IV SA/Wa 819/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2009 r. sprawy ze skargi M. B. i E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących M. B. i E. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], wydanym na mocy art. 134 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zwane dalej "SKO" stwierdziło, że odwołanie M. i E. B. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Prezydent W. ustalił M. i E. B. jednorazową opłatę planistyczną w wysokości 387345,90 złotych z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] z obr. [...] położoną przy ul. [...] w W., w związku ze zbyciem tej nieruchomości aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w okresie 5 lat od uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "M.". Z akt sprawy wynika, że decyzja ta z uwagi na nieobecność adresata w domu została doręczona w trybie art. 44 kpa. Na kopercie zawierającej przesyłkę znajduje się informacja poczty "Zwrot. Nie podjęto w terminie", oraz informacja, że w dniu 23 stycznia 2009 r. poczta próbowała doręczyć przesyłkę. Ponieważ nie było to możliwe, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej, umieszczając w skrzynce pocztowej stosowną informację. Powyższe wynika z adnotacji pocztowej na korespondencji z dnia 23 stycznia 2009 r.: "Mieszkanie zamknięte. Awizo pozostawiono w skrzynce". Z adnotacji uczynionych na kopercie wynika również, iż przesyłka została powtórnie awizowana w dniu 2 lutego 2009 r. Wobec nieodebrania przesyłki przez adresata mimo dwukrotnego awizo, przesyłka została zwrócona w dniu 12 lutego 2009 r. do nadawcy (na co wskazuje stempel pocztowy znajdujący się na kopercie), a zatem po upływie 14 dni, o których mowa w przepisie art. 44 § 3 kpa. Powyższe oznacza, że przesyłka została skutecznie doręczona skarżącym w dniu 6 lutego 2009 r. Tym samym 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął w dniu 20 lutego 2009 r. Tymczasem skarżący odwołanie od w/w decyzji złożyli osobiście w dniu 6 marca 2009 r., a zatem z uchybieniem 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania. Sygn. akt IV SA/Wa 819/09 Organ podniósł ponadto, że Prezydent W. ponownie wysłał decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. do skarżących w załączeniu do pisma z dnia [...] lutego 2009 r., którą to przesyłkę skarżący odebrali w dniu 23 lutego 2009 r. Przedmiotem rozważania organu odwoławczego pozostaje jednakże tylko pierwsze doręczenie decyzji, zaś wysłanie jej stronie przez organ pierwszej instancji po raz drugi nie powoduje otwarcia od początku dla skarżących terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie SKO złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. i M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie: * art. 7, 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa poprzez brak zbadania, czy czynności doręczenia decyzji przez pocztę zostały prawidłowo wykonane, a w konsekwencji czy termin wniesienia odwołania rozpoczął bieg, * błędne przyjęcie, że doręczenie decyzji zostało wykonane zgodnie z art.. 44 § 2 i 3 kpa, * błędne uznanie, że doszło do doręczenia decyzji w trybie art. 44 § 4 kpa w dniu 6 lutego 2009 r., a nie w dniu 23 lutego 2009 r., * błędne uznanie, że odwołanie wniesione w dniu 6 marca 2009 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania, a więc naruszenie art. 134 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że nie otrzymali żadnego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych stwierdzili ponadto, że wobec faktu, iż ze znajdującej się w aktach sprawy koperty wynika, że listonosz dokonujący powtórnie doręczenia nie wskazał, gdzie pozostawił ponowne zawiadomienie, oraz nie podpisał adnotacji o powtórnym awizowaniu, poprzestając jedynie na wzmiance "awizowano powtórnie dnia 2 lutego 2009 r.", brak jest powodów do uznania, że przesyłka została prawidłowo doręczona. Wobec powyższego skarżący podnieśli, że skoro proces doręczenia był przeprowadzony wadliwie, to nie można uznać, że wniesienie środka odwoławczego w dniu 6 marca 2009 r. było spóźnione. Przepis o doręczeniu zastępczym nie powinien zostać zastosowany, albo został zastosowany wadliwie, a wobec tego brak było przesłanek do zaistnienia skutków prawnych związanych z domniemaniem ustanowionym w tym przepisie. Za datę doręczenia decyzji należy przyjąć dzień 23 luty 2009 r., a więc dzień, kiedy skarżący Sygn. akt IV SA/Wa 819/09 rzeczywiście otrzymali pismo. Licząc zaś 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji należy uznać, że wniesienie odwołania w dniu 6 marca 2009 r. było prawidłowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, co prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Unormowanie instytucji doręczania pism osobom fizycznym w ogólnym postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 42, art. 43 i art. 44 kpa. Zasadą jest, iż doręczenie następuje do rąk adresata (art. 42 § 1, 21 3 kpa). W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie 1 kpa). W razie niemożności dokonania doręczenia w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 kpa przewiduje możliwość zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. W przypadku doręczenia przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o Sygn. akt IV SA/Wa 819/09 możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podnieść należy również, iż instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego. Dlatego też zasady stosowania tej instytucji winny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż podmiot zeń korzystający nie będzie mógł skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Przyjmując tzw. fikcję doręczenia nie może zatem budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Zatem o fakcie tym musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające dla przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 kpa. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 kpa. (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 528/05, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1911/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1070/06). W rozpoznawanej sprawie na przesyłce adresowanej do E. i M. B., zawierającej decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r. (k. 110 akt administracyjnych), znajdują się adnotacje o datach jej awizowania, informacja o pozostawieniu pierwszego zawiadomienia w skrzynce pocztowej wraz z podpisem doręczającego oraz adnotacja o zwrocie przesyłki z Sygn. akt IV SA/Wa 819/09 powodu jej niepodjęcia w terminie wraz ze stemplem pocztowym wskazującym, iż zwrot nastąpił w dniu 12 lutego 2009 r. Na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki brak jest natomiast jakichkolwiek adnotacji, kto umieścił na kopercie informację o powtórnym awizowaniu przesyłki w dniu 2 lutego 2009 r. oraz czy powtórne zawiadomienie o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej zostało adresatom pozostawione i gdzie zostało umieszczone, a w szczególności, czy zostało umieszczone w jednym z miejsc o jakich stanowi art. 44 § 2 kpa. Brak jest więc powodów do uznania, że warunek określony w art. 44 § 3 kpa został dopełniony przez doręczyciela. Tym samym nie można uznać, że przedmiotowa przesyłka została skarżącym doręczona w dniu 6 lutego 2009 r. Błędnie więc organ odwoławczy uznał w zaskarżonym postanowieniu, że termin do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2009 r. upłynął w dniu 20 lutego 2009 r. i wniesienie odwołania w dniu 6 marca 2009 r. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 129 § 2 kpa. Należy ponadto zauważyć, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ pierwszej instancji ponownie wysłał decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. do skarżących w załączeniu do pisma z dnia [...] lutego 2009 r. nr[...], które to pismo wraz z decyzją skarżący odebrali w dniu 23 lutego 2009 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki dołączone do pisma Naczelnika Wydziału Prawnego [...] z dnia [...] lutego 2009 r. - karta 114 akt administracyjnych). Odnosząc się do powyższej okoliczności organ odwoławczy błędnie przyjął, iż pozostaje ona bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, stwierdzając w zaskarżonym postanowieniu, iż późniejsze doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie, której została doręczona zastępczo decyzja nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia odwołania. Stanowisko organu byłoby trafne, gdyby pierwsze doręczenie decyzji można było uznać za prawnie skutecznie. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy, tj. w sytuacji, gdy przesyłka nie została skarżącym skutecznie doręczona w trybie art. 44 kpa, to właśnie tą datę tj. 23 luty 2009 r. należy uznać za dzień, w którym nastąpiło doręczenie skarżącym decyzji organu pierwszej instancji. Termin do wniesienia odwołania faktycznie rozpoczął zatem bieg w dniu 24 lutego 2009 r. tj. w dniu następnym po dacie skutecznego doręczenia decyzji, a tym samym odwołanie wniesione w dniu 6 marca 2009 r. jest odwołaniem wniesionym w terminie. Sygn. akt IV SA/Wa 819/09 Stwierdzenie więc przez SKO, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu narusza art. 134 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 w/w ustawy.