IV SA/Wa 803/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. przy udziale - sprawy ze skargi Z. S.A. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nacjonalizacji stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi z dnia [...] kwietnia 2003 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. ([...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi "na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z pozwem złożonym przez spółkę Z. S.A. o ustalenie przez Sąd Okręgowy w W. "nieistnienia przejęcia na własność Państwa przedsiębiorstwa Z. w którym określono jako pozwanego obok Ministra Finansów, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – umorzył postępowanie "w tej sprawie". W uzasadnieniu wskazano, że z pozwu spółki Z. skierowanego do Sądu Okręgowego w W. wynika, iż wnosi ona o stwierdzenie przez Sąd nieistnienia przejęcia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa na podstawie orzeczenia Nr [...] Ministra Skarbu oraz Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. wraz ze składnikami tego przedsiębiorstwa wymienionymi w orzeczeniu Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego. W ocenie Ministra żądanie pozwu nie zmierza do stwierdzenia nieważności tych decyzji, lecz do ustalenia przez Sąd, iż nie doszło do przejęcia na rzecz Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej. Rozstrzygnięcia organów mają formę decyzji i takie decyzje podlegają ocenie w trybach określonych w kpa, nie zaś w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Ocena przez sąd powszechny orzeczeń administracyjnych nie znajduje żadnego uzasadnienia. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powtórzył argumentację zawartą w poprzednim rozstrzygnięciu i ponownie wskazał, iż [...] stycznia 2004 r. zostało umorzone postępowanie z wniosku B. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego tego przedsiębiorstwa. W skardze do Sądu administracyjnego Z. S.A. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia z dnia [...] kwietnia 2003 r. Skarżący twierdzi, iż wniesienie przez spółkę B. pozwu do sądu powszechnego nie stanowi przesłanki do stwierdzenia, że postępowanie w sprawie określenia składników majątkowych tego przedsiębiorstwa stało się bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zarzut w niej zawarty nie jest trafny. Sąd administracyjny natomiast stosownie do art.. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami zawartymi w skardze. W ocenie Sądu kontrolowana decyzja obaczona jest wadliwością w takim stopniu, iż wyeliminowanie jej z obrotu prawnego winno nastąpić nie poprzez jej uchylenie, lecz stwierdzenie nieważności. Przede wszystkim Minister wydał rozstrzygnięcie w sprawie, która nigdy nie została wszczęta, zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Otrzymanie bowiem z sądu powszechnego odpisu pozwu, gdzie jako pozwany został wskazany Skarb Państwa z oznaczeniem stacio fisci Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz z zobowiązaniem do złożenia odpowiedzi na pozew nie wszczęło żadnego postępowania administracyjnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stał się jedynie jednostką organizacyjna uprawnioną do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu sądowym wszczętym pozwem Z. Abstrahując od treści żądania pozwu, bowiem ta kwestia nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i będzie badana oraz rozstrzygana przez sąd powszechny, należy jedynie podnieść, iż Minister umorzył postępowanie i wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne, które nigdy się nie toczyło. Wadliwość powyższa w ocenie Sądu jest tak istotna, iż winna skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej z racji rażącego naruszenia art. 104 kpa i 105 kpa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) i 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie. O kosztach nie orzeczono ze względu na brak wniosku w tym przedmiocie uprawnionego podmiotu.