IV SA/Wa 816/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2008 r. sprawy ze skargi K. K., W. C., H. A., J. A., M. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - !VSA/Wa816/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu z dnia [...]listopada 2007 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Komunikacji z dnia [...]czerwca 1962 r. Nr [...] w sprawie przejścia na własność Państwa nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] o powierzchni 1 h 8168 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], zajętej przez P. Na tę decyzję skargę złożyły: K. K., W. C., H. A., J. A., M. A. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 1962 r. nr [...] Minister Komunikacji, działając na podstawie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37) stwierdził przejście na własność Państwa nieruchomości o powierzchni 1.8168 ha położonej w Z. przy ul [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Minister Transportu decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia Ministra Komunikacji. W uzasadnieniu Minister stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta w 1951 roku przez P. i w związku z tym zaistniały przesłanki do jej przejęcia na własność Państwa w trybie art. 17 pkt 2 lit b ustawy o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. K.K. działając w imieniu własnym oraz reprezentując: W. C., H. A., J. A., M. A. wystąpiła o ponowne rozpoznanie sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r. stwierdził, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w z art. 16 § 1 kpa i wobec IV SA/Wa 816/08 tego może mieć ono miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób niewątpliwy jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W ocenie tego organu w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że Minister Komunikacji, orzekając o przejściu na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości, dopuścił się naruszenia prawa, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Ustawa z dnia 25 lutego 1958 r.- o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym dotyczyła przedsiębiorstw pozostających w dniu wejścia w życie ustawy, tzn. 8 marca 1958 r., pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. nr 21, poz. 67 ze zm.). Zgodnie z przepisami powołanej ustawy przedsiębiorstwa, po spełnieniu warunków określonych w ustawie, z mocy prawa przechodzą na własność Państwa, chyba że nastąpi ich zwrot. Art. 17 cyt. ustawy, stanowiący przepis szczególny, rozszerzył stosowanie przepisów ustawy m.in. na tak zwane "inne mienie". Zgodnie z jego treścią możliwe było przejęcie na własność państwa innego mienia, gdy spełnione zostały następujące przesłanki: mienie zostało utracone przez osoby uprawnione w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r., mienie pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, państwowe jednostki organizacyjne władały mieniem bez tytułu prawnego. Zdaniem Ministra Infrastruktury organ I instancji prawidłowo ocenił i uzasadnił spełnienie przesłanek przejścia na własność państwa przedmiotowej nieruchomości. Takie samo stanowisko wyraził w postanowieniu z dnia [...] października 1958 r. sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w L. orzekający w sprawie z powództwa o zapłatę odszkodowania za używanie przedmiotowej nieruchomości. Organ podniósł również, że z akt archiwalnych wynika, iż dnia 1 września 1951 r. P. zajęło bez tytułu prawnego przedmiotową nieruchomość, przy czym stan ten trwał również w dniu 8 marca 1958 r. tj. w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 15 lutego 1958 r. W ocenie Ministra Infrastruktury w decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. dokonano prawidłowej interpretacji pojęcia "inne mienie" w rozumieniu ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły: K. K., W. C., H. A., J. A., M. A. wnosząc o jej uchylenie. Skarżące podniosły, iż zaskarżona decyzja została wydana bez wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oraz że w sposób rażący narusza obowiązujące prawo, a także jest sprzeczna z podstawowymi zasadami słuszności. Zdaniem skarżących, organy orzekające w sprawie dokonały błędnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 - o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym zarówno w kwestii samego przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa jak i w ocenie podstawy do otrzymania odszkodowania za tę nieruchomość. Skarżące stwierdziły także, że właściciele ani ich spadkobiercy nie brali udziału w postępowaniu, w wyniku którego nastąpiło przejęcie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do badania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane przepisy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga złożona w rozpatrywanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. IVSA/Wa816/08 Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37). Na mocy art. 2 tej ustawy na własność Państwa przechodziły z mocy prawa przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie ustawy, tzn. 8 marca 1958 r., pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. nr 21, poz. 67 z późn. zm.). Przepis art. 17 cyt. ustawy stanowi, że znajduje ona także zastosowanie do wymienionych w art. 17 ust. 1 zakładów elektrycznych i przedsiębiorstw, o których mowa w art. 17 ust. 2 - a także do innego mienia, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostaje w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, niż wymienione w art. 1 i art. 17 ust. 1 ww. ustawy. Pod pojęciem "inne mienie" art. 18 cyt. ustawy karze rozumieć między innymi nieruchomości lub ich części. Wobec powyższego, jak słusznie zauważył organ, należy przyjąć, że przepisy wyżej wymienionej ustawy znajdują zastosowanie zarówno w odniesieniu do majątku objętego w zarząd państwowy na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. jak i do przedsiębiorstw i innego mienia, które nie znajdowały się pod zarządem państwowym, a zostały przed dniem 31 grudnia 1954 r. objęte faktycznym władaniem państwowych jednostek organizacyjnych bez podstawy prawnej i pozostawały w tym władaniu w dniu wejścia w życie powyższej ustawy. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2006r., sygn. akt I OSK 1304/05, a także w wyroku z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 40/07. Zgodnie z art. 17 pkt 2 zastosowanie przepisów ustawy o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym do wymienionego w art. 17 ust. 2 lit b "innego mienia" wymagało łącznego spełnienia dwóch przesłanek: utraty władania przez osobę uprawnioną do dnia 31 grudnia 1954 r. i faktyczne władanie mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną bez tytułu prawnego. Jak wynika z akt sprawy na wniosek Z. (P.) wszczęto w roku 1950 postępowanie o wywłaszczenie nieruchomości należącej do skarżących. W dniu 1 września 1951 r. P. objęło IVSA/Wa816/08 przedmiotową nieruchomość we władanie i zbudowało na niej m.in. [...]. Oznacza to, że skarżący utracili władanie nad nieruchomością przed dniem 31 grudnia 1954 r., a stan ten trwał także w dniu wejścia w życie ustawy o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, czyli 8 marca 1958 r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w art. 17 ust. 2 lit b cyt. ustawy. Oznacza to, że z dniem 8 marca 1958 r. przedmiotowa nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Państwa. Prawidłowo zatem Minister Infrastruktury przyjął, że orzeczenie Ministra Komunikacji z dnia [...] czerwca 1962 r. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i wobec tego nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia jego nieważności. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu wydania przez Ministra Komunikacji orzeczenia z dnia [...] czerwca 1962 r., bez udziału stron postępowania, w świetle zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego nie znajduje on uzasadnienia. W aktach znajdują się bowiem zwrotne potwierdzenia odbioru przez skarżące ww. orzeczenia. Podnoszona przez skarżące kwestia przyznania odszkodowania za zajętą nieruchomość może natomiast być przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1279 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.