IV SA/Wa 81/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-07

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy ustawy o cudzoziemcach, odmawiając wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu cudzoziemca, mimo braku niezwłocznego przekazania go do innego państwa w ramach procedury readmisji, a także czy ochrona życia rodzinnego może stanowić podstawę do wyłączenia wydania takiej decyzji, gdy życie rodzinne nie jest prowadzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o cudzoziemcach, odmawiając wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Brak niezwłocznego przekazania cudzoziemca do innego państwa w ramach procedury readmisji nie stanowił podstawy do niewydania decyzji, gdyż strona zagraniczna nie udzieliła odpowiedzi w wymaganym terminie, a późniejsze pisma nie stanowiły decyzji o przyjęciu. Ponadto, ochrona życia rodzinnego nie mogła stanowić podstawy do wyłączenia wydania decyzji, ponieważ skarżący nie prowadził życia rodzinnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i orzeczeniu zakazu ponownego wjazdu. Cudzoziemiec odwołał się, wskazując na istnienie przesłanek do przekazania go do kraju, gdzie ma partnerkę i córkę. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów ustawy o cudzoziemcach poprzez niezastosowanie art. 303 ust. 1 pkt 11 (brak niezwłocznego przekazania) oraz art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 (zastosowanie mimo istnienia przesłanki wyłączającej). Podniesiono również naruszenie prawa do życia rodzinnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2014r. (nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez C. B. (obywatela [...]) od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu wymienionego cudzoziemca do powrotu bez określania terminu dobrowolnego powrotu oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schenegen na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej [...] działając na podstawie art. 310 pkt 1 w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10, art. 315 ust. 2 pkt oraz art. 318 ust. 1 i 1 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U z 2013r., poz. 1650 ze zm.), dalej jako: ustawa, zobowiązał cudzoziemca do powrotu oraz orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schenegen na okres 1 roku. Odwołanie złożył cudzoziemiec wskazując, że istnieją przesłanki do przekazania go do [...], gdzie ma partnerkę oraz córkę będące obywatelkami [...]. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2014r. podzielił ustalenia faktyczne oraz zastosowane przepisy prawa materialnego. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył brzmienie przepisów wskazanej ustawy o cudzoziemcach oraz podał, że 10 czerwca 2014r. funkcjonariusze Straży Granicznej stwierdzili, że cudzoziemiec przy wjeździe na teren RP posługuje się cudzym paszportem oraz prawem jazdy i że były to jedyne posiadane dokumenty. Z tych względów zostały spełnione przesłanki określone w art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy. W tej sytuacji konieczne było przeanalizowanie treści art. 303 ust. 1 ustawy, przewidującego sytuacje, w których decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się. Organ przeanalizował art. 348 i 349 ustawy (udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium RP) oraz art. 351 ustawy (zgoda na pobyt tolerowany na terytorium RP). Podczas przesłuchania cudzoziemiec zeznał, że przebywa na stałe na terytorium [...], gdzie ma żonę oraz córkę. Prowadzi zatem życie rodzinne i prywatne we [...], nie zaś w Polsce. Zarząd do Spraw Cudzoziemców Komendy Straży Granicznej wystąpił do strony [...] o przekazanie cudzoziemca. Zgodnie z treścią art. 303 ust. 1 pkt 11 ustawy, w przypadkach o których mowa w art. 302 ust. 1 decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy może on zostać niezwłocznie przekazany do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie obowiązującej w dniu 13 stycznia 2009 r. umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób. Zdaniem organu przesłanka ta nie zachodzi bowiem nie jest możliwe niezwłoczne przekazanie cudzoziemca stronie [...] z uwagi na brak zgody [...] władz. Zdaniem organu nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 w zw. z art. 348 i 351 ustawy mogące skutkować udzieleniem zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. W kwestii ochrony życia rodzinnego to odnosi się ta przesłanka do cudzoziemców prowadzących życie rodzinne na terytorium RP. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie złożył C. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] lipca 2014r. nr [...], a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 303 ust. 1 pkt 11 ustawy poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, iż niezwłoczne przekazanie cudzoziemca na terytorium [...] nie jest możliwe z uwagi na przedłużające się postępowanie readmisyjne, w sytuacji gdy wszelkie żądane przez władze [...] dokumenty zostały przekazane oraz art. 302 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca niewydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 303 ust. 1 pkt 11 ustawy. