IV SA/Wa 81/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-07
Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest utrzymanie w mocy postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wnioskodawca dobrowolnie nie pobiera przysługującej mu renty?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że dobrowolne niepobieranie przez wnioskodawcę przysługującego mu świadczenia rentowego jest świadomym wyborem, który prowadzi do stanu zubożenia, nieuzasadniającego przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy nie może być przyznane osobie, która własnym działaniem doprowadza się do stanu, który miałby uzasadniać przyznanie tego prawa.Stan faktyczny
Skarżący M.S. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2016 r. odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Referendarz oparł swoją decyzję na informacji, że skarżącemu przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy, mimo że skarżący utrzymuje się z prac dorywczych. Skarżący zarzucił, że referendarz oparł się na "oszczerczych pomówieniach" ZUS.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie Referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M.S. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2016 r. odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych postanawia utrzymać w mocy postanowienie Referendarza sądowego
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2016 r. r., w sprawie ze skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 9 września 2016 r.
W ustawowym terminie skarżący wniósł od niego sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniósł, że Referendarz oparł się na "oszczerczych pomówieniach" Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że przysługuje mu prawo do renty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 zwaną dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Referendarz w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że wnioskodawca utrzymuje się z prac dorywczych w zamian za wyżywienie. Jednocześnie wskazano, że referendarzowi sądowemu wiadomo z urzędu M. S. przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy. W aktach sprawy IV SAB/WA 244/14 w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie udzielenia informacji, znajdują się liczne pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzające, że skarżącemu przysługuje renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, np. w piśmie z dnia 16 lipca 2014 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w [...] zawarta jest informacja, że skarżący posiada prawo do renty, lecz jej nie pobiera. Łączna kwota zgromadzonego świadczenia od 1 października 1998 r. do 31 lipca 2014 r. wyniosłaby 94 335,55 zł netto.
W ocenie Sądu powyższe ustalenie nie pozwala na przyznanie Skarżącemu prawa pomocy.
Informacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzająca, że skarżącemu przysługuje renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy nie została co prawda złożona do akt niniejszej sprawy, jednakże, zdaniem Sądu, mogła zostać wykorzystana na potrzeby niniejszego postępowania. Sądowi z urzędu wiadomo jest, że Skarżący jest (lub był) stroną kilkudziesięciu postępowań sądowoadministracyjnych i wielokrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy.
W postanowieniu z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 399/16 wskazano, że w piśmie z dnia 12 marca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podał, że skarżący pozostaje uprawniony do renty, a aktualna kwota miesięczna niepobieranego świadczenia wynosi 757,21 zł netto (pismo ZUS z dnia 22 czerwca 2015 r.). Skarżący, dodatkowo, osiągnął wiek emerytalny, nie złożył jednak wniosku o emeryturę.
Wskazać wobec tego należy, że dobrowolne niepobieranie przez skarżącego, świadczenia rentowego jest świadomym wyborem, który bezpośrednio rzutuje na jego sytuację finansową. Przyznanie prawa pomocy nie może wystąpić w sytuacji, gdy sam wnioskujący o to prawo własnym działaniem doprowadza się do stanu zubożenia, który miałby uzasadniać przyznanie tego prawa (por. postanowienie NSA z 1 lipca 2015 r. sygn. I OZ 727/15).
Postanowienie Referendarza jest zatem prawidłowe i odpowiadające prawu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło