IV SA/Wa 784/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał,, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2005 r.; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz O. z siedzibą w G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., swoje rozstrzygniecie (określone mianem postanowienia), z dnia [...] sierpnia 2006 r., którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Ministra Środowiska decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na składowanie kruszywa w międzywału rzeki W.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia toczyło się w związku z wnioskiem O.. W ocenie organu wskazane przez Towarzystwo okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. W szczególności, nie można uznać aby przywoływana we wniosku decyzja w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z dna rzeki wydana w myśl art. 122 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.),w brzmieniu na dzień wydania pozwolenia, mogła być uznana za zagadnienie wstępne, w odniesieniu do kwestii rozstrzyganych pozwoleniem wodnoprawnym wydanym na zasadzie art. 122 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo wodne, nawet gdy uprawnienie do poboru i składowania dotyczy tego samego podmiotu ([...] Sp. z o.o.) i obie czynności miałoby być wykonywane w pobliżu. W skardze na decyzję Ministra O. podniosło, iż organ administracji błędnie odmówił uznania, iż wskazywane we wniosku okoliczność stanowiły zagadnienie wstępne. W ocenie Towarzystwa uchylenie decyzji w przedmiocie pozwolenia na pobór piasku stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej pozwoleniem na składowanie kruszywa (przywołano przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 7 i 8 K.p.a.). Podniesiono także, iż wydając zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy poprzedzające je postanowienie, rażąco naruszono treść art. 149 § 3 K.p.a. Towarzystwo wniosło o zwrot kosztów postępowania w wysokości 215 zł (koszt wpisu oraz wyciągu z KRS). W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy pełnomocnik O. wskazał dodatkowo, iż w sprawie nie wydano postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania oceniając od razu kwestie merytoryczne, w czym skarżące Towarzystwo upatruje naruszenie swojego prawa do brania czynnego udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zostało zainicjowane wnioskiem O. z dnia 9 czerwca 2005 r. We wniosku tym wskazano, iż w ocenie Towarzystwo, uchylenie decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z dna rzeki stanowi zagadnienie wstępne dla orzekania w przedmiocie zgody na składowanie kruszywa w międzywalu. Wobec uchylenia decyzji w przedmiocie pozwolenia na pobór piasku Towarzystwo zażądało wznowienia postępowania w przedmiocie zgody na składowanie dokonywane przez ten sam podmiot, w pobliżu miejsca poboru, przywołując treść art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W świetle regulacji K.p.a. postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania przeprowadzane jest w dwu etapach. W pierwszym z nich, badana jest dopuszczalność wznowienia postępowania, przy czym kończy się ono orzeczeniem w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) bądź decyzją o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.), natomiast w drugim etapie dopiero może być oceniane, czy w sprawie zachodzą przyczyny wznowienia postępowania (art. 149 § 2 K.p.a.) oraz, o ile przyczyn takie zachodzą, czy konkretne orzeczenie musi być zmienione bądź uchylone, co znajduje wyraz w odrębnym orzeczeniu (art. 151 K.p.a.). Przesłankami odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania może być m.in. ustalenie, iż wnioskuje o to podmiot nie mający legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, uchybienie terminowi wynikającemu z art. 148 lub 145a § 2 K.p.a., czy nie powołanie we wniosku przyczyn wznowienia wskazanych w art. 145 §. 1 lub 145a § 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ orzekający, wydając decyzje w przedmiocie dopuszczalności wszczęcia postępowania (odmawiając jego wszczęcia) odwołał się do okoliczności istotnych dopiero na kolejnym jego etapie. Minister ocenił bowiem w istocie, czy zachodzi przesłanka wznowienia postępowania przywoływana przez stronę (czy określona decyzja stanowiła zagadnienie wstępne), co, jak wskazano, może nastąpić dopiero na etapie późniejszym, po przesądzeniu, iż prowadzenie postępowania w związku z wnioskiem O. jest w ogóle dopuszczalne. Nie rozważenie w ramach postępowania administracyjnego okoliczności, czy wznowienie postępowania było dopuszczalne, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie zależnie, czy stanowiłoby ono pozytywne postanowienie w tym przedmiocie czy negatywną decyzję (art. 107 §. 3 i art. 126 K.p.a.), stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik spawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), gdyż ewentualne prowadzenie postępowania w przedmiocie wznowienia, wobec przeszkód do jego wszczęcia byłoby niedopuszczalne. Stwierdzenie takiego naruszenia obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uchylając zaskarżoną decyzje Sąd miał na względnie treść art. 134 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz fakt, iż nie można wykluczyć pogorszenia sytuacji procesowej strony skarżącej, skoro organ ma ocenić dopuszczalność wznowienia postępowania na wniosek O., czego wcześniej nie zrobił. Uwzględniając jednak, iż samo Towarztstwo w naruszeniu przez organ procedury dopatruje się pogorszenia swojej sytuacji procesowej (w kontekście możliwości prezentacji swoich racji), co podniósł jego pełnomocnik na rozprawie oraz fakt, iż zakaz wynikający z art. 134 dotyczy wyłącznie sytuacji orzekania na niekorzyść Skarżącego nie zaś jedynie potencjalnej możliwości pogorszenia jego sytuacji, Sąd uznał, iż wskazana regulacja nie stoi na przeszkodzie do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do innych zarzutów skargi należy stwierdzić, iż sam zarzut utrzymania w mocy zaskarżoną decyzją postanowienia z dnia [...] sierpnia 2005 r., wydanego istotnie z obrazą art. 149 § 3 K.p.a. nie jest trafny. Bowiem w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania orzeka się w drodze decyzji. Mylne nazwanie wydanego orzeczenia mianem postanowienia nie zmienia jego charakteru. W rozpoznawanej sprawie samo błędne nazwanie orzeczenia nie miało negatywnych skutków dla strony, zważywszy nawet na to, iż wskazując przysługujące środki odwoławcze przywołano jednocześnie właściwy - 14 dniowy - termin (termin wniesienia wniosku o powtórne rozpatrzenie sprawy co do decyzji, nie zaś postanowień). Z uwagi na fakt chylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności braku orzeczenia w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania, poza oceną Sądu pozostaje na tym etapie kwestia, czy przywołane we wniosku O. okoliczności mogą faktycznie stanowić przyczynę wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 K.p.a. Orzekanie w tym zakresie byłoby przedwczesne. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie uwzględniono wniosku O. w zakresie, w jakim wnoszono o zwrot kosztów wykraczających ponad normatywnie określone, jako niezbędne do dochodzenia roszczeń, jakimi są koszty opłat sądowych i przejazdu (art. 205 § 1 wskazanej ustawy). Rozpatrując ponownie sprawę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej rozpatrzy wniosek O. w przedmiocie wznowienia postępowania, uwzględniając wskazówki, zawarte w niniejszym wyroku.