IV SA/Wa 819/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Asesor WSA Marta Laskowska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] w przedmiocie odrzucenia zażalenia postanawia: odrzucić skargę. J. D. w dniu 13 marca 2006 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] lutego 2006 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia dokumentów określonych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2004r, Nr 91, poz.873) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Konstytucyjny model sądownictwa zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego. Żądanie zawarte w skardze J. D. nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego określona jest w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a./. Przepis ten wskazuje, jakie akty i czynności organów administracji publicznej podlegają kontroli sądu administracyjnego. Nadto, zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy, sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność organu jedynie w przypadkach określonych w pkt 1-4 wspomnianego przepisu. W sprawach emerytur i rent, w tym również emerytur z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym /art. 4778 k.p.c. w zw. z art. 476 § 2 i § 4 in fine k.p.c./. Oznacza to, że wyłączona została droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /t. j. Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm., dalej u.s.r./ w art. 44 wyraźnie przewidują możliwość ponownego ustalenia prawa do świadczeń z ubezpieczenia lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Jeżeli w sprawie orzekał Sąd, to możliwe jest również wznowienie postępowania sądowego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Z akt sprawy wynika, iż postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] lutego 2006r. dotyczy w konsekwencji przyznania skarżącej uprawnień do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, jest zatem orzeczeniem z zakresu zaopatrzenia emerytalno - rentowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. J. D została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wymaganych ustawą dokumentów organu podatkowego określających formę opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej oraz wysokości należnego podatku za rok 2003. J. D., jako podmiot uprawniony do przedmiotowego świadczenia, wniosła odwołanie od decyzji organu rentowego do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. - zgodnie z pouczeniem zawartym w przedmiotowej decyzji, albowiem jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 476 § 2 k.p.c. Postępowanie toczy się w sprawie sygn.akt [...]. Wprawdzie art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm./, który w przedmiotowej sprawie należy stosować odpowiednio na podstawie dyspozycji art. 52 ust. 1 u.s.r., przewiduje możliwość uchylenia, zmiany lub unieważnienia - na zasadach określonych w k.p.a. - ostatecznych decyzji organu rentowego z tych samych powodów, co i art. 44 u.s.r., ale tylko w odniesieniu do decyzji organu rentowego, od których nie wniesiono odwołania do Sądu, a ponadto przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent oraz ich wysokości - art. 83a ust. 4 . Bezsporne jest, że sprawa skarżącej dotycząca przyznania uprawnień do emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin - jest przedmiotem rozstrzygania przez sąd powszechny na skutek odwołania od decyzji organu rentowego wniesionego przez skarżącą, a zatem nie może być zastosowany tryb z art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podkreślić nadto należy, iż w trybie art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ostateczne decyzje organu rentowego, od których nie wniesiono odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych mogą być uchylone, zmienione lub unieważnione na zasadach określonych w k.p.a. jedynie z urzędu, a nie na wniosek strony /tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 lutego 2003 r., III KKO 18/02, OSNP z 2004 r. nr 5, poz. 91/. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skarga J. D. jest niedopuszczalna i na podstawie regulacji art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.