IV SA/Wa 783/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 roku nr [...]; 2. uchyla czynność materialno-techniczną z dnia [...] listopada 2010 roku o zameldowaniu Z. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W.; 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 12 października 2010 r. Z. M. złożyła wniosek o zameldowanie jej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Z. M. złożyła także kopię decyzji o przydziale przedmiotowego lokalu na rzecz A. i A. B. oraz kopię swojego zgłoszenia pobytu stałego, na którym widnieją podpisy A. i A. B. potwierdzające jej przebywanie w lokalu. W dniu 20 października 2010 r. Prezydent W. wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] listopada 2010 r. Prezydent W. w drodze czynności materialno - technicznej zameldował Z. M. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu oraz - w tym samym dniu - decyzją orzekł o umorzeniu postępowania z uwagi na dokonanie zameldowania wnioskodawczyni w drodze czynności materialno - technicznej. W decyzji wskazano, że A. B. i A. B. - jako kwaterunkowi najemcy lokalu - potwierdzili zamieszkiwanie w nim Z. M., który to fakt został stwierdzony także w drodze kontroli meldunkowej dokonanej w dniu 26 listopada 2010 r. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. wydaną na skutek odwołania J. M. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, że J. M. nie wypowiedział umowy najmu A. B., stąd mogła ona potwierdzić pobyt Z. M. w przedmiotowym lokalu. Wobec wykonania obowiązku zameldowania się w miejscu pobytu stałego przez złożenie przez Z. M. prawidłowo wypełnionego druku "Zgłoszenia pobytu stałego" dalsze prowadzenie postępowania w sprawie zameldowania stało się bezprzedmiotowe. J. M. wniósł skargę na powyższą decyzję podnosząc, że umorzenie postępowania nastąpiło z naruszeniem prawa, ponieważ jeżeli toczy się postępowanie w przedmiocie zameldowania nie jest możliwe zameldowanie wnioskodawczyni poza czynnościami dokonywanymi w toku postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższej regulacji wynika, iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego jest dokonywana według kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, przy czym sąd administracyjny w granicach danej sprawy bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, choćby nie były one podniesione w skardze. Stosownie do art. 135 p. p. s. a. sąd stosuje przewidziane przez p. p. s. a. środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził naruszenie prawa skutkujące koniecznością uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., ale także utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r., jak również czynności materia Ino - technicznej Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r. zameldowania na pobyt stały Z. M. w przedmiotowym lokalu. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Natomiast stosownie do art. 47 ust. 2 ustawy jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Powyższa regulacja ustanawia więc zasadę, że zameldowanie jest dokonywane w drodze czynności materialno - technicznej, polegającej na rejestracji danej osoby pod wskazanym adresem. Natomiast w przypadku powzięcia przez organ jakichkolwiek wątpliwości w zakresie danych objętych zgłoszeniem winien on rozstrzygnąć kwestię zameldowania w drodze decyzji administracyjnej poprzedzonej przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r., III AZP 6/91, OSNC 1992/4/51). Należy przy tym zwrócić uwagę na odmienną strukturę postępowań określonych w art. 47 ust. 1 oraz art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Przedmiotem obu tych postępowań jest zameldowanie wnioskodawcy. Jednakże o ile w strukturze prostego postępowania rejestracyjnego właściwy organ, niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia, czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych, o tyle zupełnie inne zadanie ma organ decydujący w sprawie zameldowania w postępowaniu administracyjnym. Istotą tego postępowania jest rozstrzyganie według reguł ogólnego postępowania administracyjnego o tym, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania, a nie badanie, czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2002 r., III RN 139/01, OSNP 2003/15/347). Prowadzone w trybie art. 47 ust. 2 ustawy postępowanie w przedmiocie zameldowania Z. M. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu zostało wszczęte na jej wniosek złożony w dniu 12 października 2010 r. Następnie, w trakcie tego postępowania, Prezydent W. w dniu [...] listopada 2010 r. dokonał czynności materialno - technicznej zameldowania Z. M. na pobyt stały w tym lokalu, uwzględniając potwierdzenie przebywania jej pod wskazanym adresem przez A. B. Tego samego dnia decyzją umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Z. M. stwierdzając, że wobec dokonania zameldowania, postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe w świetle wyżej powołanej regulacji zawartej w art. 47 ustawy. Postępowanie rejestracyjne na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy ogranicza się do oceny zgłoszenia meldunkowego pod względem formalnym w zakresie jego zgodności z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 grudnia 2010 r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania oraz prowadzenia ewidencji ludności i ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych (Dz. U. nr 257, poz. 1743). Zgłoszenie powinno być dokonane na formularzu "Zgłoszenie pobytu stałego" i zawierać dane, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy. Natomiast w razie, gdy wyłonią się wątpliwości dotyczące danych zawartych w zgłoszeniu właściwy organ na mocy art. 47 ust. 2 ustawy jest zobowiązany do przeprowadzenia właściwego postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Skoro zatem w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji powziął wątpliwości co do danych objętych złożonym przez Z. M. zgłoszeniem pobytu stałego, to właściwym było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w którym badaniu podlega nie formularz zgłoszenia pobytu stałego, w tym potwierdzenie pobytu przez uprawnionego do zajmowania lokalu, lecz faktyczne przebywanie osoby zainteresowanej pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu, a więc materialnoprawne przesłanki zameldowania na pobyt stały określone w art. 6 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy. Postępowanie to, w zależności od jego wyników winno się zakończyć decyzją o zameldowaniu bądź odmowie zameldowania pod wskazanym adresem. Stwierdzenie przesłanek do zameldowania stanowi podstawę do wydania decyzji o zameldowaniu (art. 47 ust. 2 ustawy), a nie do dokonania zameldowania w drodze czynności materialno - technicznej (art. 47 ust. 1 ustawy), stąd dokonanie w niniejszej sprawie czynności materialno - technicznej zameldowania na tym etapie postępowania należy ocenić jako niedopuszczalne. Nie sposób również uznać, że owo zameldowanie mogło zostać dokonane w odrębnym postępowaniu rejestracyjnym. Wobec zawisłości sprawy zainicjowanej wnioskiem Z. M. z dnia 12 października 2010 r. dokonanie czynności materialno - technicznej zameldowania poza tym postępowaniem było wadliwe. W konsekwencji brak było również podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie zameldowania z powołaniem się na jego bezprzedmiotowość spowodowaną tym, że cel postępowania w niniejszej sprawie został osiągnięty przez dokonanie czynności materialno - technicznej. Powyższe oznacza, że czynność materialno - techniczna zameldowania Z. M. z dnia [...] listopada 2010 r. została dokonana z naruszeniem art. 47 ust. 1 i 2 ustawy, a zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. zostały wydane naruszeniem art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", stanowiącego podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe. Konsekwencją błędnego przyjęcia istnienia podstaw do umorzenia postępowania było bezzasadne odstąpienie od wyjaśnienia okoliczności sprawy istotnych z punktu widzenia przesłanek zameldowania określonych w art. 6 ust. 1 w powiązaniu z art. 10 ust. 1 ustawy, niezbędnych dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy. Powyższe stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k. p. a., w świetle których organ administracji winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a wyniki tak przeprowadzonego postępowania powinny znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Wobec stwierdzonych naruszeń art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 105 § z k. p. a. oraz art. 47 ust. 1 i 2 ustawy w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r., a także czynność materialno - techniczną Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r., wobec czego orzeczono jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w związku z art. 135 p. p. s. a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152 p. p. s. a.