IV SA/Wa 808/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. F. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. K. F. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w miesięcznej wysokości 2.360,55 zł. Z wyciągów z konta bankowego za okresy od 1 kwietnia 2009 r. do 30 kwietnia 2009 r. i od 1 maja 2009 r. do 31 maja 2009 r. wynika, że wnioskodawczyni otrzymuje również środki pieniężne od Z. W dniu 16 kwietnia 2009 r. na rachunek bankowy K. F. wpłynęła kwota 146,55 zł, w dniu 27 kwietnia 2009 r. kwota 330,46 zł, a w dniu 21 maja 2009 r. kwota 182,52 zł. Wszystkie wpłaty opisano jako tantiemy. Ponoszone przez skarżącą, stałe wydatki to: opłaty za mieszkanie, energię elektryczną i gaz, spłaty rat, abonament radiowo-telewizyjny, koszty zakupu benzyny, leków, środków czystości i kosmetyków, koszty utrzymania psów, opłaty za telefon stacjonarny i komórkowy. Miesięczna wysokość tych wydatków wynosi w sumie około 1.720,00 zł. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 45 m2 i samochodu osobowego [...] z 2006 r. Posiada zasoby pieniężne w wysokości 50.000,00 zł, zgromadzone na lokatach bankowych. Na koniec maja bieżącego roku saldo na rachunku bankowym K. F. wyniosło 12.198,20 zł. Oceniając sytuację materialną i możliwości płatnicze skarżącej w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Treść art. 246 § 1 ppsa przesądza również o tym, że jedynym kryterium, od jakiego ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma charakter materialny. Jest nim brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Stąd też o ewentualnym uwzględnieniu żądania strony nie mogą decydować inne kryteria, jak na przykład stan zdrowia, wiek, czy też nieznajomość przepisów prawa. Przenosząc powyższe, ogólne rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy mieć na uwadze, że wysokość stałych, miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym skarżącej wynosi około 1.720,00 zł. Trzeba jednak wskazać, że wnioskodawczyni uzyskuje regularny dochód w wysokości 2.360,55 zł miesięcznie. Otrzymuje także dodatkowe środki pieniężne od Z. Od 1 kwietnia 2009 r. do 31 maja 2009 r. wysokość tych środków wyniosła w sumie 659,53 zł. Na koniec maja bieżącego roku K. F. dysponowała na rachunku bankowym środkami w wysokości ponad 10.000,00 zł. Ponadto skarżąca posiada zgromadzone na lokatach bankowych zasoby pieniężne, których wysokość (50.000,00 zł) wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie - 100 (słownie: sto) złotych stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wykazane przez K. F. stan majątkowy i możliwości płatnicze nie stanowią podstawy do ustalenia, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ponoszenie kosztów postępowania sądowego zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Jak wskazano powyżej, dokonana w przedmiotowej sprawie ocena stanu majątkowego i możliwości płatniczych K. F. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Uzyskiwany dochód i posiadane oszczędności pozwalają skarżącej na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.