IV SA/Wa 786/05
WyrokWSA w Warszawie2005-06-07
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, w sytuacji gdy opuszczenie to nastąpiło pod przymusem, stanowi podstawę do wymeldowania decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania stanowi przesłankę do wymeldowania decyzją administracyjną, jeśli opuszczenie to miało charakter dobrowolny. W przypadku, gdy strona podjęła kroki prawne (np. zawarła ugodę lub wszczęła postępowanie karne) w celu ochrony swoich praw do lokalu, ale nie doprowadziła do ich skutecznego wykonania (np. nie wszczęła egzekucji komorniczej ugody lub cofnęła zawiadomienie o przestępstwie), a także nie wykazała, że opuszczenie lokalu nastąpiło pod przymusem, należy uznać, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny.Stan faktyczny
Skarżąca A. T. została wymeldowana z pobytu stałego decyzją Prezydenta W., a następnie decyzją Wojewody. Organ ustalił, że skarżąca opuściła lokal, który stanowi własność jej byłego męża, i nie zamieszkuje w nim od 1998 r. Skarżąca twierdziła, że opuściła lokal pod przymusem męża i podjęła kroki prawne w celu przywrócenia posiadania, jednakże nie doprowadziła do skutecznego wykonania ugody ani nie kontynuowała postępowania karnego. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów KPA i pominięcie dowodów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - skargę oddala -
Decyzją z dn. [...].12.2003 r. Prezydent W. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych i art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu A. T. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowy budynek stanowi własność byłego męża A. T., na którego wniosek wszczęto postępowanie o wymeldowanie. Organ ustalił, że A. T. nie mieszka przy ul. [...] od stycznia 1998 r. Została wyrzucona przez byłego męża, wystąpiła do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Postępowanie zakończyło się zawarciem ugody, na mocy której Z. T. zobowiązał się przywrócić żonie posiadanie lokalu. Zainteresowana nie wykonała ugody uzasadniając to groźbami kierowanymi przez męża, złożone zaś w organach ścigania doniesienie o popełnieniu przez Z. T. przestępstwa cofnęła. Jedyną istotną okolicznością badaną w postępowaniu jest opuszczenie miejsca pobytu przez stronę, co w niniejszej sprawie nastąpiło (art. 9 ust.2 wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dn. 27.05.2002 r. uznany został za niezgodny z Konstytucją RP).
Wskutek odwołania wniesionego przez A. T. Wojewoda [...] decyzją z dn. [...].02.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dn. 27.05.2002 r. orzekającego o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym przepisie tj. opuszczenie miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania.
Organ drugiej instancji powtórzył ustalenia dotyczące faktów poczynione przez Prezydenta W. i stwierdzono, A. T. pomimo, iż podjęła kroki prawne celem ponownego zamieszkania w lokalu, to faktycznie w nim nie zamieszkała. Zrezygnowała również z dochodzenia na drodze karnej orzeczenia stwierdzającego zmuszanie do opuszczania lokalu.
W skardze do sądu administracyjnego A. T. zarzuciła decyzji Wojewody [...] naruszenie art. 7, 77 kpa poprzez nie rozważenie materiału dowodowego i pominięcie istnienia ugody zobowiązującej pozwanego do przywrócenia naruszonego posiadania. Pozwany nie wykonał nałożonego przez Sąd obowiązku. Skarżąca twierdzi, iż miejscem gdzie koncentruje się jej życie jest lokal przy ul. [...]. Jej nieobecność w tym domu wynika z przyczyn niezależnych. Nadal zamieszkują tam jej dzieci.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do art. 1 ustawy z dn. 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest realizowana pod względem zgodności z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż kontrolowana decyzja Wojewody [...] jest prawidłowa.
Trafnie organy obydwu instancji przyjęły, iż w związku z uznaniem przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dn. 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP, do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego niezbędne jest spełnienie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu bez dokonania obowiązku wymeldowania. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż przez "opuszczenie miejsca pobytu stałego" w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego.
Zadaniem organów było zatem ustalenie i w tym celu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, czy A. T. opuściła dom przy ul. [...] w W. dobrowolnie, czy też działała pod przymusem. Jeżeli zaś działała pod przymusem - czy podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw do przebywania w lokalu. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe przez organ I instancji, jak również ponowna analiza zebranego materiału przez organ II instancji nie budzi wątpliwości. Uzasadnienie decyzji również odpowiada wymogom zawartym w art. 107 § 3 kpa. Organy ustaliły, iż została zawarta między zainteresowaną, a jej mężem ugoda w sprawie cywilnej o przywrócenie naruszonego posiadania. Na jej mocy Z. T. zobowiązał się przywrócić żonie posiadanie lokalu nr [...] przy ul. [...] w ten sposób, iż zdemontuje wewnętrzny zamek w drzwiach uniemożliwiający skarżącej dostęp do lokalu. Bezspornie zatem skarżąca podjęła kroki celem ochrony swych praw, nie został jednak w sprawie wydany wyrok, który bezspornie ustalałby, czy w istocie A. T. została pozbawiona przez męża posiadania. Strony zawarły jedynie ugodę, która co do zasady stanowi tytuł do wprowadzenia uprawnionej w posiadanie lokalu, jednakże nie przesądza, iż w istocie naruszenie posiadania nastąpiło. Ugoda bowiem polega na tym, iż strony czynią sobie wzajemne ustępstwa celem zakończenia trwającego między nimi sporu. Ponadto skarżąca nie wykazała, iż podjęła czynności celem wykonania tej ugody, a zatem wprowadzenia jej w posiadanie lokalu. Nie skierowała bowiem tytułu wykonawczego do egzekucji komorniczej, a zatem nie podjęła wszystkich działań wskazujących, iż opuszczenie przez nią lokalu nie miało charakteru dobrowolnego. Również postępowanie karne, które mogłoby wykazać, iż działania skarżącej wskazują, iż opuszczenie mieszkania zostało dokonane pod przymusem, nie zostało zakończone wobec cofnięcia przez nią zawiadomienia o przestępstwie. Skarżąca natomiast nie podjęła innych kroków, które mogłyby wykazać, iż została zmuszona do opuszczenia przedmiotowego lokalu.
W konsekwencji prawidłowo organy uznały, iż A. T. opuściła lokal, nie dokonując wymeldowania, co stanowi przesłankę do zastosowania art. 15 ust. 2 powoływanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło