IV SA/Wa 812/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-04
Skład orzekający: Anna Szymańska, Katarzyna Golat, Anita Wielopolska-Fonfara
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który obawia się prześladowania w swoim kraju pochodzenia z powodu poglądów politycznych i sytuacji zawodowej, ale istnieje możliwość jego bezpiecznego zamieszkania w innej części tego kraju, może uzyskać status uchodźcy w Polsce?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo iż skarżący mógł wykazać uzasadnioną obawę przed prześladowaniem w części kraju pochodzenia, istniała możliwość jego bezpiecznego i legalnego przemieszczenia się do innej, bezpiecznej części tego kraju. Zgodnie z art. 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, możliwość wewnętrznej relokacji wyklucza przyznanie statusu uchodźcy, nawet jeśli obawy dotyczące prześladowania są uzasadnione w konkretnym regionie.Stan faktyczny
Skarżący, obywatel [...], złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na groźby ze strony przełożonych w związku z odmową złożenia przysięgi narodowej oraz obawę o bezpieczeństwo rodziny. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, uznając obawy skarżącego za uzasadnione w części kraju pochodzenia, ale wskazując na możliwość wewnętrznej relokacji do bezpieczniejszych regionów. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy, kwestionując istnienie prześladowań w rozumieniu Konwencji Genewskiej. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant spec. Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. L. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015r. (nr [...]) o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. Decyzja obejmuje małżonkę cudzoziemca Y. L. oraz dwie małoletnie córki.
Stan faktyczny sprawy jest następujący:
S. L., obywatel [...], złożył w dniu 28 marca 2014r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Podał, że zamieszkiwał wraz z rodziną na [...]. Jako przyczynę aplikowania o ochronę podał odmowę złożenia w 2014r. przysięgi narodowi [...] (według oświadczenia zatrudniony był w milicji), związane z tym werbalne groźby ze strony przełożonych dotyczące utrudniania w znalezieniu pracy oraz edukacji dzieci. Oświadczył we wniosku, że nigdy nie był prześladowany, nie doświadczył przemocy fizycznej, nigdy nie był zatrzymywany ani aresztowany, nie był skazany wyrokiem sądu. Nie uczestniczył także w działaniach wojennych.
Podczas przesłuchania statusowego potwierdził, że przyjechał do Polski z powodu werbalnych gróźb kierowanych do niego ze strony przełożonych. Dodał, że wcześniej tj. w marcu 2012r. miał incydent polegający na próbie wymuszenia od niego 10 tys. USD. Zgłosił to zdarzenie do organów ścigania, w wyniku czego sprawcy wymuszenia zostali zatrzymani i aresztowani.
Dodał, że boi się o bezpieczeństwo swojej rodziny, a nie widzi możliwości zamieszkania w innej części [...].
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców - rozpoznając ten wniosek, decyzją z dnia [...] października 2014r. (nr [...]), działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.) – dalej także jako "ustawa" w związku z art. 513 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013r., poz. 1650), odmówił nadania skarżącemu statusu uchodźcy w Polsce, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Organ I instancji uznał za udowodnione oraz uprawdopodobnione okoliczności faktyczne podawane przez cudzoziemca, w tym groźby ze strony przełożonego, a także zmuszenie do opuszczenia [...]. Nie uznał natomiast braku możliwości zamieszkania w innej, bezpiecznej części [...]. W tym zakresie Szef Urzędu do Spraw Uchodźców uznał, że władze [...] starają się zapewnić pełną ochronę i wsparcie wewnętrznym przesiedleńcom. W oparciu o analizę opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC organ ustalił, że w [...] toczy się konflikt zbrojny pomiędzy wspieranymi przez [...] siłami rządowymi, którego następstwa noszą znamiona katastrofy humanitarnej. Niestabilna sytuacja jest ponadto na [...], gdzie władze w stosunku do przeciwników [...] prowadzą kampanię zastraszania, mającą zmusić ich do opuszczenia [...]. We wszystkich natomiast pozostałych [...] kontrolowanych przez rząd w [...] sytuacja pozostaje stosunkowo spokojna, pomimo zdarzających się niekiedy prowokacji ze strony sił [...]. Ogólny poziom przestrzegania w tej części [...] praw człowieka jest zadawalający .
Organ dalej stwierdził, że strona wykazała zasadność swojej obawy przed prześladowaniem w miejscu stałego zamieszkania tj. [...] ze względu na posiadane poglądy polityczne odmienne od większości społeczeństwa [...] oraz obecnych władz. W tej sytuacji organ przyjął za zasadne twierdzenia, że dalsze zamieszkiwanie cudzoziemca [...] może stanowić rzeczywiste ryzyko wystąpienia wobec niego oraz członków jego rodziny prześladowań, o których mowa w art. 13 ustawy. Jednak stosownie do art. 18 ustawy przed wydaniem decyzji o nadaniu statusu uchodźcy organ obowiązany jest rozpatrzeć możliwość tzw. wewnętrznej relokacji. W rozpatrywanej sprawie istnieje możliwość zamieszkania cudzoziemca i jego rodziny w innym bezpiecznym regionie [...], co wskazuje na brak potrzeby udzielenia ochrony międzynarodowej. Cudzoziemiec nie skorzystał w pełni z możliwości uzyskania schronienia w kraju pochodzenia. Wyjechał z rodziną z [...] bez przeszkód, a następnie do Polski. Co prawda władze [...] borykają się z trudnościami w zapewnieniu pomocy osobom wewnętrznie przesiedlonym jednak otrzymują wsparcie międzynarodowych organizacji pomocowych. [...]. Ustawa ta zabezpiecza prawa i wolności przesiedlonych obywateli w zakresie wydawania dokumentów, zabezpieczenia emerytalnego, pomocy socjalnej, kwestii majątkowych itp. W tej sytuacji cudzoziemiec ma możliwość bezpiecznego zamieszkania wraz z rodziną w innym regionie [...], gdzie ich życiu oraz zdrowiu nie będzie zagrażało niebezpieczeństwo i gdzie nie będą narażeni na łamanie ich praw.
W kwestii ochrony uzupełniającej organ ocenił, że nie istnieje ryzyko doznania poważnej szkody przez cudzoziemca i jego rodzinę w razie powrotu do kraju pochodzenia.
Nie udzielono także zgody na pobyt tolerowany m. in. stwierdzając, że odmowa nie narusza praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 20 listopada 1989r. w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu którejkolwiek z osób objętych działaniem tej konwencji
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. L.
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. wydaną na podstawie art. 89p ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, uznając je za prawidłowe. Dodatkowo po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uzupełniającego ustalił, że cudzoziemiec urodził się w [...] w województwie [...], a dopiero potem przeprowadził się [...]. Mieszka tam jego babcia, która posiada 7 hektarowe gospodarstwo. [...] mieszka z kolei jego matka z ojczymem. Jednak wszyscy obecnie przebywają w Polsce, w R., gdzie na stałe mieszka młodsza siostra matki. Krewni żony natomiast pozostali [...].
Rada stwierdziła, że cudzoziemiec nie jest zagrożony w kraju pochodzenia żadnymi prześladowaniami. Organ nie zakwestionował wystąpienia niechęci pomiędzy przełożonym, a cudzoziemcem po zdarzeniach [...] ale okoliczności te nie miały wobec strony znaczenia związanego z przesłankami zawartymi w Konwencji Genewskiej z 1951r. Z kolei zdarzenia z 2012r. w ogóle nie odnoszą się do poszukiwania przez stronę ochrony międzynarodowej.
Dalej stwierdzono, że strona posiada możliwość osiedlenia się w innej części kraju pochodzenia. Poza ciotką żyjącą w Polsce, wszyscy członkowie rodziny mieszkają na [...] (woj. [...]) i nie spotykają się z zagrożeniami. Z kolei edukacja córek na terenie Polski nie stanowi dostatecznej przesłanki do legalizacji pobytu (zbyt krótki okres).
Organ odwoławczy uznał w świetle zgromadzonego materiału, że cudzoziemiec nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej. Nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mowa w Konwencji Genewskiej. Nie przedstawił on żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uznania, że reemigracja na [...] oznaczałaby dla niego narażenie na prześladowanie lub dyskryminację. Organ stwierdził także, że nie uznaje, aby cudzoziemiec mógł być prześladowany na obszarze [...] z powodów konwencyjnych.
Zdaniem organu cudzoziemiec podjął świadomą decyzję o migracji w poszukiwaniu lepszych warunków życia. W kwestii zgody na pobyt tolerowany oraz ochrony uzupełniającej organ po przeanalizowaniu sytuacji cudzoziemca stwierdził, że nie występują przesłanki do objęcia go tymi formami ochrony międzynarodowej.
S. L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podniósł zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a,) oraz naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących udzielenia statusu uchodźcy (art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej).
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że został zmuszony przez siły [...] do opuszczenia rodzinnych stron. Ze względu natomiast na niemożność zapewnienia osobom wewnętrznie przesiedlonym warunków do mieszkania, pracy i godnego życia w innych regionach państwa [...] zdecydował z żoną o wyjeździe do Polski.
Rozwijając zarzuty naruszenia prawa procesowego zwrócono uwagę, że organ niezbyt wnikliwie rozpoznał sprawę, zabrakło precyzyjnej analizy faktów, twierdzeń oraz dowodów. Rada do Spraw Uchodźców nie uwzględniła stanu psychicznego córek, dziewczynki po traumie związanej z opuszczeniem [...] korzystają z pomocy psychologa.
Rada nie odniosła się do okoliczności wynikających z art. 18 ustawy i nie wzięła osobistych uwarunkowań cudzoziemca. Chodzi m. in. o przemoc, groźby i terror, jakich doświadczyła rodzina [...].
Skarga przywołuje raporty Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Człowieka oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie i wywodzi, że organ nie wziął pod uwagę, że warunki życia w jakich muszą żyć osoby przesiedlone powinny być uznane za nieludzkie i poniżające. Jako naruszenie przepisów skarżący traktuje fakt, że organ nie odniósł się do jego argumentów i dowodów wskazujących na istnienie realnej groźby rozszerzenia się konfliktu na pozostałe terytoria [...].
Jeśli natomiast chodzi o naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy skarżący twierdzi, że jest uchodźcą w rozumieniu powyższego przepisu.
Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że zarzuty w niej podniesione nie są zasadne, a jednocześnie nie stwierdzono, aby wystąpiły przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji niezależnie od argumentacji przytoczonej w skardze.
Trzeba przypomnieć, że w skardze podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a.), jak i prawa materialnego (art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony). W istocie zarzuty te sprowadzają się do próby zakwestionowania poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, do ich nieadekwatności w stosunku do aktualnej sytuacji ekonomicznej na [...]. Zdaniem skarżącego, spełnia on przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej.
Podstawową przesłanką decydującą o możliwości uzyskania statusu uchodźcy jest "uzasadniona obawa przed prześladowaniem". Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie, o którym mowa w art.13 ust.1 ustawy musi, po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art.15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, po drugie być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy).
Trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia prześladowania nie wystarcza subiektywne przekonanie strony o stanie zagrożenia - takie przekonanie musi być uzasadnione sytuacją obiektywną, ustaloną m.in. w oparciu o informacje dotyczące warunków panujących w kraju pochodzenia.
W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy wypowiedział się odnośnie do braku uwarunkowań osobistych nakazujących przyznanie skarżącemu ochrony międzynarodowej, jak też ocenił sytuację w kraju pochodzenia cudzoziemca pod kątem potrzeby przyznania mu ochrony międzynarodowej. Przy czym – odmiennie jak się wydaje od stanowiska Szefa Urzędu – organ uznał, że cudzoziemiec nie jest uchodźcą, bowiem nie był prześladowany z przyczyn określonych w Konwencji genewskiej. Jednak nie można z niejednoznacznego uzasadnienia tej decyzji wywnioskować jaki był rzeczywisty zamiar organu II instancji zakwalifikowania sytuacji prawnej skarżącego. W żadnym bowiem fragmencie rozważań nie zawarto odniesienia do art. 18 ustawy, co powinno mieć kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia, a wskazywałoby na analogiczną kwalifikację jakiej dokonał Szef Urzędu. Przypomnieć bowiem należy, że organ I instancji wyraźnie stwierdził, że strona wykazała zasadność swojej obawy przed prześladowaniem w miejscu swojego stałego zamieszkania w kraju pochodzenia tj. [...] ze względu na posiadane poglądy polityczne odmienne od większości społeczeństwa [...] oraz tamtejszych władz (str. 6 decyzji). Jedyną zaś okolicznością wyłączająca przyznanie statusu uchodźcy jest możliwość wewnętrznej relokacji cudzoziemca do regionów, które zgodnie z informacjami organu są bezpieczne. Tym samym organ I instancji zastosował dyspozycję art. 18 ust. 1 i 2 ustawy dochodząc do uprawnionego w ocenie Sądu wniosku, że sytuacja w kraju pochodzenia nie jest jednolita, jeśli idzie o stan bezpieczeństwa oraz narażenia na prześladowania przeciwników politycznych [...]. Regiony zachodnie [...] dają możliwość schronienia się i tym samym w [...] tych nie ma sytuacji, aby zachodziły okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy. Organ odwoławczy w swoich rozważaniach odnosi się do braku ewentualnych prześladowań na terenie całej [...], nie czyniąc rozróżnienia pomiędzy terytorium [...]. Jednocześnie stwierdza (str. 13 decyzji), że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z prawem oraz zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. jest wyczerpująco uzasadniona, przedstawiając motywy i powody rozstrzygnięcia. Ostatnie stwierdzenie oznacza, że organ odwoławczy w pełni akceptuje przyjęte ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną faktów ustalonych przez Szefa.
Ta niejednoznaczność stanowiska Rady wynikająca z uzasadnienia rozstrzygnięcia mogła wprowadzać w błąd, jednak po wczytaniu się w jej treści Sąd uznał, że jednak organ odwoławczy nie zaakceptował kwalifikacji prawnej przyjętej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który sytuację skarżącego na [...] będącą skutkiem [...] zakwalifikował jako obawę przed prześladowaniem z racji odmiennych przekonań politycznych. Z tego samego stanu faktycznego organy obydwu instancji wywiodły zupełnie odmienny stan prawny. Niemniej jednak niekonsekwencja uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie mogła wpłynąć na samo rozstrzygnięcie. Zarówno bowiem decyzja, w której organ przyjął, że nie wystąpiły przesłanki wynikające z Konwencji genewskiej w indywidualnej sytuacji cudzoziemca, jak decyzja zgodnie z którą wykazał jednak fakt prześladowania jego osoby oraz rodziny z racji przekonań politycznych, ale występują przesłanki określone w art. 18 ustawy miałyby ten sam skutek tj. skutkowałyby odmową przyznania statusu uchodźcy. A to oznacza, że odmienna kwalifikacja prawna wyrażona w zaskarżonej decyzji nie mogła wpłynąć na wynik sprawy.
Sąd administracyjny zauważa, że organ II instancji nie dokonał odmiennych ustaleń faktycznych. Jedynie rozszerzył zakres informacji o indywidualnej sytuacji cudzoziemca m.in. poprzez uzupełniające przesłuchanie w dniu [...] stycznia 2015r. Dokonał natomiast odmiennej oceny niezakwestionowanych w zasadzie ustaleń w świetle rozważanych przepisów prawa materialnego. Sytuację cudzoziemca [...] zakwalifikował jako nie dającą podstawy do zakwalifikowania uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. I tutaj należy odróżnić terytorialnie kraj pochodzenia. O ile bowiem w bezpiecznych rejonach [...] cudzoziemiec nie będzie narażony na prześladowania w ujęciu konwencyjnym, o tyle jak przyjął organ I instancji groźba realnego prześladowania może dotknąć go [...] z racji jego indywidualnej sytuacji tj. niesubordynacji zawodowej jako milicjanta, a z kolei służebnej roli [...].
Słusznie zatem organ I instancji zastosował dyspozycję art. 18 ustawy odmawiając skarżącemu tych uwarunkowań, które powodowałyby uzyskanie statusu uchodźcy. Prawo do życia skarżącego w przypadku powrotu [...] nie będzie zagrożone, a konflikt mający miejsce [...] nie dotyczy tych miejsc, w których może bezpiecznie zamieszkać skarżący. Jeśli bowiem jego subiektywne przekonanie co do możliwości prześladowania było usprawiedliwione na terenie [...], który opuścił wraz z rodziną, to nie można tego stanu umysłu i emocji przenieść na pozostałe terytorium [...], poza [...]. Organy obydwu instancji dokonały bowiem oceny sytuacji w kraju pochodzenia wyraźnie rozróżniając rejony bezpieczne i te objęte konfliktami. Obawa prześladowania występująca u cudzoziemca była związana tylko i wyłącznie z funkcją oraz ulokowana wyłącznie [...]. Usunięcie tych dwóch czynników powoduje odpadnięcie przyczyn prześladowań, których obawiał się skarżący. Ponadto cudzoziemiec nie należał do żadnej organizacji politycznej, nie był w żaden sposób zaangażowany w wydarzenia polityczne. Jego obawa wydaje się, że była bardziej związana z ogólną sytuacją niepewności, zastraszenia i ewentualnych niekorzystnych zmian.
Niewątpliwie natomiast o emigracji na terytorium RP zadecydowały czynniki ekonomiczne oraz rodzinne. Skarżący z rodziną zamieszkał w swojej ciotki, która zamieszkuje od jakiegoś czasu w Polsce i niewątpliwie udziela wsparcia materialnego i psychicznego. Jednak to nie cudzoziemiec decyduje, że w ramach procedury uchodźczej będzie korzystał z względniejszej dla niego sytuacji materialnej i rodzinnej. Innymi słowy wybierze bardziej korzystną możliwość zamieszkania na terenie Polski (kraju jednak o wyższym stopniu rozwoju ekonomicznego) niż w ramach wewnętrznej relokacji znajdzie się w innej części kraju pochodzenia. Jeśli cudzoziemiec kieruje się względami bytowymi musi mieć świadomość, że nie może wówczas korzystać z procedury uchodźczej, lecz szukać innego sposobu legalizacji swojego pobytu na terytorium RP. Organ II instancji dokładnie wyjaśnił tę kwestię. Ponadto rodzina skarżącego wywodzi się z województwa [...], a babcia jego posiada tam gospodarstwo rolne. Możliwości zatem adaptacyjnego skarżącego są daleko korzystniejsze niż innych uchodźców z [...].
Wymaga podkreślenia w tym miejscu, że nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną wnioskodawcy, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. Niemniej jednak trzeba stwierdzić, że jak wynika z opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia oraz Ośrodka Studiów Wschodnich władze [...], tak na poziomie centralnym jak i wojewódzkim, pomagają przesiedleńcom z [...] w nowym zorganizowaniu życia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych, uruchomiono "gorące linie" telefoniczne w Ministerstwie Polityki Społecznej oraz w obwodowych Administracjach Państwowych, gdzie można uzyskać niezbędne informacje dotyczące osiedlenia, korzystania z opieki zdrowotnej, zatrudnienia oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty czy emerytury. Ponadto organy [...] władzy, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy sformułowanym w skardze, pomagają osobom przybywającym z [...] w zameldowaniu czy rejestracji samochodu oraz rejestracji firmy. Swoje działania władze [...] koordynują z regionalnym przedstawicielem UNHCR. [...]. Z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynika ponadto, że w reakcji na problemy mieszkaniowe przesiedleńców z [...], władze oraz urzędnicy Państwowych Administracji Obwodowych centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...].
Zdaniem Sądu, prawidłowe jest również stanowisko organu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 15 ustawy, uzasadniające przyznanie skarżącemu ochrony uzupełniającej. Według tego przepisu, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w wypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika bowiem, aby cudzoziemcowi w kraju pochodzenia groziła kara śmierci lub egzekucja. Brak jest również podstaw do uznania, że skarżący powinien obawiać się represji, o których mowa w art. 15 pkt 2 ustawy (tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie). Z akt sprawy nie wynika też, aby podlegał tego rodzaju represjom w okresie poprzedzającym wyjazd z kraju pochodzenia. Nie ma także podstaw do uznania, że grożą mu prześladowania, o których mowa w art. 15 pkt 3 ustawy.
Sąd stwierdza ponadto, że decyzja organu odwoławczego nie narusza przepisu art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym przepisem, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie : 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organów, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że w razie powrotu do kraju pochodzenia skarżący stanąłby w obliczu zagrożeń wymienionych w art. 97 pkt 1 ustawy. Ponownie podkreślić należy, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby cudzoziemcowi groziły tego rodzaju represje w chwili opuszczenia kraju i aby stan ten uległ zmianie w chwili obecnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny jeszcze raz stanowczo podkreśla, że w świetle okoliczności faktycznych sprawy nie można przyjąć, iż skarżący nie ma realnej alternatywy tzw. ucieczki wewnętrznej do innej części [...].
Według art. 18 ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony, jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Natomiast art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z 13 grudnia 2011r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do uzyskania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (tzw. dyrektywa kwalifikacyjna) stanowi, że oceniając wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, państwa członkowskie mogą stwierdzić, że wnioskodawca nie potrzebuje ochrony międzynarodowej, jeżeli na części terytorium w jego kraju pochodzenia a) nie zachodzi uzasadniona obawa, że będzie on prześladowany, lub nie istnieje realne niebezpieczeństwo, że dozna on poważnej krzywdy lub, b) ma dostęp do zdefiniowanej w art. 7, ochrony przed prześladowaniem lub poważną krzywdą; a także może on bezpiecznie i legalnie pojechać i uzyskać wstęp do tej części kraju oraz można racjonalnie oczekiwać, że może on się tam osiedlić (ust. 1).
W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący bez żadnych przeszkód wyjechał z [...] nie był prześladowany, poddawany przemocy fizycznej i psychicznej. Podjął natomiast szybko decyzję o wyjeździe do ciotki do R.
Zdaniem Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny. Organy swoje ustalenia co do stanu faktycznego oparły m.in. na oświadczeniach skarżącego zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, zeznaniach złożonych podczas przesłuchań statusowych oraz aktualnych materiałach dotyczących kraju pochodzenia Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia dotyczącej sytuacji [...]. Organy wymieniły te opracowania. Podnoszone natomiast w skardze uchybienia co do rzetelności prowadzenia postępowania wyjaśniającego w części należałoby uznać, ale uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy. Dotyczy to także sporządzenia przez Radę uzasadnienia zaskarżonej decyzji, której wady zostały częściowo już omówione wyżej. W tym miejscu w istocie trafny jest zarzut, że organ odwoławczy w stopniu niewystarczającym ustosunkował się do kwestii art. 18 ustawy. Wynikało to natomiast z tego, że przyjął odmienną kwalifikację prawną sytuacji faktycznej cudzoziemca. Uznał, że nie wykazał on, aby był prześladowany w kraju pochodzenia w rozumieniu art. 13 ustawy. Przyjęcie tej koncepcji czyniło rozważania na gruncie art. 18 ustawy bezprzedmiotowymi. Niemniej jednak Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w decyzji organu I instancji, co oznaczało, że koniecznym było odniesienie się do problematyki alokacji wewnętrznej.
Przede wszystkim nie może skarżący oczekiwać, że w miejscu przesiedlenia otrzyma analogiczne warunki bytowe jakie miał w miejscu zamieszkania (przez lata prowadził firmę budowlaną). Faktem jest, że sytuacja osób przesiedlonych jest bardzo trudna, ale nie oznacza to, że nie mogą funkcjonować w bezpiecznych regionach [...]. Odmienna ocena sytuacji powodowałby konkluzję, że większość osób przesiedlonych wewnętrznie powinna uzyskać ochronę międzynarodową ze względu na niezadawalające warunki materialne jakie oferuje im państwo [...] przy pomocy organizacji międzynarodowych. W niniejszej sprawie skarżący nawet nie próbował korzystać z tej pomocy tylko od razu skierował się do ciotki w Polsce. Nie jest nawet wiadomym na ile w jego indywidualnej sytuacji możliwości wewnętrznej alokacji byłyby trudne do zniesienia. Podaje bowiem ogólne raporty diagnozujące poziom zabezpieczenia przesiedlonych, a paradoksalnie jednocześnie podnosi kwestię "osobistych uwarunkowań cudzoziemca". Skoro nie podjął nawet próby skorzystania z pomocy dla przesiedleńców trudno nawet ocenić jego indywidualną sytuację. Natomiast z faktów ustalonych przez organ wynika, że w urodził się w [...], a babcia jego nadal posiada gospodarstwo rolne w tym rejonie. Tym samym te jego indywidualne uwarunkowania są o wiele korzystniejsze od przeciętnego przesiedlonego z [...]. Fakt, ze skarżący dąży do lepszego standardu życia jest zrozumiały, niemniej nie może to wymuszać uzyskania ochrony międzynarodowej.
W kwestii naruszenia art. 13 ustawy należy stwierdzić, że Sąd przyjął jako własne stanowisko wyrażone przez organ I instancji. Skarżący spełniłby zatem warunki do uzyskania statusu uchodźcy, ale jednocześnie zaistniała przesłanka określona w art. 18, co uniemożliwiło uwzględnienie skargi.
Na koniec należy wyjaśnić, że jeżeli po zakończeniu postępowania o nadanie statusu uchodźcy (zaskarżona decyzja została wydana [...] stycznia 2015r.) wystąpiłyby nowe okoliczności tj. sugerowane w skardze rozszerzenie konfliktu na tereny dotychczas uznane za bezpieczne, to te nowe okoliczności istotne z punktu widzenia podstaw do udzielenia ochrony, mogą stanowić podstawę do wystąpienia w nowym wnioskiem o nadanie statusu opartym na nowych podstawach faktycznych. W tym zakresie, ani organ wydający zaskarżoną decyzję, ani tym bardziej Sąd, orzekający na podstawie akt sprawy, stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., nie miał podstaw prawnych do tego, aby niejako przewidywać rozwój sytuacji [...] i te okoliczności uwzględnić "na zapas" w niniejszym postępowaniu.
Z przedstawionych powodów, wszystkie zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło