IV SA/Wa 800/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-26

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Alina Balicka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie Wójta Gminy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie Wójta Gminy i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co skutkowało wadliwością jego postanowienia. Brak było podstaw do uznania, że prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej jest bezprzedmiotowe, dopóki nie zostaną poczynione niewadliwe ustalenia faktyczne dotyczące ostateczności decyzji środowiskowej i ewentualnych postępowań nadzwyczajnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które uchyliło postanowienie Wójta Gminy L. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji i sprzedaży betonu. Wójt odmówił wszczęcia postępowania, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na realizację inwestycji i pozwolenie na budowę. Kolegium uchyliło to postanowienie, wskazując na niekompletność akt i konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym istnienia ostatecznej decyzji środowiskowej i ewentualnych postępowań nadzwyczajnych. Skarżąca spółka zarzuciła SKO naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę - Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia z dnia [...] grudnia 2011 r. P.H.U. B.sp. j.w imieniu której działają B. i J. S., oraz J. i B.S. na postanowienie znak: [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wydane przez Wójta Gminy L. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji i sprzedaży betonu na działce nr ew. [...] w W. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wójt Gminy L., umorzył w całości postępowanie w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji i sprzedaży betonu na działce nr ew. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji podniósł, że po uwzględnieniu treści decyzji SKO w P. z dnia [...] lipca 2011 r. organ I instancji uznał, że prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe i postanowił je umorzyć w całości. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło w całości w/w decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem znak: [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Wójt Gminy L. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji i sprzedaży betonu na działce nr [...] w W. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że nie może wydać decyzji środowiskowej bo przedsięwzięcie zostało już zrealizowane, a PINB udzielił decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. pozwolenia na budowę. Ponadto WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2007 r. oddalił skargę Spółki C. na decyzję SKO w P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Nie można dokonywać również uzgodnień decyzji która jest ostateczna. Postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2010 r. nie mogło być zatem wydane w toku postępowania. Organ ten nie był również właściwy do dokonania takiego uzgodnienia. Zatem rozstrzygnięcia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. W ustawowo zachowanym terminie P.H.U.B. i J. sp.j. w W. reprezentowana przez J.S. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. Żalący się wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i wskazał, że Wójt kolejny raz uchyla się od formalnego zamknięcia rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem strony organ I instancji na skutek rozstrzygnięcia kasacyjnego Kolegium wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte i jest w toku. Strona nie żąda wszczęcia postępowania, ale jego zakończenia w formie decyzji. Ponadto żalący się wskazał, ze zaskarżone postanowienie jest lakoniczne, nie posiada uzasadnienia odmowy wszczęcia postępowania, nie posiada wyjaśnienia czy Wójt podjął działania wyjaśniające sprawę. Organ nie zawiadomił także stron postępowania o dokonanych w sprawie czynnościach, czym naruszył art. 10 §1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniesione zażalenie uznało, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem istniejącego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa, co skutkuje jego wadliwością i w konsekwencji koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Kolejny raz Kolegium wskazało, że przesłane do Kolegium akta ponownie są niekompletne. Zgodnie z art. 133 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132k.p.a. W sytuacji, gdy oryginały dokumentów całości sprawy , która ma charakter złożoności i wielowątkowości, zostały przesłane do WSA w Warszawie, organ I instancji winien jednak posiadać kseropkopię całości akt sprawy, i w przypadku wniesienia środka zaskarżenia, przesłać do organu wyższego stopnia ich kopię. Ponownie akta sprawy nie zawierają żadnych innych dokumentów pozwalających orzec merytorycznie w spornej sprawie. Akta nie zawierają decyzji Wójta Gminy L.. znak: [...] z dnia [...] lipca 2006 r.określającej dla P. Spółka z o.o. środowiskowe uwarunkowania zgody; brak jest również powoływanych w decyzji postanowień Regionalnego Dyrektora Oochrony Środowiska w W. Uniemożliwia to organowi II instancji orzeczenie co do istoty sprawy. Zdaniem Kolegium nie można również podzielić poglądu Wójta, iż prowadzenie dalszego postępowania w sprawie tzw. decyzji środowiskowej jest bezprzedmiotowe, gdyż inwestycja została już zrealizowana. Okoliczność wykonania decyzji nie stanowi przeszkody w postępowaniu weryfikacji legalności wydanej decyzji środowiskowej. W sytuacji, gdyby okazało się, że inwestycja została zrealizowana na podstawie np. nieważnej decyzji administracyjnej, skutkowałoby to możliwością dochodzenia stosownego odszkodowania z tego tytułu. Organ odwławczy wskazał ponadto, że organ I instancji powołał się w swoim postanowieniu na art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 155 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. 2008r., Nr 199, poz. 1227) wskazując, że dla zrealizowanej już inwestycji nie można prowadzić postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Kolegium wskazało jednak, że z art. 75 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wynika właściwość dla wskazanych tam organów do wydania decyzji środowiskowej zatem jest to jedynie przepis kompetencyjny. Natomiast powołany w treści postanowienia przepis art. 155 ustawy stanowi, że przepisów ustawy zobowiązujących podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w odniesieniu do podmiotów posiadających decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wydane na podstawie przepisów dotychczasowych. Organ odwoławczy podkreślił, iż już w poprzednim swoim rozstrzygnięciu uchylającym rostrzygnięcie Wójta Gminy L.. w wskazywał na szereg uchybień, które nadała nie zostały wyeliminowane, natomiast okoliczności przywołane w uzasadnieniu postanowienia nie odnoszą się rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji uchybił, więc zasadom ogólnym postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 k.p.a.). Pismem z dnia [...] marca 2012r. spółka G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie, zarzucając, że wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 7 k.p.a. oraz 138 §2 k.p.a.oraz z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a. a także art. 153 p.p.s.a. Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż stanowisko organu jest bezpodstawne i sprzeczne z prawem. Wskazała, iż okoliczność zakończenia postępowania nieważnościowego jest znana organowi odwoławczemu z urzędu, bowiem przedmiotem skargi była decyzja tego organu czyli SKO w P.. Tym samym bezpodstawna jest hipoteza zawarta w zaskarżonym postanowieniu, jakoby okoliczność ta wymagała dodatkowego "udowodnienia" w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej bezpodstawnie także SKO powołuje się na okoliczności dotyczące postępowania wznowieniowego, które w niniejszej sprawie nie jest przedmiotem wniosku inicjującego to postępowanie. Wnioskodawca bowiem wyraźnie w swoim wniosku z dnia [...] października 2010 r. domaga się wszczęcia postępowania celem wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji i sprzedaży betonu na działce nr ew. [...]. Bezspornym, jest także, że toczy się postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r., wszczęte z urzędu przez Wójta Gminy L. postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominięło także w całości stanowisko, że postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 201 Or. na żadnym etapie postępowania wznowieniowego nie mogłoby one zostać wydane, wobec zmiany stanu prawnego powstałego w pierwszej kolejności już przed wydaniem decyzji środowiskowej przez Wójta Gminy L.. w dniu [...] lipca 2006r. - niezależnie od tego że żaden organ uzgodnieniowy nie posiada własnej inicjatywy w zakresie dokonania takiej czynności ( uzgodnień). Zdaniem strony skarżącej zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. pozostaje także w sprzeczności z oceną dokonaną przez WSA w Warszawie w wyroku dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/WA 1531/11. odnośnie oceny postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Tym samym brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uchybienia uzasadniały zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. uchylająca postanowienie Wójta Gminy L. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji i sprzedaży betonu na działce nr ew. [...]w W. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zauważyć należy, iż jest to kolejne rozstrzygnięcie kasatoryjne wydane w sprawie zainicjowane wnioskiem P.H.U. B. sp. j. w imieniu której działają B. i J. S., oraz J. i B.S. z dnia [...] listopada 2010 r. we wniosku tym strony domagały się podjęcia stosownego rostrzygnięcia w związku z wydaniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. postanowienia z dnia [...] października 2010 r. Uchylając decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2008r. w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze P. zobowiązało organ I instancji do: ustalenia i udokumentowania stanu faktycznego sprawy, tj. czy istnieje w obrocie prawnym: - ostateczna decyzja środowiskowa Wójta Gminy L.. dla planowanego przedsięwzięcia z dnia [...] lipca 2006 r. czy prowadzone są w stosunku do niej postępowania nadzwyczajne i na jakim etapie prowadzące do jej wzruszenia; - ostateczne postanowienie organu uzgadniającego w/w inwestycję; - dokonanie oceny zgodności dwóch w/w orzeczeń i ewentualnie w przypadku ich rozbieżności podjąć dalsze kroki prawne. Rozpoznając po raz kolejny sprawę Wójt Gminy L. nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, naruszając tym samym przepisy postępowania zobowiązujące go do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż rozstrzygnięcie Wójta Gminy L.. jest lakoniczne, chaotyczne, a w konsekwencji narusza postanowienia art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 142 k.p.a. poprzez brak ustalenia stanu faktycznego, wyjaśnienia podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia, przedstawienia w sposób logiczny i szczegółowy rozumowania, które doprowadziło do określonych wniosków, a także wskazania i uzasadnienia, dlaczego nie uwzględnił argumentów strony zawartych we wniosku z dnia 8 listopada 2011 r. Podkreślenia wymaga, iż w wydanym w sprawie wyroku z dnia 24 listopada 2011 r.sygn.akt IV SA/Wa 1531/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Waszawie zwrócił uwagę, iż właśnie z uwagi na dotychczasowy bogaty przebieg całej sprawy, obejmującej cały proces inwestycyjny polegający na realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkującego beton na działce nr ew. [...] w miejscowości W., konieczne jest zgromadzenie całości materiału dowodowego dotyczącego zarówno samej decyzji środowiskowej, jak również postępowań związanych z tą decyzją. Rzecz dotyczy tutaj postępowań uzgodnieniowych toczących się w ramach procedury wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację t tegoż przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkującego beton. Ustalenia te winny jednak znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, tak aby strona nawet z niego niezadowolona wiedziała na jakiej podstawie i czym kierowała się organ przy wydawaniu orzeczenia. Jednocześnie w ww. wyroku Sąd podkreślił, że dopiero wskutek niewadliwych ustaleń faktycznych, które ma obowiązek poczynić Wójt Gminy L.. i ustalenia, że decyzja środowiskowa z dnia [...] lipca 2006 r. jest ostateczna i prowadzone w stosunku do niej postępowania nadzwyczajne nie doprowadziły do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, możliwe będzie uznanie, że prowadzenie ponownego postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla tego samego przedsięwzięcia nie znajduje podstawy prawnej. Postępowanie takie bowiem zostało już raz przeprowadzone z wniosku uprawnionego podmiotu i ostatecznie zakończone. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, albowiem w pierwszej kolejności to Wójt Gminy L.. zobowiązany został do poczynienia w sprawie wskazanych powyższej ustaleń. Tymczasem lektura skargi dostarczyła Sądowi więcej informacji na temat toczących się postępowań niż akta administracyjne zgromadzone w sprawie i treść uzasadnienia postanowienia Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2011 r. Wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ drugiej instancji zobowiązane jest do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie może jednak zastępować organu pierwszej instancji pozbawiając tym samym strony dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. \

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło