IV SA/Wa 808/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-28
Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony bez dostarczenia przez wnioskodawcę kompletnych dokumentów potwierdzających stan majątkowy i dochody własne oraz współmałżonka?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co opiera się na rzeczywistej ocenie jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Jeśli oświadczenie jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, konieczne jest uzupełnienie dokumentacji zgodnie z art. 255 P.p.s.a. Wnioskodawca, który nie dostarcza wymaganych dokumentów dotyczących swojego i współmałżonka stanu majątkowego, uniemożliwia ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy, co skutkuje odmową przyznania tego prawa.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na postanowienie Głównego Geodety Kraju o odmowie wszczęcia postępowania. Wnioskodawca podał dochód z renty strukturalnej oraz wydatki domowe, jednak nie dostarczył dokumentów dotyczących dochodów i majątku swojej żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia tych informacji.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 22 maja 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie.
Ze złożonego formularza PPF wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest renta strukturalna skarżącego w wysokości 2078 zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że wydatki ponoszone na utrzymanie pochłaniają całą kwotę uzyskiwanej renty. Do niezbędnych wydatków koniecznych skarżący zaliczył: opłatę za gaz- 20 zł, energię elektryczną- 100 zł, wywóz śmieci- 30 zł, podatek od nieruchomości- 40 zł, opał- 300 zł, lekarstwa- 50 zł, raty kredytu- 1050 zł, abonament telefoniczny- 84, na łączną kwotę 1674 zł. Posiadany majątek obejmuje działkę, na której rozpoczęto budowę domu oraz nieruchomość rolną w H.
Ponieważ oświadczenie skarżącego z dnia 18 maja 2014 r. było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 28 maja 2014 r. wezwano go do złożenia, w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających stan majątkowy i dochody, to jest:
a) dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącego,
b) wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych,
c) informacji, czy żona skarżącego- D. P.- uzyskuje dochody, jeśli tak, to z jakiego źródła i w jakiej wysokości, czy ewentualnie posiada status osoby bezrobotnej, jeśli tak- wezwać do nadesłania stosownego zaświadczenia w tym zakresie.
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 czerwca 2014 r. Termin do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 20 czerwca 2014 r. Skarżący w dniu 20 czerwca 2014 r. r. nadesłał dokumenty źródłowe, tj. wyciągi z konta bankowego, którego jest właścicielem, decyzję o przyznaniu renty strukturalnej oraz decyzję o zmianie wysokości przyznanej renty. Skarżący nie wykonał natomiast wezwania Sadu z dnia 28 maja 2014 r. w zakresie pkt b) - odnoszącego się do jego żony, oraz pkt c).
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Żąda on bowiem zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w niniejszej sprawie.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).
Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie.
W sytuacji, gdy skarżący wskazuje, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – D. P.- ustalenie rzeczywistej wielkości dochodów obu małżonków oraz wysokości wolnych środków pieniężnych, które to środki stanowić mają źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy, jest konieczne do stwierdzenia, czy w istocie spełnia on wskazane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy.
W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu wnioskodawca nie przedstawił w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwił merytoryczną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że skarżący w piśmie z dnia 28 maja 2014 r. został wezwany do nadesłania wyciągów z posiadanych nie tylko przez siebie ale również przez swoja żonę kont bankowych, ewentualnie złożenie stosownego oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych. Ponadto zobowiązano wnioskodawcę do udzielenia informacji na temat dochodów swojej żony, ewentualnie złożenia stosownych oświadczeń o braku takowych. Skarżący, pomimo wezwania, nie udokumentował w sposób wskazany w wezwaniu z dnia 28 maja 2014 r. sytuacji finansowej swojej żony, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wśród nadesłanych dokumentów brak jest natomiast dokumentów/oświadczeń potwierdzających aktualną sytuację materialną D. P. Nie nadsyłając wymienionych wyżej dokumentów źródłowych i oświadczeń, skarżący odstąpił od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co wyklucza pozytywne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło