IV SA/Wa 792/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. i J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K. i J. O. kwotę 200 zł (dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...] działając na podstawie art. 50 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. u. z 1980r. Nr 38, póz. 230 ze zm.) nakazał J. i K. O., właścicielom nieruchomości przy ul. [...] przywrócenie jej do stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że poziom działki stanowiącej własność J. i K. O. jest wyższy niż poziom działki sąsiedniej położonej przy ul. [...] a, co może powodować zalewanie nieruchomości sąsiednich. W odniesieniu do tej decyzji, która stała się decyzją ostateczną, J. O. wnioskiem z dnia 23 września 2002r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie jej nieważności, wskazując jako podstawę prawną żądania art. 156 § l k.p.a. We wniosku podniesiono, że w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji nie ustalono jednoznacznie jak jest przyczyna zalewania działki przy ul. [...] i dlatego, zdaniem wnioskodawcy, zastosowanie art. 50 Prawa wodnego było niezgodne z prawem. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] nie stwierdziło nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2001r. W związku z wnioskiem J. i K. O., Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrzyło sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2004r. m" [...], którą nie stwierdziło nieważności decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2001 r. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium Odwoławcze podało, że decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2001r. nie narusza prawa w stopniu rażącym a tylko takie naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że w badanej decyzji Wójta Gminy R. prawidłowo zastosowano art. 50 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne, ponieważ po stwierdzeniu, że poziom działki położonej przy ul. [...] jest wyższy niż działki przy ul. [...], co może powodować jej zalewanie, zasadnie nałożono na właścicieli działki przy ul. [...] określone w tym przepisie obowiązki. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarga K. i J. O. Skarżący podnieśli, że badana w postępowaniu nadzorczym decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2001 r. została błędnie wydana na podstawie art. 50 Prawa wodnego nie zaś na podstawie przepisów prawa budowlanego. Skarżący wskazali również, iż Kolegium Odwoławcze nie zwróciło uwagi na fakt, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2001 r. nie ustalono jednoznacznie jaka jest przyczyna zalewania działki przy ul. [...]. Zdaniem skarżących uzasadnienie decyzji Kolegium Odwoławczego jest ogólnikowe i ogranicza się do podtrzymania stanowiska przedstawionego we wcześniejszej decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2004 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych przyczyn niż w niej przedstawiono. Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Sąd nie jest jednak związany zarzutami skargi. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzją Sąd uznał, iż przy jej podejmowaniu doszło do naruszenia prawa. Postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156-158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § l k.p.a. W postępowaniu nadzorczym Kolegium Odwoławcze skoncentrowało się na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2001 r. w sposób rażący nie naruszała prawa (art. 156 § l pkt 2 k.p.a.). Kolegium zasadnie przyjęło, że w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2001 r. mógł mieć zastosowanie art.. 50 Prawa wodnego z 1974r. nie zaś przepisy prawa budowlanego. Kwestię tę bowiem przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2000r. sygn. akt. IV SA. 1688/98 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Wojewody [...], wskazując, że w sprawie dotyczącej szkodliwego oddziaływania zmian stanu wody na gruncie przy ul. [...] na nieruchomości sąsiednie znajduje zastosowanie art. 50 prawa wodnego nie zaś przepisy prawa budowlanego. W toku postępowania nadzorczego Kolegium nie ustaliło jednak, czy Wójt Gminy R. w decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. przepis ten prawidłowo zastosował. Z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy R. wynika jedynie, że w wyniku wizji stwierdzono, że poziom terenu działki położonej przy ul. [...] jest wyższy niż działki przy ul. [...], co może powodować zalewanie terenów sąsiednich w przypadku znacznych opadów atmosferycznych lub podniesienia się poziomu wód gruntowych. Nie wykazano natomiast, że właściciele nieruchomości przy ul. [...] dokonali zmiany stanu wody na gruncie, istniejącego co najmniej od 5 lat i że zmiana ta szkodliwie oddziaływuje na nieruchomości sąsiednie, a tylko w takiej sytuacji możliwe było zgodnie z art. 50 prawa wodnego nałożenie na właścicieli gruntu określonych obowiązków. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadząc postępowanie nadzorcze miało obowiązek zbadania z urzędu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności badanej decyzji określone we wszystkich punktach art. 156 § l k.p.a. a nie tylko w art. 156 § l pkt 2 k.p.a. Decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2001 r. nałożono na J. i K. O., właścicieli nieruchomości przy ul. [...] obowiązek przywrócenia jej do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Nie określono natomiast jakie działania mają podjąć właściciele nieruchomości w celu przywrócenia jej do stanu poprzedniego, ani też jakie urządzenia zapobiegające szkodom mają wykonać. Nakładając na stronę postępowania obowiązek wykonania pewnych działań organ administracji winien wskazać podmiotowi zobowiązanemu jakie dokładnie czynności ma wykonać a tym samym jaki jest dokładnie zakres jego obowiązku, ponieważ tylko w takim przypadku obowiązek ten może być egzekwowany zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa. Prowadząc postępowanie nadzorcze Kolegium Odwoławcze powinno zatem rozważyć także, czy w sprawie niniejsze nie zachodziły inne niż tylko określona w art. 156 § l pkt 2 k.p.a. przesłanki do stwierdzenia nieważności badanej decyzji jak np. przesłanka określona w art. 156 § l pkt 5 k.p.a. W obu wydanych w postępowaniu nadzorczym decyzjach Kolegium Odwoławcze całkowicie pominęło te kwestie, co oznacza, że organ przeprowadził postępowanie w sposób niepełny. Powyższe oznacza, iż przy wydawaniu tych decyzji doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania. W tych okolicznościach. Sąd działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).