IV SA/Wa 800/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-06

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Jakub Linkowski, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, w szczególności czy zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa) oraz prawo strony do udziału w przeprowadzonym dowodzie (art. 79 kpa), poprzez niezawiadomienie stron o terminie przesłuchania świadków. Ponadto, organy nie wyjaśniły prawidłowo kwestii potwierdzenia pobytu czasowego przez właściciela lokalu, co stanowiło wadę postępowania mającą wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I.P. na pobyt czasowy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza J. uchylającą zameldowanie, opierając się na zeznaniach świadków wskazujących, że I.P. nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem w dacie zameldowania. Skarżąca I.P. zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że mieszkała pod wskazanym adresem i że świadkowie wskazani przez jej brata zeznali nieprawdę. Podkreśliła również trwający spór o spadek po ojcu i postępowanie o ubezwłasnowolnienie matki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2008 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia [...] września 2007 roku; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008r. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I.P. na pobyt czasowy od dnia 6 kwietnia 2006 roku do dnia 31 grudnia 2011 roku w budynku przy ul. [...] w J. W uzasadnieniu decyzji podano, że wedle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2000r. nr 139, poz 993 ze zm.) przez pobyt czasowy należy rozumieć przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca stałego pobytu w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. W postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ bada czy osoba podlegająca obowiązkowi zameldowania zamieszkiwała pod wskazanym adresem w dacie dokonania czynności zameldowania na pobyt czasowy (art. 10 ust.1 cyt. wyż. ustawy) . W wyniku postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego na wniosek R.G., ustalono, że I. P. została zameldowania pod wyżej wskazanym adresem na pobyt czasowy do dnia 31 grudnia 2011r., posługując się przy tym pełnomocnictwem matki – A. G.. Według zeznań świadków wskazanych przez wnioskodawcę w dacie zameldowania w dniu 6 kwietnia 2006r. nie mieszkała ona pod tym adresem i nie mieszka w nim obecnie. W miejscu czasowego zameldowania przybywała sporadycznie raz w miesiącu. Natomiast świadkowie wskazani przez I.P. zeznali, że mieszkała w dacie zameldowania i nadal mieszka w budynku pod wskazanym wyżej adresem. Organ odwoławczy stwierdził, że dokonana na zasadzie art. 80 kpa ocena zebranego w sprawie materiał dowodowego prowadzi do wniosku, ze I.P. w dacie zameldowania na pobyt czasowy ( 6 kwietnia 2006r.) nie zamieszkiwała w budynku przy ul. [...] w J. Organ podkreślił, iż ze względu na występujące konflikty między stronami oraz na okoliczność, że wskazani przez obie strony świadkowie złożyli odmienne zeznania, dał wiarę świadkom zamieszkałym w pobliżu spornej nieruchomości, gdyż ich zeznania są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Nadto osoby te nie są zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy na korzyść żadnej ze stron. Organ drugiej instancji dodał, że wszelkie spory o charakterze cywilno-prawnym nie mają żadnego znaczenia dla czynności zameldowania, albowiem jej istota sprowadza się wyłączne do rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I.P., domagając się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że wbrew twierdzeniom brata – R. G. mieszkała w budynku przy ul. [...] w dacie zameldowania 6 kwietnia 2006r. i mieszka do chwili obecnej. W dniu 16 marca 2004r. matka – A.G., jako właścicielka ww. nieruchomości, udzieliła jej notarialnego pełnomocnictwa do zwykłego zarządu. Zdaniem skarżącej świadkowie wskazani przez jej brata zeznali nieprawdę, natomiast prawdę zeznali świadkowie przez nią powołani. Ponadto dodała, że obecnie toczy się postępowanie o ubezwłasnowolnienie ich matki i ustalenie dla niej opiekuna prawnego. Podkreśliła, iż między nią, a bratem toczy się spór o spadek po zmarłym ojcu – J.G. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zasadnym jest podnieść, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) rola sądu sprowadza się do kontroli aktu administracyjnego ( np. decyzji) pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie jego wydania. Należy też wskazać, iż zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie jest związany granicami skargi, powołaną podstawą, co oznacza, iż sąd z urzędu bierze pod rozwagę również argumenty nie podniesione w skardze. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcia organów administracyjnych obu instancji w przedmiocie uchylenia czynności zameldowania na pobyt czasowy I.P. zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1 art. 77 § 1, art. 79, art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Wyrażona w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej oraz zawarta w art. 77 § 1 kpa zasada zupełności postępowania nakładają na organ administracji obowiązek obiektywnego ustalenia istniejącego stanu faktycznego sprawy w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Jak stanowi art. 80 kpa, prawidłowa ocena konkretnej sprawy i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia administracyjnego jest możliwe li tylko w przypadku zebrania i rozpatrzenia przez organ całości materiału dowodowego. Podkreślić należy, iż organ odwoławczy zgodnie z art.140 kpa obowiązany jest, tak jak organ pierwszej instancji, prowadzić postępowanie wyjaśniające przy zastosowaniu zasad określonych w art. 7, 77§ 1 i 80 kpa, a ponadto jeśli stwierdzi istnienie braków w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, może w oparciu o art. 136 kpa przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu uzupełnienia dowodów. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że dla ustalenia czy I. P. w dacie zameldowania mieszkała w miejscu pobytu czasowego organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy przeprowadziły dowód z przesłuchania świadków, których zeznania stanowiły dla obu organów administracyjnych podstawę wydanych rozstrzygnięć. W ocenie Sądu przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków zarówno w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej jak i drugiej instancji nastąpiło z oczywistą obrazą art. 10 § 1 kpa oraz art. 79 kpa. Wymaga podkreślenia, iż zapisana w art. 10 § 1 kpa zasada czynnego udziału strony jest wprowadzana jako uprawnienie strony do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Przejawia się ona m.in. w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawie strony dostępu do akt, prawie do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodów, przy czym to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność aby zapewnić sobie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 kpa taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.09.2004 r., sygn. akt I SA 149/03, niepublikowany). Zgodnie zaś z art. 79 § 1 i § 2 kpa strona ma prawo brać czyny udział w przeprowadzonym dowodzie, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia i aby umożliwić stronie skorzystanie z tego prawa, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, co najmniej na 7 dni przed terminem czynności. Zachowanie wymogu wynikającego z art. 79 kpa niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie zaś tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy ( vide - wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006r., sygn. akt II OSK 375/06, lex nr 321513).. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, strony postępowania ( skarżąca i wnioskodawca) nie zostały powiadomione o terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, a to oznacza, iż bez własnej winy nie mogli uczestniczyć w ich przesłuchaniu i zadawać im pytania. Wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji gdy organ administracji w toku prowadzonego postępowania dowodowego sprzeniewierzył się zasadom określonym w art. 10 § 1 oraz art. 79 kpa, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi o jej wadliwości, która musi prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Dla porządku wymaga również podkreślenia, że ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę w ogóle nie zajęli się wyjaśnieniem, czy przedstawione przez I.P. potwierdzenie pobytu czasowego w budynku przy ul. [...] w J. spełnia wymogi określone w art. 9 powołanej powyżej ustawy. Według tego przepisu osoba zgłaszająca pobyt czasowy w danym lokalu obowiązania jest przedstawić potwierdzenie pobytu dokonane przez właściciela lub innym podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz , do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Organom obu instancji uszło uwadze, iż czynność potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt czasowy należy do czynności przekraczających zwykły zarząd, a to oznacza, że I.P. posiadając pełnomocnictwo matki do dokonywania czynności zwykłego zarządu nie była uprawniona do potwierdzenia swojego pobytu czasowego pod wskazanym wyżej adresem. Natomiast , jak wynika z materiału dowodowego sprawy, potwierdzenia pobytu czasowego skarżącej prawidłowo powinni dokonać wszyscy współwłaściciele budynku przy ul. [...] wskazani w postanowieniu Sądu Rejonowego w O. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] września 2006r., sygn. akt [...] Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji ponownie przeprowadzi dowód z przesłuchania świadków z zachowaniem wskazanych wyżej zasad oraz zajmie się dokumentem na podstawie, którego dokonano zameldowania skarżącej na pobyt czasowy. Po zebraniu całości materiału dowodowego wyda właściwe rozstrzygnięcie w sprawie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art. 242 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło