IV SA/Wa 801/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości -oddala skargę- Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie art.138 § 2 kpa uchyliło i przekazało do ponownego rozpatrzenia decyzję Wójta Gminy I. z dnia [...] czerwca 2005 r. ustalającą od skarżącej spółki jednorazową opłatę w wysokości [...] złotych, zwaną rentą planistyczną, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 2122 m 2, położonej w obrębie H. w gminie I., związanej z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciem tej nieruchomości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wójt Gminy I., działając na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1, 4, 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717) decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. ustalił od R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jednorazową opłatę powyżej opisaną. Od decyzji tej R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., zarzucając nieczytelność operatu szacunkowego, a szczególności brak podania sposobu obliczenia wartości z podaniem jedynie poszczególnych metod wyceny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., sygn.akt [...] utrzymało w mocy w/w decyzję Wójta Gminy I. z dnia [...] czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn.akt IV SA/Wa 185/06 uchylił w/w decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że załączony do akt operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie organu. Należało się więc odnieść do podniesionych zarzutów dotyczących ustaleń zawartych w operacie i w przypadku stwierdzenia nieścisłości i uchybień uznać ten dowód za wadliwy, co skutkuje koniecznością skorygowania operatu bądź sporządzenia nowego. 1 Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Zatem ocena prawna Sądu zawarta w orzeczeniu w wyroku z dnia 11 czerwca 2006 r. wiąże nie tylko Kolegium, ale także organ pierwszej instancji. Z uzasadnienia Sądu wynika, że postępowanie wyjaśniające winno objąć ocenę dowodu, jakim jest załączony operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie organu. Jednakże -jak wskazał organ drugiej instancji - stosownie do treści art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, operat szacunkowy może być wykorzystywany w celu , dla którego był sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Operat szacunkowy dla potrzeb niniejszej sprawy sporządzony został w dniu 15 maja 2005 r., zatem w myśl powyższego przepisu utracił swoją ważność z dniem 16 maja 2006 r. i nie może być wykorzystywany dla potrzeb niniejszego postępowania. Zdaniem Kolegium należałoby rozważyć konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego lub wykorzystania istniejącego operatu. Obecny operat może być wykorzystany dla potrzeb wymierzenia renty planistycznej, jednakże konieczne byłoby wystąpienie do rzeczoznawcy majątkowego celem wyjaśnienia zarzutów podniesionych w stosunku do tego operatu i zajęcia przez niego stanowiska w kwestii możliwości poprawy lub uzupełnienia operatu, jego aktualizacji oraz potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego poprzez umieszczenie stosownej klauzuli w tym operacie przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzucając zaskarżonej decyzji brak jednoznacznego stwierdzenia przez organ odwoławczy, że operat szacunkowy sporządzony w dniu 15 maja 2005 r. nie może być wykorzystywany dłużej niż 12 miesięcy od daty jego sporządzenia do celu, dla którego był sporządzony. Innym zarzutem wskazanym w skardze to naruszenie art. 40 § 2 kpa polegające na doręczeniu decyzji bezpośrednio skarżącej Spółce, nie zaś jej pełnomocnikowi. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że w świetle przedstawionych przez stronę zarzutów nie jest możliwe, by rzeczoznawca 2 majątkowy dokonał potwierdzenia aktualności operatu poprzez umieszczenie stosownej klauzuli w trybie przewidzianym w art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazania jakie powinien zawrzeć organ odwoławczy powinny dotyczyć sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Rozwijając kolejny zarzut skargi pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że decyzja nie została prawidłowo doręczona i w konsekwencji nie nastąpiły skutki prawne doręczenia pisma, pomimo doręczenia jej stronie. Jednakże pełnomocnik skarżącej spółki z ostrożności procesowej przyjął, że datą od której liczy się termin na wniesienia skargi, jest dzień następny po otrzymaniu skarżonej decyzji przez stronę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn.akt IV SA/ Wa 185/06 zgodnie z treścią art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. W piśmiennictwie (J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004, str. 223) podkreśla się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny pranej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalna polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. 3 Naruszenie przez organy administracyjne postanowień powołanego przepisu powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. Orzekając uprzednio w niniejszej sprawie WSA w Warszawie nakazał organowi ocenić trafność zawartych w odwołaniu zarzutów, zwłaszcza dotyczących operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłaty planistycznej i w razie stwierdzenia ich zasadności uzupełnić ten dowód lub przeprowadzić go na nowo w niezbędnym zakresie. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest ustalenie prawidłowej wykładni przepisu art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 156 ust 3 w/w ustawy operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Okolicznością niekwestionowaną w niniejszej sprawie jest to, że operat szacunkowy dla potrzeb ustalenia renty planistycznej w niniejszym postępowaniu sporządzony został w dniu 15 maja 2005 r., zatem w myśl powyższego przepisu utracił swoją ważność z dniem 16 maja 2006 r. i nie może być wykorzystywany dla potrzeb niniejszego postępowania. Jednakże podkreślenia wymaga, że art. 156 ust. 4 powyższej ustawy wskazuje, że operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Prawidłowe jest stanowisko wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że należałoby rozważyć konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego lub wykorzystania istniejącego operatu. Niesłuszne jest więc twierdzenie skarżącej spółki, że organ odwoławczy winien zawrzeć w swym rozstrzygnięciu rygorystyczne wskazanie o konieczności sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Nie wynika to z treści art. 156 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który dopuszcza przecież pod określonymi warunkami wykorzystanie istniejącego operatu. Przede wszystkim zaś nie wynika to z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2006 r., którym organ jest związany. Sąd bowiem wskazał "organ 4 oceni trafność zawartych w odwołaniu zarzutów, zwłaszcza dotyczących operatu szacunkowego stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłaty planistycznej i w razie stwierdzenia ich zasadności uzupełni ten dowód lub przeprowadzi go na nowo w niezbędnym zakresie. Podobne twierdzenie zawarł w "Komentarzu do ustawy o gospodarce nieruchomościami", wyd. LexixsNexis Warszawa 2007 (str.517) prof. Gerard Bieniek wskazując, że rzeczoznawca majątkowy sporządza na ogół wycenę aktualną na dzień jej sporządzenia, a jeżeli warunki rynkowe nie ulegają zbyt szybkiej modyfikacji to może być ona wykorzystywana do celu dla którego została sporządzona zgodnie z art. 156 ust. 3 powyższej ustawy przez okres 12 miesięcy od daty jej sporządzenia. Po upływie tego czasu operat szacunkowy może być wykorzystywany jedynie po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie to następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Odnosząc się do drugiego zarzutu wskazanego w skardze, a dotyczącego niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi strony to wskazać należy, że zasadą wynikającą z treści art. 40 § 2 kpa jest obowiązek doręczenia pisma pełnomocnikowi, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika. Sąd chciałby zwrócić uwagę na popełnione przez organ w trakcie prowadzonego postępowania uchybienie, które jednak zdaniem Sądu nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, jednakże jego wskazanie jest niezbędne, by zostało w przyszłości wyeliminowane. Uchybienie polegające w niniejszej sprawie na doręczeniu decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi nie miało zdaniem Sądu wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż nie pozbawiło w konsekwencji strony możliwości skorzystania z wniesienia skargi w przewidzianym terminie. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.