IV SA/Wa 804/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarejestrowania pobytu obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej oddala skargę W dniu 27 czerwca 2012 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek P. B. o zarejestrowanie jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej - R. Wnioskodawca we wniosku podał m. in., że urodził się w N. w L. w dniu [...] marca 1944 r., posiada numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności [...] oraz ważny paszport [...]. Do wniosku dołączono wyciąg z [...] paszportu wydanego wnioskodawcy, potwierdzenie zameldowania na pobyt stały w K. i zaświadczenie o zatrudnieniu w uczelni wyższej w K. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie z wniosku P. B. z uwagi na posiadanie przez niego obywatelstwa polskiego. P. B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym wskazał, że organ nie podał na podstawie jakich przepisów ustawy o obywatelstwie polskim stwierdzono posiadanie przez niego obywatelstwa polskiego oraz wniósł o umożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym i zrobienia kopii w K., a nie w W., jak pouczył go organ odwoławczy. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że: 1. wnioskodawca posiada obywatelstwo polskie nabyte poprzez urodzenie (art. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim; Dz. U. z 2000 r. nr 28, poz. 353 ze zm.), za czym przemawia materiał znajdujący się w aktach sprawy, a to: a) nadanie wnioskodawcy numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, zwanej dalej "numerem PESEL", b) potwierdzenie zameldowania na pobyt stały, z którego wynika, że w dniu [...] marca 1944 r. wnioskodawca urodził się w W. i został zameldowany w tej miejscowości przy ul. [...], c) wydanie wnioskodawcy dowodu osobistego nr [...] oraz polskiego dokumentu podróży nr [...] (z terminem ważności do dnia [...] sierpnia 2015 r.), d) informacja [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 11 lipca 2012 r., że wnioskodawca nie figuruje w prowadzonym przez Wojewodę [...] rejestrze utrat obywatelstwa polskiego, co w świetle art. 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), co przesądza o tym, że nie zrzekł się obywatelstwa polskiego; 2. posiadanie obywatelstwa polskiego przez wnioskodawcę uniemożliwia traktowanie go przez Rzeczpospolitą Polską jako cudzoziemca, nawet jeśli posiada obywatelstwo innego państwa; 3. zgodnie z art. 73 § 1 i § 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", strona ma prawo wglądu w akta sprawy i sporządzania z nich kopii i odpisów jedynie w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. W związku z tym oraz biorąc pod uwagę okoliczność niepodejmowania przez organ odwoławczy działań nieznanych stronie uznano za zasadne odstąpienie od realizacji obowiązku określonego w art. 10 K.p.a. W skardze na decyzję organu odwoławczego P. B. wskazał, że: 1. materiał dowodowy został zgromadzony w stopniu niewystarczającym, ponieważ: a) nie wykazano posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego, a wobec skarżącego nie ma zastosowania art. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, gdyż w dniu jego urodzin jego ojciec posiadał obywatelstwo [...], stąd skarżący nabył obywatelstwo [...], b) nie uzasadniono przyczyny przyjęcia tożsamości P. B. i P. B., w związku z czym argumenty o nadaniu numeru PESEL, wydaniu dowodu osobistego i polskiego dokumentu podróży nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, c) w dniu [...] marca 1944 r. P. B. nie mógł być zameldowany przy ul. [...], ponieważ w dniu tym ulica o takiej nazwie nie istniała; 2. organ pierwszej instancji nie poinformował go o jego uprawnieniach wynikających z art. 10 i art. 73 K.p.a., a organ odwoławczy bezpodstawnie odstąpił od realizacji obowiązku określonego w art. 10 K.p.a., gdyż nie wystąpiły okoliczności z art. 10 §2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2006 r. nr 144, poz. 1043 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o wjeździe", jeżeli pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej trwa przez okres dłuższy niż 3 miesiące, obywatel UE jest obowiązany zarejestrować swój pobyt. Stosownie do art. 2 pkt 3 ustawy o wjeździe użyte w niej określenie "obywatel UE" oznacza m. in. cudzoziemca obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Cudzoziemcem jest każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego (art. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach; Dz. U. z 2011 r. nr 264, poz. 1573 ze zm.). Rejestracja pobytu w trybie art. 20 ustawy o wjeździe jest więc możliwa jedynie wtedy, gdy wnioskodawca nie posiada obywatelstwa polskiego. Istotą sprawy było więc ustalenie, czy wnioskodawca nie posiada obywatelstwa polskiego. Organ prowadzący postępowanie w trybie art. 20 ustawy o wjeździe na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego samodzielnie ustala czy wnioskodawca nie posiada obywatelstwa polskiego. Organy zasadnie uznały, że skarżący posiada obywatelstwo polskie, choć nie wszystkie argumenty wywiedzione przez organy przemawiają za jego posiadaniem. Zdaniem Sądu na posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącego wskazują poniższe okoliczności: 1. wydanie skarżącemu polskiego dokumentu podróży (paszportu) nr [...] z terminem ważności od dnia [...] sierpnia 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2015 r. Zgodnie z art. 1 i art. 3 obowiązującej w dniu 29 sierpnia 2005 r. ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz. U. z 1991 r. nr 2, poz. 5 ze zm.), jak i w świetle obowiązującego obecnie art. 3 zdanie pierwsze i art. 4 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 268), paszport poświadcza obywatelstwo polskie, a prawo do jego otrzymania ma każdy obywatel polski. Dowodem wskazującym na wydanie skarżącemu paszportu jest: a) wyciąg z centralnej ewidencji dokumentów paszportowych (k. 10 akt adm.) prowadzonej w systemie teleinformatycznego zbioru danych o osobie i posiadanych przez nią dokumentach paszportowych (art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych; Dz. U. z 2013 r., poz. 268) oraz b) oświadczenie skarżącego o jego posiadaniu złożone na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. (k. 43); 2. wydanie skarżącemu w dniu [...] września 1962 r. (k. 42) dowodu osobistego nr [...]. Zgodnie z art. 1 obowiązującego w dniu wydania dowodu osobistego dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 1962 r. nr 2, poz. 5) każdy obywatel polski zamieszkały w kraju jest obowiązany od ukończenia 18 roku życia posiadać dowód osobisty. Z kolei, stosownie do art. 4 powyższego dekretu osoby, których obywatelstwo polskie nie zostało stwierdzone w sposób niewątpliwy, otrzymują w miejsce dowodu osobistego tymczasowe zaświadczenie tożsamości. Skoro więc wydano wówczas skarżącemu dowód osobisty, to przyjęto, iż posiada on obywatelstwo polskie. Skarżący wówczas nie negował tej okoliczności, w przeciwnym razie otrzymałby tymczasowe zaświadczenie tożsamości. Brak jest zaś dowodów wskazujących na utratę przez skarżącego obywatelstwa polskiego (informacja [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia 11 lipca 2012 r., że wnioskodawca nie figuruje w prowadzonym przez Wojewodę [...] rejestrze utrat obywatelstwa polskiego). Dowodem na wydanie skarżącego dowodu osobistego jest: a) kopia 1 i 2 strony dowodu osobistego złożona przez skarżącego do akt na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. oraz b) oświadczenie skarżącego o jego posiadaniu złożone na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. (k. 43). Wydany na podstawie powyższego dekretu dowód osobisty od dnia 1 lipca 1984 r. - zgodnie ze znowelizowanym art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ewidencji ludności" - był dokumentem poświadczającym obywatelstwo polskie. Brak jest jednak podstaw, aby - jak to uczynił organ - stwierdzić na jakiej podstawie skarżący nabył obywatelstwo polskie, a w szczególności, że zostało ono przez niego nabyte przez urodzenie w trybie art. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r. nr 28, poz. 353 ze zm.) już choćby z tego powodu, że w chwili urodzenia się skarżącego w dniu [...] marca 1944 r. ustawa powyższa nie obowiązywała, a ponadto brak jest - poza oświadczeniem skarżącego - wiarygodnych informacji o obywatelstwie jego rodziców. Nie miał zaś racji organ stwierdzając, że za posiadaniem przez skarżącego obywatelstwa polskiego przemawia: 1. nadanie mu numeru PESEL, gdyż zgodnie z ustawą o ewidencji ludności może on być nadany osobie nie posiadającej obywatelstwa polskiego - cudzoziemcowi (art. 31 a ust 3 pkt 2 i 3 ustawy o ewidencji ludności); 2. poświadczenie zameldowania na pobyt stały, z którego wynika, że w dniu [...] marca 1944 r. wnioskodawca urodził się w W. i został zameldowany w tej miejscowości przy ul. [...]. Nie ma bowiem przepisów wskazujących na to, że nie można było zameldować osoby nie posiadającej obywatelstwa polskiego. Sąd nadmienia na marginesie - uznając, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia miejsce zameldowania skarżącego - iż stwierdzenie, że skarżący urodził się w "W." i został zameldowany przy ul. "[...]" oznacza, że urodził się w miejscowości oraz został zameldowany przy ulicy obecnie noszących te nazwy. Nazwa zaś nie zmienia fizycznie miejsca urodzenia czy zameldowania, stanowiąc jedynie jego słowne określenie. Powyższe uchybienia nie mogły mieć jednak wpływu na wynik sprawy. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. przez organy należy wskazać, że: 1. organ pierwszej instancji naruszył go, gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący w odwołaniu nie wskazał konkretnej czynności procesowej, której dokonałby, gdyby był zawiadomiony przez organ pierwszej instancji w trybie art. 10 § 1 K.p.a.; 2. organ odwoławczy nie naruszył tego przepisu, ponieważ pismem z dnia 14 grudnia 2012 r., doręczonym skarżącemu w dniu 9 stycznia 2013 r., pouczył go o przysługujących mu w świetle art. 10 § 1 K.p.a. uprawnieniach. Nie mogły być one zrealizowane w miejscu zamieszkania skarżącego w K., lecz wyłącznie w siedzibie organu odwoławczego w W. Strona ma bowiem prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1 i § 1a K.p.a.). Mowa tu o organie prowadzącym postępowanie na danym jego etapie (tu: postępowania odwoławczego). Organ uznając, że skarżący posiada obywatelstwo polskie powinien co prawda odmówić wydania zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu, niemniej jednak umorzenie postępowania osiąga ten sam praktyczny skutek - niewydanie zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.