialnego, jak i procesowego.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego (wstępnego) przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2001 r., sygn. akt I SA 2314/2000, publ. Lex Polonica). Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej, i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 127-128). Treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest zatem koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 1992 r., III SA 1041/92, publ. Lex Polonica).
W niniejszej sprawie uznać należy, iż rozstrzygnięcie przez sąd cywilny sprawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] stycznia 2009 r. (sygn.akt [...]), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W., (sygn.akt [...]), nakazującego eksmisję A. M. nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie administracyjnej o stwierdzenie nieważności aktu nadania ziemi. Rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem cywilnym, nie może mieć wpływu na wynik toczącego się postępowania administracyjnego w w/w sprawie. Zagadnienie wstępne musi bowiem wynikać ze związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dwoma postępowaniami, wynik jednego z postępowań musi mieć bezpośredni wpfyw na byt prawny orzeczenia administracyjnego lub sądowego, czyli muszą to być orzeczenia wzajemnie od siebie zależne. Rozstrzygnięcie sądu cywilnego stanowi zagadnienie wstępne dla sprawy administracyjnej, gdyby w skutkach swych mogło ono powodować konsekwencje określone w art. 145 § 1 pkt 7 kpa, taka zależność jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Podsumowując Sąd - w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - stanął na stanowisku, iż w postępowaniu administracyjnym podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa. W konsekwencji - zgodnie z zasadą przekonania unormowaną w art. 11 kpa dokonano uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowiska zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło