IV SA/Wa 784/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2017 r., znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2014 r., znak [...], orzekające o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r., znak [...], w części dotyczącej przekazania Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie W., gm. B. Postanowienie to zostało wydane na skutek złożenia przez M. O. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w następującym stanie faktycznym i prawnym. M. O. wystąpił o cofnięcie (uchylenie) decyzji z dnia [...] maja 1993 r., nr [...], wydanej przez Wojewodę [...] w przedmiocie przekazania działki rolnej o nr [...], położonej we wsi W., gm. B., do zasobu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Następnie M. O. sprecyzował, że jego wniosek dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r., nr [...], w części dotyczącej przekazania do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie W., gm. B. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania dokumentów potwierdzających, że w dniu wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r., nr [...], działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiła własność M. O. (ojca wnioskodawcy). Z treści wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 1993 r. wynika bowiem, że omawiana działka stanowiła własność Państwowego Funduszu Ziemi. Natomiast z treści aktu nadania ziemi nr [...] z dnia [...] lipca 1960 r. wynika, że M. O. nadano "grunt o pow. [...]", bez bliższego oznaczenia o jaką nieruchomość chodzi. Pomimo wezwania M. O. nie dostarczył żądanych dokumentów w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na brak wykazania przez M. O. interesu prawnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. Rozpatrując sprawę ponownie Minister wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] maja 1993 r., wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464, ze zm.), Wojewoda [...] przekazał Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi położone w obrębie W., o łącznej pow. [...] ha, w tym działkę nr [...] o pow. [...] ha. M. O. twierdzi, że działka nr [...] o pow. [...] ha jest tożsama z "działką" nr [...] o pow. [...] ha, położoną we wsi W., gromada B., którą aktem nadania ziemi nr [...] z dnia [...] lipca 1960 r., Powiatowa Komisja Ziemska w G. nadała jego ojcu – M. O. Z pisma Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. wynika jednak, że aktem nadania nr [...] z dnia [...] lipca 1960 r. – wbrew twierdzeniom M. O. – nie została nadana działka nr [...], tylko gospodarstwo nr [...] o pow. [...] ha składające się z działek ewidencyjnych: nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Działki nr [...] i [...] nie były przedmiotem decyzji z dnia [...] maja 1993 r. Z pisma tego wynika ponadto, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha stanowiła własność Skarbu Państwa i nie była wydzielona z gospodarstwa rolnego należącego do M. O. Minister podkreślił, że również sam zainteresowany (pomimo wezwania) nie nadesłał żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że w dniu wydania decyzji z dnia [...] maja 1993 r., działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiła własność jego (lub jego poprzedników prawnych), a nie Skarbu Państwa. W tej sytuacji Minister uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia, że M. O. ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r., w części dotyczącej przekazania Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działki nr [...] o pow. [...] ha. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. O., wskazując iż jego ojciec – M. O. posiadał gospodarstwo rolne w W., gmina B., oznaczone numerem [...], na działkach [...]. Powiatowa Komisja Ziemska w G. Aktem Nadania nr [...] nadała na własność M. O. działkę nr [...] oraz grunty o powierzchni [...] ha bez bliższego określenia numeracji działek, których powierzchnia dotyczy. Skarżący zwrócił uwagę aby nie mylić działki z numerem gospodarstwa. Nadto, zdaniem Skarżącego działka nr [...] stanowiła w oparciu o ten akt własność M. O. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a w konsekwencji skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2017 r., poz. 1257, dalej "k.p.a.") postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku wpływu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ zobligowany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy wniosek w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tj. od osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. O tym czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale to, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby, jako "interes prawny" w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Legitymację do żądania wszczęcia takiego jak przedmiotowe postępowanie ma, bowiem każdy, kto ma interes prawny w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego, a więc jest podmiotem, którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Nie pozostawia wątpliwości fakt, że w każdej sprawie kwestię legitymacji procesowej należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając na pytanie, jakiego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. orzekającej o przekazaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działki nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w obrębie W., gmina B. Swój interes prawny do występowania w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności ww. decyzji Skarżący wywodzi z faktu, że jest spadkobiercą M. O., któremu aktem nadania ziemi nadano na własność działkę ewid. nr [...]. Wskazać jednak należy, że w aktach sprawy brak jest dokumentów przemawiających za uznaniem twierdzeń Skarżącego za uzasadnione. Po pierwsze bowiem, jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, akt nadania ziemi z dnia [...] lipca 1960 r., nr [...], wskazuje jedynie na okoliczność nadania M. O. gruntu o powierzchni [...] ha. Nie wskazuje on jednak jaką konkretnie nieruchomość, stanowiącą jaką działkę ewidencyjną, nim przekazano. Pamiętać tymczasem należy, że przywoływany akt nadania ziemi został wydany w oparciu przepisy dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem (Dz. U z 1946, Nr. 49, poz. 279). Z treści tego dekretu wynika, że jego celem było nadawanie osobom osiedlającym się na obszarze Ziem Odzyskanych gospodarstw rolnych. Tym samym akt nadania nie mógł dotyczyć działki ewidencyjnej, ale gospodarstwa. W myśl art. 5 ust. 1 ww. dekretu w celu poświadczenia własności gospodarstwa rolnego i jego przynależności powiatowa komisja ziemska wydaje z urzędu akty nadania, które zawierają określenie osób uprawnionych oraz powierzchni gruntów i innych składników gospodarstwa rolnego. Wydawanie tych aktów jest zadaniem z zakresu administracji rządowej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, zawarte w akcie sformułowanie, iż "(...) nadaje (...) gospodarstwo – działkę Nr [...] we wsi W. (...) obejmujące grunty (...) [...] ha (...)", dotyczy w istocie gospodarstwa rolnego o numerze [...], a nie działki ewidencyjnej nr [...]. Oczywiście w skład tych nadawanych w oparciu o ww. dekret gospodarstw rolnych wchodziły poszczególne działki ewidencyjne. Jak słusznie jednak wskazał Skarżący, nie należy mylić numeru gospodarstwa z numerem działki. Z orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa (działki), wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G., Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1960 r. wynika, iż ogólny szacunek gospodarstwa wynosi [...] kwintali żyta oraz że w skład gospodarstwa wchodzą działki o numerach ewid. [...] i [...] (k. 81 verte akt administracyjnych). To samo wynika z postanowienia Sądu Powiatowego w G. o założeniu księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...] grudnia 1960 r. (k. 80 akt administracyjnych). Wiarygodność tego dokumentu nie została w żaden sposób podważona. Powyższe potwierdza nadto pismo Starosty G. z dnia [...] listopada 2015 r. (k. 83 akt administracyjnych), w którym organ stwierdził, że aktem nadania nr [...] z dnia [...] lipca 1960 r. nie została nadana działka nr [...], tylko gospodarstwo nr [...] o pow. [...] ha składające się z działek ewidencyjnych: nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Z pisma tego wynika ponadto, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha stanowiła własność Skarbu Państwa i nie była wydzielona z gospodarstwa rolnego należącego do M. O. Powyższe zdaniem Sądu również zasługuje na wiarę, po pierwsze dlatego że zasadą jest domniemanie legalności działania organów administracji, po drugie również dlatego, że łączna powierzchnia działek [...] i [...] równa jest powierzchni gospodarstwa nadanego M. O. aktem z 1960 r. Skarżący nie przedstawił dokumentów podważających twierdzenia zawarte w wyżej omówionym piśmie Starosty G. ani podważających informacje i wnioski wynikające ze znajdujących się w aktach dokumentów, wskazanych powyżej. Skarżący jedynie odmiennie ocenia okoliczności wynikające z aktu nadania ziemi, jednak nie wskazuje podstawy prawnej swoich twierdzeń. Mając na uwadze zarówno treść dekretu z 1951r., jak i treść wszystkich wymienionych powyżej dokumentów oraz nie wykazanie (pomimo wezwania) przez Skarżącego zasadności jego twierdzenia co do przekazania jego ojcu aktem nadania ziemi z 1960 r. własności działki nr [...], Sąd za uprawnione uznał twierdzenia organu, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, aby była właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działek objętych decyzją z 1993 r. Ponieważ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi trafnie ocenił już na etapie wstępnym tj. w momencie wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r., znak [...], iż podmiotowi wnioskującemu nie przysługuje przymiot strony postępowania, to prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w oparciu o przepis art. 61a § 1 k.p.a. Konkludując zatem stwierdzić należy, że organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktyczno-prawnego sprawy, a podjęte przez nie rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Z tych względów skarga M. O. jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu jeśli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie kończące postępowanie.