IV SA/Wa 802/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Michał Sowiński, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi M. T. i D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę - IV SA/Wa 802/09 UZASADNI EN IE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zwane dalej "SKO", umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem M. i D. T., zwanych dalej "skarżącymi", od decyzji Wójta Gminy I., zwanego dalej "Wójtem", z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia krzewu bez zezwolenia. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art.83 i art.86 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz.880) Wójt zezwolił M. K., zwanemu dalej "adresatem zezwolenia", na usunięcie z terenu nieruchomości położonej przy ulicy [...] w H., stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (działka ta sąsiaduje z nieruchomością należącą do skarżących) krzewu leszczyny z powierzchni 0,4 metra kwadratowego w związku z budową ogrodzenia. Krzew ten rósł w granicy pomiędzy nieruchomościami adresata zezwolenia oraz skarżących. Pismem datowanym na [...] września 2008 r., które wpłynęło do Wójta w dniu [...] września 2008 r., skarżący zawiadomili organ, że ich zdaniem adresat zezwolenia usunął krzew w większym zakresie aniżeli przewidziano to w zezwoleniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], wydaną na skutek rozpatrzenia pisma skarżących, Wójt, powołując się na art.83 i art.86 ust.1 pkt 2 oraz art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody orzekł, co następuje: 1. Usunięcie krzewu leszczyny pospolitej z terenu nieruchomości o nr ew. [...] było zgodne z obowiązującym prawem, a szczególności z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz.880 ze zm.) i decyzją Wójta Gminy I. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. 2. Brak jest podstaw prawnych do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej właścicielowi dz.ew.[...] za usunięcie krzewów bez wymaganego zezwolenia. Decyzja ta została doręczona skarżącym oraz adresatowi zezwolenia i jego żonie. Skarżący wnieśli do SKO odwołanie od decyzji Wójta. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie mają interesu prawnego w sprawie, albowiem postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcia krzewu bez zezwolenia nie dotyczy ich praw lub obowiązków administracyjnoprawnych. Stronami tego postępowania są wyłącznie osoby, które dokonały usunięcia krzewu, tj. adresat zezwolenia oraz jego żona. Podmioty nie posiadające interesu prawnego w sprawie, tj. skarżący, nie mogą złożyć skutecznie odwołania, stąd postępowanie wszczęte z ich odwołania należy umorzyć. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję SKO, uzupełnioną pismem datowanym na 18 lipca 2009 r. W skardze i w piśmie, zaopatrzonych w liczne załączniki i zawierających obszerny, szczegółowy opis okoliczności faktycznych sprawy, skarżący podtrzymali swoje stanowisko odnośnie nielegalnego charakteru działań podjętych przez adresata zezwolenia i jego żony przy usuwaniu krzewu. Jednocześnie skarżący wyrazili swój sprzeciw przeciwko umorzeniu postępowania przez SKO. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed Sądem z dniu 17 września 2009 r. skarżący podnieśli m.in., że połowa usuniętego krzewu leszczyny rosła na ich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U, z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. -zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Artykuł 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć jakie mogą zapaść w postępowaniu odwoławczym. M.in. postępowanie odwoławcze musi się zakończyć decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego (art.138§ pkt 3 k.p.a), gdy stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość ta może wynikać z przyczyn podmiotowych, co ma miejsce wtedy, gdy odwołującym się jest podmiot nie będący stroną w sprawie. Kwestia ustalenia istnienia interesu prawnego podmiotu wnoszącego odwołanie stanowi zatem jeden z elementów merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku ustalenia, iż odwołujący się jest stroną postępowania, organ odwoławczy rozpatruje jego odwołanie merytorycznie. Natomiast w sytuacji, gdy organ uzna, że odwołujący nie ma przymiotu strony, postępowanie odwoławcze umarza. Zgodnie z art.28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Słusznie uznało SKO, że skarżący nie mają interesu prawnego umocowującego ich do brania udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze stron, w tym w szczególności do złożenia odwołania o decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2004 r. Podkreślenia wymaga, że źródłem interesu prawnego danej osoby w sprawie administracyjnej nie może być dowolnego rodzaju związek tej osoby ze sprawą, ale związek kwalifikowany, tj. oparty na przepisie prawa materialnego, który dany interes wprost otacza ochroną. Skarżący nie mają interesu prawnego w sprawie, albowiem dotyczy ona nałożenia - na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody - kary za usunięcie krzewu bez zezwolenia nie na skarżących a na adresata zezwolenia i jego żonę. W wyniku wszczęcia postępowania mogło zatem dojść do nałażenia kary na sprawcę (sprawców), ewentualnie do umorzenia postępowania w razie niestwierdzenia nielegalnego wycięcia. Z uwagi na to, że postępowanie to w bezpośredni sposób dotyczyło interesu prawnego adresata zezwolenia i jego żony, albowiem osoby te mogły być objęte dotkliwymi sankcjami finansowymi, w oczywisty sposób miały one status stron w postępowaniu. Postępowanie w sprawie nałożenia kary za nielegalną wycinkę drzew lub krzewów jest postępowaniem, którego jedynym celem jest ukaranie sprawcy nielegalnego czynu. Nie ma ono na celu zadośćuczynienia właścicielowi usuniętej rośliny. Postępowanie to jest konsekwencją chronienia przez Państwo interesu publicznego, jakim jest zachowanie zasobu roślinnego w postaci drzew i krzewów. Kara nakładana w tym postępowaniu jest zatem karą nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, nie zaś w związku z naruszeniem indywidualnego interesu właściciela. Stanowisko to ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku tego Sądu z dnia 8 marca 2007 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 428/06, publ. LEX nr 325265, podniesiono, że podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną, a więc stroną postępowania, jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział tę karę. Nie może natomiast być uznany za stronę w postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej inny podmiot (np. ten, na którego gruncie rosły drzewa, lub który zawiadomił organ o wycięciu drzew i domaga się zastosowania kary wobec innego podmiotu). W myśl powyższego nie ma zatem w sprawie znaczenia fakt, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez Wójta na skutek powzięcia wiadomości o możliwym nielegalnym wycięciu krzewu z pisma skarżących. Ponadto, wprawdzie Wójt doręczył swoją decyzję skarżącym, ale było to działanie błędne, które nie wiązało organu odwoławczego. W świetle utrwalonego orzecznictwa NSA wadliwe doręczenie decyzji nie jest nieodwracalne w tym sensie, że nie jest równoznaczne z trwałym uznaniem interesu prawnego odbiorcy decyzji. W dalszych etapach postępowania interes ten może być weryfikowany i może być skutecznie zakwestionowany. Uczestniczenie osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnym nieposiadającej osobowości prawnej w postępowaniu administracyjnym nie jest konieczną przesłanką nabycia przez tę osobę lub jednostkę statusu strony postępowania i odwrotnie, samo faktyczne uczestniczenie takiej osoby lub jednostki nie powoduje uzyskania statusu strony przez tę osobę lub jednostkę, jeżeli nie spełniają one przesłanek wskazanych w art. 28 (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2001 r., I SA 2595/99, Lex nr 54752, w którym trafnie przyjęto, że: "Uczestniczenie jakiejś osoby (fizycznej lub prawnej) w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie". W konkluzji podkreślić ponownie należy, że postępowanie administracyjne, którego dotyczy zaskarżona decyzja, nie służyło uregulowaniu roszczeń między skarżącymi a sąsiadami. Jeżeli skarżący są zainteresowani takim uregulowaniem winni rozważyć wszczęcie postępowania odszkodowawczego przed sądem powszechnym. Sygn. akt IV SA/Wa 802/09 Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie budzi zastrzeżeń co do jej zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.