IV SA/Wa 799/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia WSA Małgorzata Miron Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Agata Krysztofiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "E." w W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "E." w W. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 799/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak [...], Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r., znak [...], odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia "E." do udziału w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej "[...] na odcinku: węzeł "[...]- węzeł "[...] na prawach strony. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Infrastruktury wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz.72) wyłączają stosowanie art.49-52 oraz art.55-57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62 poz.627 z późn. zm.). Oznacza to również wyłączenie stosowania w tym postępowaniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów i przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 179, poz.1490). W ocenie organu wskazane wyżej wyłączenie, w kontekście zapisu art.33 Prawa ochrony środowiska daje podstawę do przyjęcia, że zapisy §8 ust.12 statutu Stowarzyszenia "E." nie mogą stanowić podstawy do skutecznego domagania się tej organizacji do dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Skargę na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie "E." z siedzibą w W.. Skarżący podniósł pominiecie przez organ postanowień Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz o dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003 r., Nr 78, poz.706), jak i wadliwą wykładnię przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. W ocenie skarżącego winien on być dopuszczony do udziału w postępowaniu na podstawie art.33 Prawa ochrony środowiska, albowiem w postępowaniu tym obowiązkowo sporządza się raport oddziaływania na środowisko. Jednocześnie stosowanie tego przepisu nie zostało wyłączone ustawą o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Przy wykładni §8 statutu skarżącego organ nie wziął także pod uwagę, iż zawiera on katalog otwarty (poprzez użycie sformułowania "w szczególności"), nie zaś zamknięty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Organy obu instancji błędnie uznały, iż skarżący nie spełnia kryteriów wskazanych w art.33 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62 poz.627 z późn. zm.), niezbędnych do dopuszczenia go na prawach strony do postępowania w przedmiocie lokalizacji drogi ekspresowej. Z racji tego, iż przepis ten, wprawdzie zamieszczony w akcie prawnym zawierającym przede wszystkim normy prawa materialnego, ma jednakże charakter przepisu prawa procesowego, należy uznać, iż organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania. Naruszenie to w oczywisty sposób miało wpływ na wynik sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż na podstawie art.33 Prawa ochrony środowiska organizacja ekologiczna może ubiegać się o dopuszczenie jej do udziału na prawach strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721). Art.33 Prawa ochrony środowiska stanowi, iż organizacja ekologiczna ma prawo do udziału na prawach strony w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, o ile powołując się na miejsce swego działania, zgłosi ona chęć uczestniczenia w nim. Zgodnie z art.53 wskazanej wyżej ustawy postępowaniem, w którym należy zapewnić możliwość udziału społeczeństwa jest postępowanie w przedmiocie wydania decyzji, o których mowa w art.46 ust.4 ustawy, o ile w postępowaniu tym sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wskazane wyżej kryteria spełnia postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Decyzję tę wymienia się bowiem wśród decyzji wskazanych w art.46 ust.4 Prawa ochrony środowiska (w pkt 9). Jednocześnie w postępowaniu w przedmiocie wydania tej decyzji sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia drogowego na środowisko, co wynika z art.5 ust.1 pkt 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Treść statutu skarżącego, działającego na terenie całego kraju (§2), wskazuje na to, iż udział skarżącego w postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej mieści się w celach jego działania. Powyższe można wywieść już z §1 czy §7 pkt 1-3 statutu, w których podkreśla się działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz harmonizowania wymogów ochrony środowiska naturalnego i potrzeb cywilizacyjnych, jak i z §8 pkt 12. Wprawdzie stanowiąc o uczestnictwie skarżącego w postępowaniach administracyjnych i wymieniając przykłady ustaw, których postępowania te mają dotyczyć, §8 pkt 12 pomija ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, niemniej trafnie zauważa skarżący, iż wspomniany katalog nie jest katalogiem zamkniętym, o czym świadczy zawarte w nim sformułowanie "w szczególności". Nie ma zatem przeszkód do uzupełnienia tego katalogu o wskazaną wyżej ustawę, zwłaszcza gdy powołano w nim regulacje o pokrewnym zakresie tematycznym (tj. ustawy dotyczące autostrad płatnych, dróg publicznych i zagospodarowania przestrzennego). W tej sytuacji nie było podstaw do odmowy dopuszczenia skarżącego do udziału w postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit.c oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).