IV SA/Wa 786/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. R. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji V. R. (dalej: "skarżąca") pismem z dnia 3 lutego 2015 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. W powyższej skardze skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że skutkiem niewykonania zaskarżonej decyzji jest zobowiązanie z mocy samego prawa do opuszczenia terytorium RP. Niewykonanie tego obowiązku pozwala organom na wydanie decyzji zobowiązującej do powrotu. Wykonanie zaś decyzji zobowiązującej do powrotu mogłoby nastąpić przed skontrolowaniem przez Sąd decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu. Zdaniem skarżącej niewstrzymanie zaskarżonej decyzji może sprowadzić na nią bezpośrednie niebezpieczeństwo w kraju pochodzenia ([...]) poprzez represje odpowiadające prześladowaniu, poważnej krzywdzie albo nieludzkiemu bądź poniżającemu traktowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwaną dalej P.p.s.a) Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy ustawy. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Ochrona tymczasowa stanowi pewnego rodzaju zabezpieczenie przed skutkami wynikającymi z władczej formy działania organów administracji publicznej (w tym przypadku decyzji administracyjnej). Wobec tego, to akt którego żądania wstrzymania żąda strona, musi zawierać takie rozstrzygnięcie, które może powodować dla strony konsekwencje opisane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja orzeka o odmowie nadania statusu uchodźcy, jak i udzielenia ochrony uzupełniającej. Wprawdzie cudzoziemiec, któremu odmówiono nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja w powyższym przedmiocie stała się ostateczna, a w przypadku wydania decyzji przez organ wyższego stopnia, od dnia, w którym decyzja ostateczna została cudzoziemcowi doręczona (art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm.), jednak opuszczenie terytorium Polski przez cudzoziemca ma charakter dobrowolny. Jeśli jednak tego nie uczyni w określonym terminie, zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 16 powołanej ustawy). Stwierdzić zatem należy, że w aktualnym stanie prawnym niewykonanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej we wskazanym terminie nie stanowi bezpośredniej przesłanki do przymusowego wydalenia, w przeciwieństwie do regulacji art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2003 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) w zw. z art. 48 ust. 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jest natomiast podstawą do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu (art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach), która podlega przymusowemu wykonaniu (art. 329 tej ustawy). Wobec tego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja bezpośrednio nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Takie niebezpieczeństwo może zaś wywoływać decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, która jak wyżej wskazano, podlega przymusowemu wykonaniu. W ocenie Sądu, dopiero w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, zasadne jest poszukiwanie ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a, zwłaszcza, że zgodnie z art. 331 ust. 1 powoływanej ustawy o cudzoziemcach w przypadku gdy cudzoziemiec złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania, termin dobrowolnego powrotu lub termin przymusowego wykonania tej decyzji z mocy prawa przedłuża się do dnia wydania przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia w sprawie tego wniosku. Wobec tego ustawodawca uznał, że już w chwili złożenia skargi wraz z wnioskiem o wstrzymanie w postępowaniu zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu należy objąć cudzoziemca ochroną przed wydaleniem. Takiej regulacji nie ma natomiast w przypadku wydania decyzji w przedmiocie statusu uchodźcy. Zastosowanie mają zatem ogólne reguły wynikające z art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Sądu realność spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków można upatrywać jedynie w decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zaskarżona zaś w niniejszym postępowaniu decyzja nie podlega przymusowemu wykonaniu, dlatego nie może powodować skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.