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie bowiem do dnia wniesienia skargi do sądu nie został rozstrzygnięty wniosek Zarządu do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej skierowany do strony [...] o przekazanie cudzoziemca w trybie readmisji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego została spełniona przesłanka do zastosowania procedury readmisji gdyż skarżący w dniu 10 czerwca 2014r. przekroczył granice RP podróżują z terytorium [...] i posługując się [...] dokumentem tożsamości wydanym na dane innej osoby. Zgodnie z umową o readmisji odpowiedź państwa partnerskiego, do którego obywatel państwa trzeciego zostanie przekazany winna zostać udzielona w terminie 14 dni. Zatem przesłanka niezwłoczności zostałaby spełniona gdyby strona [...] udzieliła odpowiedzi w umownym terminie. Brak aktywności ze strony [...] nie może być interpretowany na niekorzyść skarżącego. Dalej skarga twierdzi, że wydanie decyzji zobowiązującej skarżącego do powrotu do [...] stanowi naruszenie art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności tj. prawa do poszanowania życia w rodzinie. Skarżący pozostawił we [...] małoletnią córkę, obywatelkę [...], która mieszka wraz z matką na terytorium tego państwa. Córka jest bardzo związana z ojcem, a uchylenie decyzji o powrocie i przekazanie go stronie [...] umożliwiłoby kontakt ojca z córką. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności faktyczne przyjęte w zaskarżonej decyzji nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania wyjaśniającego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Fakty pozostają bezsporne, jedynie konieczne było zbadanie, czy nie zaistniały przesłanki wyłączające orzeczenie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określone w art. 303 ustawy. Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się jeśli przebywa na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane oraz przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone w toku postępowania i nie zakwestionowane przez skarżącego. Natomiast konieczna była ocena, czy organ nie powinien zastosować wyłączenia określonego w art. 303 ust. 1 pkt 11 ustawy. Organ podjął próbę, aby cudzoziemiec w ramach readmisji powrócił do kraju, z którego wjechał na terytorium RP, jednakże starania te pozostały bezskuteczne. Do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy, co miało miejsce w dniu [...] listopada 2014r. strona [...] nie zajęła żadnego stanowiska w sprawie przyjęcia cudzoziemca. Jak wskazuje skarga termin na odpowiedź państwa partnerskiego wynosi 14 dni. Tymczasem do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona nie podjęła żadnej decyzji w sprawie. Dopiero w dniu 4 grudnia 2014r. wpłynęło do akt pismo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Bezpieczeństwa Publicznego [...], że władze [...] wyrażają gotowość i chęć współpracy i w tym celu proponują zorganizowanie spotkania w celu zdefiniowania procedur operacyjnych. Pismo powyższe nie może być traktowane jako decyzja o przyjęciu skarżącego w ramach umowy readmisyjnej, ponadto wpłynęło po wydaniu zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów nie została spełniona przesłanka niezwłocznego przekazania cudzoziemca do [...]. Współpraca pomiędzy członkami umowy w ramach praw i obowiązków wynikających z tej umowy nie może skutkować dla organów - stosujących przepisy prawa dotyczące cudzoziemców - naruszaniem przepisów prawa krajowego. Jednym ze znamion odstąpienia od przekazania cudzoziemca jest niezwłoczne przekazanie go innemu państwu. Ponadto bezczynność organu w tym zakresie skutkuje naruszaniem lub może skutkować przepisów krajowych o charakterze proceduralnym, których celem jest usprawnienie postępowania administracyjnego. Z tych względów nie było uzasadnione oczekiwanie przez organ na odpowiedź strony [...] odnośnie readmisji skarżącego przez nieokreślony czas. Przesłanka "niezwłoczności" nie może decydować o czasookresie podejmowania czynności procesowych przez organy krajowe właściwe do orzekania w sprawie cudzoziemców. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut dotyczący ochrony życia rodzinnego skarżącego. Jako podstawę wyłączającą wydanie decyzji o powrocie przepisy przewidują wystąpienie przesłanki polegającej na tym, że zachodzą uwarunkowania do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 303 ust. 1 pkt 2) ustawy). Jak wynika z art. 348 ustawy cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium RP jeżeli zobowiązanie do powrotu naruszałoby m.in. jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. Bezspornie skarżący nie wiąże swojego życia rodzinnego i prywatnego z Polską, do której próbował wjechać po raz pierwszy. Na ile jednak udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium RP spowoduje, że jego życie rodzinne nie pozostanie zakłócone. Osoby, z którymi łączą go więzi rodzinne lub emocjonalne przebywają poza terenem RP. Udzielnie zatem mu ochrony ze względów humanitarnych w związku z ewentualnym opuszczeniem Polski nie zmienia jego statusu. Nadal pozbawiony zostanie tych więzi. Natomiast ubieganie się o pobyt ze względów humanitarnych z racji naruszenia jego prawa do życia w rodzinie byłoby nadużyciem tej instytucji. Tego życia rodzinnego skarżący nie prowadzi bowiem na terytorium RP i wobec tego ochrona taka byłaby bezprzedmiotowa. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło