IV SA/Wa 784/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z prac dorywczych w kwocie około 2000 zł miesięcznie i deklaruje ponoszenie kosztów alimentacyjnych w tej samej wysokości, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, które wynoszą 100 zł wpisu sądowego i ewentualnie 100 zł opłaty od wniosku o uzasadnienie. Jego miesięczne dochody z prac dorywczych wynoszą około 2000 zł, a zadeklarowane alimenty na dzieci, zgodnie z wyrokiem sądu, wynoszą łącznie 1800 zł miesięcznie. Ponadto, wnioskodawca nie przedstawił dowodów na faktyczne ponoszenie tych alimentów. W związku z tym, nie można uznać, że konieczność poniesienia tych niewielkich kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe. Natomiast, ze względu na wysokość minimalnych stawek za czynności adwokackie (480 zł), które stanowią znaczną część jego miesięcznych dochodów, przyznano mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Wnioskodawca P. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z prac dorywczych w kwocie ok. 2000 zł miesięcznie, a całość tej kwoty pochłaniają alimenty na dzieci. W toku postępowania wyjaśniono, że wysokość alimentów została ustalona na 600 zł na trzy córki miesięcznie, a wnioskodawca nie przedstawił dowodów na ich faktyczne ponoszenie. Wnioskodawca mieszka u brata i dokłada się do opłat za media. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został przyznany.Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania P. A. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznano P. A. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1. odmówić przyznania P. A. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać P. A. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
We wniosku z dnia 26 marca 2017 r. P. A. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania.
We wniosku wskazał, ze jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 20 h, lasu o pow. 3 ha, w gospodarstwie znajduje się 35 sztuk bydła, znajdują się ciągniki i inne maszyny rolnicze. Wskazał, że utrzymuje się prac dorywczych, za które otrzymuje wynagrodzenie ok. 2000 zł miesięcznie. Podał, że całość tej kwoty pochłaniają alimenty na dzieci.
W piśmie z dnia 12 kwietnia 2018 r. wezwano Wnioskodawcę do wyjaśnienia, czy była żona – H. A. faktycznie z nim zamieszkuje. Wyjaśniono przy tym, że w pkt 6 formularza o przyznanie prawa pomocy należy wskazać osoby faktycznie pozostające z Wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący zadeklarował, że są to jego była żona oraz trzy córki. Natomiast w skardze P. A. wskazał, że aktualnie przebywa u brata.
Wezwano ponadto do wyjaśnienia, czyją własnością jest gospodarstwo rolne o pow. 20 ha oraz kto je aktualnie uprawia, czyją własnością są maszyny rolnicze wskazane w pkt 7.3 wniosku (3 ciągniki rolnicze, belarka, owijarka, przyczepa do kiszonki, rozrzutnik itp.), kto aktualnie prowadzi chów 35 sztuk bydła opasowego i kto otrzymuje środki pieniężne ze sprzedaży tego bydła (skarżący, czy jego była żona), czy w związku z aktualnym zamieszkiwaniem u brata ponosi z tego tytułu jakieś koszty, wreszcie czy w dniu 1 kwietnia 2018 r. (jak deklarował) powrócił do swojego miejsca zameldowania.
Jednocześnie wezwano Wnioskodawcę do nadesłania:
a) wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
b) kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego/podatku leśnego za 2018 rok;
c) kopii dokumentów wskazujących wysokość stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, oraz gospodarstwie rolnym,
d) oświadczenia, czy kto pobiera dopłaty bezpośrednie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (skarżący czy jego była żona) lub korzysta z innych form pomocy udzielanych przez Agencję, jeśli tak to jakich oraz w jakiej wysokości,
e) oświadczenia z tytułu jakich prac dorywczych otrzymuje wynagrodzenie.
Na wykonanie wezwania i nadesłanie żądanych dokumentów i oświadczeń wyznaczono termin 14 dni.
W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący wyjaśnił, że od kwietnia 2016 r. nie zamieszkuje z rodziną, ponieważ był zmuszony wyprowadzić się z tego domu na okres 2 lat. Obecnie przebywa u swojego brata. Gospodarstwo rolne jest własnością jego żony, to ona je uprawia i czerpie z niego wszelkie korzyści. Skarżący wskazał, że utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych i posiada zobowiązania alimentacyjne na dzieci. Przebywając u brata dokłada się do opłat za media. Nadesłał również raport z obrotów na koncie bankowym za okres 1 lity – 26 kwietnia 2018 r., z którego wynika, że nie przeprowadzono na nim żadnych transakcji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z przedłożonych dokumentów oraz informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie można było przyjąć, że korzystając z gościnności brata pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Utrzymuje się z prac dorywczych w kwocie 2000 zł miesięcznie. Podał, że płaci alimenty w wysokości 2000 zł oraz dokłada się bratu do opłat za media.
Z akt sprawy wynika jednak, że wysokość alimentów na dzieci został ustalona na poziomie po 600 zł na trzy córki (wyrok Sądu Okręgowe w [...] z dnia [...] marca 2017 r., sygn.. [...]). Skarżący nie przedstawił również żadnych dokumentów, że alimenty te w rzeczywistości płaci. Wysokość otrzymywanych przez niego środków została oszacowana jedynie na podstawie złożonego przez niego, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia.
W ocenie Referendarza nie można zatem przyjąć, że konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego, na które składa się wpis sądowy (w tego typu sprawach wynosi 100 zł) i ewentualna opłata od wniosku o sporządzenie uzasadnienia (100 zł) przekracza możliwości płatnicze Skarżącego. Nie wykazał on, że ponosi inne konieczne wydatki, mieszka u brata, dlatego należało orzec jak w pkt 1 sentencji.
Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji.
Zasługuje natomiast na uwzględnienie wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Jak już wyżej wskazano, Skarżący dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości ok. 2000 zł miesięcznie. Zgodnie natomiast z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi 480 zł. Przedstawiona powyżej sytuacja majątkowa Skarżącego pozwala na przyjęcie, że nie jest on w stanie wygospodarować choćby minimalnej stawki na sfinansowanie udziału profesjonalnego pełnomocnika w niniejszym postępowaniu. Stanowiłaby ona niemal ¼ osiąganą przez niego dochodów.
Warunkiem uzyskania pomocy prawnej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest również oświadczenie, że wnioskodawca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Z akt sprawy nie wynika, by Skarżący pozostawał w takim stosunku prawnym z pełnomocnikiem.
Stwierdzić zatem należy, że zostały spełnione ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa należało orzec jak w pkt 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło