IV SA/Wa 8/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-25

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 1355,69 zł miesięcznie, ponosi wydatki na czynsz w wysokości 100 zł miesięcznie, nie ma oszczędności ani innych zasobów, a w przeszłości uiściła wpis od skargi w wysokości 300 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 1355,69 zł miesięcznie i ponosi wydatki na czynsz w wysokości 100 zł miesięcznie, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie pozostałych, niższych opłat sądowych. Jednakże, ze względu na aktualny poziom cen dóbr i usług koniecznych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
M. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 1355,69 zł miesięcznie, wydatkuje 100 zł miesięcznie na czynsz, nie posiada oszczędności ani innych zasobów. W grudniu ubiegłego roku uiściła wpis od skargi w wysokości 300 zł. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo jego treść.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla M. R. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej. 2. Odmówiono M. R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia: 1. ustanowić dla M. R. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]; 2. odmówić M. R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. R. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 15 kwietnia 2016 r. wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 1355,69 zł miesięcznie, 100 zł miesięcznie wydatkuje na czynsz za mieszkanie, nie ma oszczędności, innych zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów. W grudniu ubiegłego roku skarżąca uiściła wpis od skargi w przedmiotowej sprawie w wysokości 300 zł Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Stosownie do treści art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Jak wynika z treści powołanego przepisu, instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca wykazała regularny dochód ze stosunku pracy wysokości 1.355,69 zł miesięcznie. W grudniu ubiegłego roku uiściła wpis od skargi w wysokości 300 zł, który był najwyższą opłatą sądową należną w sprawie wszczętej jej skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. Wysokość, ewentualnie należnego, wpisu od skargi kasacyjnej wyniesie 150 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jeżeli skarżąca będzie zobowiązana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku lub wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu, to wysokość tych opłat jednorazowo nie przekroczy 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Biorąc pod uwagę, z jednej strony wysokość opłat sądowych kształtującą się na ustalonym powyżej poziomie, a z drugiej strony deklarowaną przez stronę wielkość dochodu ze stosunku pracy oraz fakt, że uiściła ona wpis od skargi, który był najwyższą opłatą sądową w przedmiotowej sprawie, brak jest podstaw, aby uznać, że M. R. nie jest w stanie wygospodarować 100-150 zł potrzebnych do uiszczenia innych, ewentualnie należnych, opłat sądowych. Uwzględniając jednak aktualny poziom cen dób i usług koniecznych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie, a także deklarowaną przez skarżącą wysokości wydatków na mieszkanie, należy stwierdzić, że bez uszczerbku koniecznego utrzymania nie jest ona w stanie wygospodarować środków potrzebnych do pokrycia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Należy zatem stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło